ตั้งรับดอกเบี้ยขึ้น

ถึงขณะนี้เป็นที่แน่ชัดแล้วว่าอัตราดอกเบี้ยของไทยจะต้องขึ้นมาเร็วกว่าที่หลายคนจะคาดคิด และอาจจะมากกว่าที่ประมาณการไว้ว่าจะขึ้น 0.500.75% แต่จะมากถึง 1%

นั่นหมายถึงว่า ความเดือดร้อนทางด้านต้นทุน ค่าครองชีพ และภาระของทุกคนจะเพิ่มขึ้นตามโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าเขาเหล่านั้นจะเกี่ยวพันกับมันหรือไม่ก็ตาม

ปัจจัยหนึ่งที่เราควบคุมไม่ได้คือการที่ประเทศในยุโรป เอเชีย รวมถึงผู้นำอย่างจีนประกาศปรับขึ้นดอกเบี้ย 0.25% ซึ่งกลายเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคว่าต้องขยับเหมือนอย่างจีน ซึ่งแน่นอนว่าแทบทุกประเทศจะมีการปรับตัวกันครั้งใหญ่หากประเทศหัวหอกเศรษฐกิจมีปัญหา

ส่วนปัจจัยภายในนั้น ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ส่งสัญญาณเตือนมาก่อนหน้านี้ค่อนข้างชัดเจนว่า หมดยุคดอกเบี้ยต่ำเตี้ยติดดินแล้ว ธปท.จำเป็นต้องทยอยดึงดอกเบี้ยนโยบายขึ้นจากปัจจุบันที่ 2% ให้เข้าสู่ระดับปกติ เพราะหากปล่อยดอกเบี้ยต่ำไว้นานอาจสร้างปัญหาเงินเฟ้อ เพราะกำลังซื้อ จะกระทบต่อเศรษฐกิจภาพรวมได้

แม้ ธปท.ไม่ได้บอกว่าดอกเบี้ยระดับปกติจะอยู่ตรงไหน แต่นักเศรษฐศาสตร์และผู้ประกอบการต่างก็คาดกันว่า น่าจะหมายถึง 3.75% ซึ่งเป็นระดับก่อนที่เศรษฐกิจไทยจะเผชิญวิกฤตการเมืองเมื่อ 3 ปีก่อน เพียงแต่ ธปท.จะปรับขึ้นรวดเดียวหรือไม่ ยังไม่แน่ชัด

ในเมื่อ ธปท.ส่งสัญญาณทิศทางดอกเบี้ยขาขึ้นชัดเช่นนี้แล้ว ผู้ประกอบการในภาคธุรกิจและประชาชนผู้บริโภค ทั้งฝั่งผู้ใช้บริการเงินกู้และเงินฝาก ควรต้องตั้งรับกับสถานการณ์ดอกเบี้ยที่อาจปรับขึ้นได้มากกว่า 1% ไว้ด้วย

อัตราแค่ 1% นั้นอย่าได้นิ่งนอนใจไป เพราะว่าหากดูจากยอดคงค้างสินเชื่อทั้งระบบที่มี 8.82 ล้านล้านบาท ถ้าดอกเบี้ยเพิ่ม 1% หมายถึงว่าคนทั้งประเทศจะมีภาระดอกเบี้ยจ่ายเพิ่มขึ้นถึง 8.82 หมื่นล้านบาท เช่นเดียวกันเงินฝากทั้งระบบที่มีอยู่ 7.22 ล้านล้านบาท หากดอกเบี้ยขึ้น 1% ก็จะมีรายรับเพิ่มขึ้น 7.72 หมื่นล้านบาท

ภาระที่เพิ่มขึ้นเช่นนี้สร้างปัญหาให้ผู้ประกอบการภาคธุรกิจและประชาชน โดยเฉพาะมนุษย์เงินเดือนได้ง่ายๆ หากบริหารจัดการไม่ดีพอ เพราะราคาสินค้า ค่าใช้จ่ายต่างๆ จะเพิ่มขึ้นตามเงินเฟ้อ

สถานการณ์เช่นนี้ผู้ดำเนินนโยบาย และผู้บริหาร ธปท.ต้องใช้ศิลปะในการจัดการค่อนข้างมากในปรับดอกเบี้ยให้เหมาะสมกับสถานการณ์ ต้องตัดสินใจให้ถูกจังหวะว่าการใช้ดอกเบี้ยเพื่อรักษาเสถียรภาพระดับราคาเพียงอย่างเดียว หรือจะมีเครื่องมืออื่นๆ ที่จะนำมาใช้ควบคู่กัน เพื่อให้คนไทยได้ปรับตัว ทุกอย่างจึงต้องประสานสอดคล้องกันอย่างถูกจังหวะ