ความมั่นคงด้านอาหาร

...ภุมรัตน์ ทักษาติพงษ์

ประเมินกันว่า ราคาอาหารในปี 2554 มีแนวโน้มสูงขึ้น เนื่องจากเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติในหลายแห่งทั่วโลกในปี 2553 โดยเฉพาะภัยแล้ง น้ำท่วม พายุหิมะ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการผลิตสินค้าอาหารเมื่อผลผลิตในตลาดโลกน้อยลงราคาน่าจะสูงขึ้นตามหลักซัพพลายดีมานด์

สหประชาชาติประเมินว่า ในอีก 40 ปีข้างหน้า ประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นเป็น 9,000 ล้านคน ซึ่งหมายถึงจะมีปากท้องกินอาหารเพิ่มจาก 6,500 ล้านคนในปัจจุบัน ในขณะที่ที่ดินเพื่อการเกษตรลดลงจากการขยายตัวของเมือง โรงงานอุตสาหกรรม ที่ดินส่วนหนึ่งถูกใช้ปลูกพืชเพื่อทำไบโอดีเซลคนละทิ้งภาคเกษตรหันไปทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมมากขึ้น เมื่อที่ดินเพื่อเพาะปลูกพืชอาหารน้อยลง

มีแนวโน้มว่า รัฐและเอกชนจะลงทุนภาคการเกษตรด้านอาหารรวมทั้งปศุสัตว์มากขึ้น การลงทุนในระยะต่อไปที่จะให้ผลตอบแทนคุ้มค่า มีกำไรสูงจะเป็นการลงทุนด้านอาหาร การทำฟาร์มทางเกษตร ปศุสัตว์ หุ้นในตลาดหลักทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับอาหารและน้ำมีอนาคต ประเทศที่ผลิตอาหารได้ไม่เพียงพอ เช่น ตะวันออกกลาง แอฟริกา มีแนวโน้มจะไปลงทุนด้านอาหารในต่างประเทศมากขึ้น

ไทยมีพื้นฐานทางเศรษฐกิจคือภาคการเกษตร ที่ส่งออกนำเงินเข้าประเทศจำนวนมหาศาลในแต่ละปี และเป็นสิ่งที่เราได้เต็มที่ แต่อาจเสียเงินค่าปุ๋ย ยากำจัดแมลงที่นำเข้าจากต่างประเทศเท่านั้น ภาคเกษตรเป็นพระเอกที่เข้ามาช่วยชาติยามเกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจอย่างเห็นได้ชัดในปี 2540 และปี 2551 คนตกงานในเมืองกลับไปทำเกษตรอย่างเก่า เกษตรกรรมเป็นฐานรองรับคนว่างงาน ช่วงครึ่งหลังของปี 2553 และน่าจะต่อเนื่องไปยังปี 2554

ราคาสินค้าเกษตรทั้งด้านอาหารและไม่ใช่อาหารสูงขึ้นทุกตัวหรือเกือบทุกตัวเกษตรกรชาวนาชาวไร่ชาวสวนหน้าบานไปตามๆ กัน โดยเฉพาะชาวสวนยางและปาล์มน้ำมันที่ราคาขึ้นสูงสุดเป็นประวัติการณ์ แม้กระทั่งคนรับจ้างกรีดยาง คนเก็บขี้ยางขายยังมีรายได้เป็นกอบเป็นกำ เศรษฐกิจในท้องถิ่นคึกคัก จนรถจักรยานยนต์รถปิกอัพสองตอน รถฟอร์จูนเนอร์ ผลิตออกมาขายแทบไม่ทัน

นอกจากสร้างหลักประกันความมั่นคงให้เกษตรกรด้วยการประกันราคา และประกันภัยพิบัติทางธรรมชาติแล้ว หากรัฐบาลบริหารจัดการให้เกษตรกรได้รับประโยชน์จากผลผลิตของพวกเขาอย่างเต็มที่ และพัฒนาสู่การเกษตรสมัยใหม่ หรือเกษตรอุตสาหกรรมรูปแบบใหม่ หรืออุตสาหกรรมอาหาร ซึ่งเป็นความท้าทายของประเทศในยุคนี้

ในขณะที่ยางราคาดี เพราะอุตสาหกรรมโลกยังต้องการยางธรรมชาติอีกมากและต่อเนื่อง มีการปล่อยข่าวว่า นักการเมืองบางคนในภาคใต้ตระเวนหาซื้อที่ดินจำนวนมาก เพื่อปลูกยางโดยอ้างว่านายกฯ อภิสิทธิ์ ต้องการ ซึ่งข่าวนี้ไม่น่าจะเป็นผลดีกับนายกฯ อภิสิทธิ์ จริงอยู่ แม้นายกฯ มีสิทธิที่จะลงทุนในธุรกิจที่มีอนาคต แต่เราเชื่อว่านายกฯ อภิสิทธิ์ คงไม่ทำเช่นนั้นในขณะดำรงตำแหน่งผู้นำประเทศ เพราะตนเองก็มีฐานะดีพอสมควร จนไม่จำเป็นต้องไปขวนขวายหาความร่ำรวยเพิ่มเติมอีก อีกทั้งจะเปิดจุดอ่อนให้ฝ่ายตรงข้ามโจมตีและโยงเป็นเรื่องการเมืองได้