สวัสดิการนิยม-หนี้ก้อนโต กัดกินงบประมาณ 2555

เคาะกันมาเบื้องต้นแล้ว สำหรับงบประมาณปี 2555 ตัวเลขกลมๆ อยู่ที่ 2.3 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2554 ซึ่งอยู่ที่ 2.07 ล้านล้านบาท

โดย...ทีมข่าวการเงิน

 

เคาะกันมาเบื้องต้นแล้ว สำหรับงบประมาณปี 2555 ตัวเลขกลมๆ อยู่ที่ 2.3 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2554 ซึ่งอยู่ที่ 2.07 ล้านล้านบาท

หมายความว่ารัฐบาลตั้งงบประมาณเพิ่มขึ้นอีก 20% ...

ขณะที่การขาดดุลงบประมาณแม้จะลดลง แต่ก็ยังคงสูงอยู่ถึง 4 แสนล้านบาท จากปัจจุบันที่ขาดดุล 4.2 แสนล้านบาท

ถือเป็นสัญญาณดีที่รัฐบาลจะลดการกู้เงินเพื่อชดเชยงบประมาณ ไม่เช่นนั้นอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นของประเทศ

แต่ไฮไลต์หลักจริงๆ ของงบประมาณปีหน้า คือตัวเลข “งบลงทุน” ที่ทุกฝ่ายลุ้นอยู่ว่าจะแตะสัดส่วน 25% ได้หรือไม่

หลังจากหลายปีที่ผ่านมางบประมาณลงทุนลดลงโดยตลอด

เกิดจากปัญหาภาระงบประมาณประจำ ที่เป็นเงินเดือนข้าราชการ ค่าเช่าบ้าน ค่าวัสดุอุปกรณ์ เบี้ยเลี้ยง และค่าน้ำมัน คิดเป็นสัดส่วน 70% ขึ้นไป

แถมยังมีปัญหาว่างบประจำกำลัง “เพิ่มขึ้น” โดยตลอด เนื่องจากมีการขยายหน่วยงานราชการและองค์การมหาชนอย่างต่อเนื่อง

อีกปัญหาที่ “กัดกิน” ภาระงบประมาณประจำปีมาตลอดช่วง 10 ปีที่ผ่าน คือภาระหนี้สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นหนี้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินหรือหนี้เงินกู้ภาครัฐก็ตาม

เบ็ดเสร็จแล้วแต่ละปีรัฐบาลต้องตั้งงบประมาณชดเชยภาระดอกเบี้ยเงินกู้ถึง7 หมื่นล้านบาท

ปัญหาที่เกิดขึ้นทำให้งบประมาณลงทุนเริ่มหดตัวลง เหลือไม่ถึง 20% บ้าง หรือแค่ 22% บ้าง ไม่เพียงพอการขยายตัวทางเศรษฐกิจ และการมีงานทำของประเทศไทย

เบ็ดเสร็จแล้วเศรษฐกิจไทยต้องการเงินลงทุนภาครัฐถึง 4 แสนล้านบาท แต่ในช่วงหลังเงินก้อนนี้เริ่มหดหาย สุดท้ายรัฐบาลต้องกู้เงินมาเสริมแต่ง

ล่าสุด รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ยังมีการเดินหน้า “รัฐสวัสดิการ” เน้นเรื่องการเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย และการสร้างหลักประกันรายได้และชีวิตให้กับคนไทยทุกกลุ่มอย่างต่อเนื่อง

รวมๆ แล้วรัฐบาลต้องใช้งบประมาณเพื่อเอาใจประชาชนในนโยบายสวัสดิการนิยมทั้งหมดอย่างน้อย 2.2 แสนล้านบาท

เริ่มจากการจ่ายเบี้ยคนชรา 5.76 ล้านคน คนละ 500 บาท เป็นเงิน 3.2 หมื่นล้านบาท โครงการหลักประกันสุขภาพ 63 ล้านคน เป็นเงิน 1 แสนล้านบาท

การจ่ายเบี้ยให้คนพิการ 4,700 ล้านบาท และเงินตอบแทนอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) 7,200 ล้านบาท

โครงการประกันรายได้เกษตรกร 4 ล้านครัวเรือน วงเงิน 5 หมื่นล้านบาท มาตรการลดภาระค่าใช้จ่าย 99 ล้านครัวเรือน ได้แก่ การลดภาระค่าไฟ ค่าน้ำประปา ค่ารถไฟ รถเมล์ การตรึงราคาก๊าซหุงต้ม ใช้เงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 1.6 หมื่นล้านบาทต่อปี

นอกจากนี้ ยังเดินหน้าแก้ปัญหาหนี้นอกระบบ มีคนเข้าร่วมโครงการกว่า 1 ล้านราย ล่าสุดมี 4.5 แสนราย

ขณะที่ 4 หน่วยงานที่ดูแลกรอบงบประมาณปี 2555 ได้แก่ สภาพัฒน์ กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย และสำนักงบประมาณ ประเมินว่ารายได้ในปีหน้าจะอยู่ที่ 1.9 ล้านล้านบาท

นายนริศ ชัยสูตร ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) มั่นใจว่า จากทิศทางเศรษฐกิจที่ยังขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และแนวโน้มการจัดเก็บรายได้รัฐบาลที่ผ่านมาทำให้เชื่อมั่น ว่ารัฐบาลจะจัดเก็บรายได้สูงกว่าเป้าหมาย

อย่างไรก็ตาม การเก็บรายได้ของรัฐไม่ง่ายเมื่อมีความท้าทายที่เข้มข้นขึ้น ไม่ว่าภาวะเศรษฐกิจที่ไม่แน่นอน การขยายตัวผันผวนอาจจะต่ำกว่าประมาณการได้ทุกเมื่อ ซึ่งจะส่งผลกระทบให้การเก็บรายได้ทรุดตามไปด้วย

นอกจากนี้ ราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้นทำให้รัฐบาลอาจไม่มีทางเลือกต้องลดการเก็บภาษีสรรพสามิตน้ำมัน โดยเฉพาะภาษีสรรพสามิตน้ำมันดีเซล ที่ถือเป็นความเสี่ยงด้านการเก็บรายได้อยู่ไม่น้อย

ขณะที่การเก็บภาษีของกรมศุลกากรก็ยังถูกท้าทายจากค่าเงินบาทที่แข็งทำให้มูลค่าการนำเข้าลดลง และการเปิดเขตการค้าเสรีที่ภาษีอยู่ในอัตราต่ำ รวมถึงประสิทธิภาพการเก็บภาษีที่ยังมีรอยรั่วไหลอยู่มาก

สารพัดปัญหาที่รุมเร้างบประมาณ 2555 อยู่ ทำให้การจัดทำงบประมาณหลังจากนี้ไม่ง่าย

ตามปฏิทินงบประมาณ หลังจากนี้จะต้องเสนอกรอบเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ในวันที่ 25 ม.ค. 2554 เพื่อพิจารณาเห็นชอบ

จากนั้นวันที่ 1 ก.พ. ส่วนราชการรัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่น จัดทำรายละเอียด วงเงิน และคำของบประมาณที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ส่งให้สำนักงบประมาณพิจารณาจัดทำข้อเสนอรายละเอียดงบประมาณเพื่อนำเสนอ ครม.พิจารณา ในวันที่ 29 มี.ค.ต่อไป

จากนั้นวันที่ 10 พ.ค. สำนักงบประมาณจะต้องเสนอร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2555 และเอกสารงบประมาณต่อ ครม. พิจารณาให้ความเห็นชอบและนำเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎรและระหว่างวันที่ 25–26 พ.ค. และวันที่ 1718 ส.ค. สภาผู้แทนราษฎรจะพิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายฯ วาระที่ 1 และวาระที่23 ตามลำดับ

ส่วนวุฒิสภา จะพิจารณาในวันที่ 5 ก.ย. และจากนั้นในวันที่ 9 ก.ย. โดยประมาณ สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี จะนำร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายฯ ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเพื่อประกาศบังคับใช้เป็นกฎหมายต่อไป