ผอ.สถาบันนิติฯดันกม.ทำลายโครงกระดูกเก็บอัตลักษณ์บุคคล

พ.ต.อ.ทรงศักดิ์ รักศักดิ์สกุล ผอ.สถาบันนิติวิทยาศาสตร์(สนว.) เปิดเผยความคืบหน้าการปรับ แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิอาญา) เรื่องการจัดการศพนิรนามภายหลังชันสูตรว่า ปัจจุ บันมีศพนิรนามทั้งที่ถูกฆาตกรรม ศพไม่มีญาติ และเสียชีวิตในสถานที่อื่นทั่วประเทศจำนวนมาก งที่เสียชัวิตในโรงพยาบล หรือคดีที่อยู่ในความรับผิดชอบของตำรวจ เฉลี่ยปีละประมาณ 100 ศพ เฉพาะในความรับผิดชอบของสถาบันนิติวิทยาศ าสตร์ ซึ่งนำไปเก็บไว้ที่สุสานสว่างอริยธรรมสถานจ.นครนายก มีจำนวนกว่า 2,000 ศพ ซึ่งแต่ละหน่วนงานที่เกี่ยวข้องในแต่ละพื้นที่จะมีวิธีการบริหารจัดการแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องมีการยกร่างพ.ร.บ.การปฏิบัติงานด้านคนหาย คนนิรนามและศพนิรนาม ซึ่งคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนและจัดทำมาตรฐานการตรวจพิสูจน์ พัฒนาฐานข้อมูลและระบบติดตามคนหาย คนนิรนามและศพนิรนามได้หารือและมีความเห็นว่า แนวทางที่ทำได้เร็วที่สุดดือ การแก้ไข ป.วิอาญา แต่ต้องมีการศึกษาข้อมูลทั้งหมดให้รอบด้านก่อน หากกฎหมายฉบับนี้ออกมาจะช่วยแก้ไขปัญหาในเชิงระบบได้ โดยนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีได้สั่งการให้สถาบันฯหารือกับผู้ทรงคุณวุฒิคณะกรรมการกฤษฎีกาแล้ว

ผอ.สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กล่าวว่า ศพนิรนาม มีหลายประเภท ทั้งกลุ่มที่เสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุ หรือเสียชีวิตโดยธรรมชาติกับถูกฆาตกรรม ซึ่งทางสถาบันฯจะเก็บข้อมูลเชื่อม โยงกับฐานข้อมูลของตำรวจ อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังมีศพนิรนามจำนวนมากที่อยู่ระหว่างรอการตรวจพิสูจน์เพื่อยืนยันบุคคล สำหรับไทยการจัดการศพนิรนามในประเทศไทย ตามขั้นตอน หลังจากพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบคดีได้ทำการตรวจพิสูจน์แล้ว ในกรณีเป็นศพที่ไม่มีทายาท ญาติหรือผู้มีสิทธิมาติดต่อ หรือเป็นศพที่ยังไม่ทราบว่าผู้ตายเป็นใครศพเหล่านี้จะถูกเก็บรักษาไว้ที่สถานที่ชันสูตรศพอย่างน้อย 3 วัน หลังจากนั้นจะแจ้งเทศบาลท้องถิ่น สมาคมหรือมูลนิธิเพื่อรับศพไปฝังที่สุสานโดยมีการจัดทำทะเบียนส่งศพฝัง มีการจัดทำแผ่นป้ายชื่อศพ ระบุข้อมูลที่สำคัญของศพ เช่น วันที่ส่ง หมายเลขหลุมฝังศพ เหตุตาย และระบุหมายเลขศพบนผ้าห่อศพและตัวศพ โดยพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบ มีหน้าที่ดำเนินการสืบสวนให้ทราบว่าผู้ตายเป็นใคร จนไปสู่การคืนศพให้แก่ญาติที่มาขอรับศพซึ่งเป็นอำนาจของพนักงานสอบสวนผู้ รับผิด ชอบ

“แต่ปัญหาคือ พนักงานสอบสวนก็ไม่ได้อยู่ประจำพื้นที่ตลอดไป เพราะต้องโยกย้ายตามวาระ จึงทำให้รอยต่อการทำคดีขาดหายไป ไม่ประติดประต่อ แล้วศพนิรนามก็มีจำนวนมาก บางคนไม่มีญาติ หรือญาติไม่มีเงินรับศพออกไปทำพิธีทางศาสนา ซึ่งต้องมีค่าใช้จ่ายอื่นๆ ในกรณีที่ศพนิรนามอยูในความรับผิดชอบของสถาบันฯเราจะช่วยจัดการให้ โดยญาติไม่ต้องเ สียค่าใช้จ่ายในการจัดการศพ เช่น ค่ารับรองการตาย ค่าฉีดฟอร์มารีน ซึ่งแต่ละศพจะมีค่าใช้จ่ายประมาณ 5,000 บาท สำหรับศพชาวต่างชาติ พนักงานสอบสวนเจ้าของคดีจะให้ทางโรงพยาบาลที่ทำการชันสูตร เก็บรักษาไว้ 30 วัน แต่ถ้าเป็นศพคนไทยจะเก็บไว้ในตู้แช่แข็ง 7 วัน หากไม่มีผู้มาติดต่อจะส่งให้มูลนิธินำไปฝังที่สุสาน แต่ในกรณีที่นำไปฝังแล้วญาติต้องการรับศพออกไปทำพิธีกรรม จะต้องเสียค่าชี้ศพ อีก 500 บาท”ผอ.สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กล่าว

พ.ต.อ.ทรงศักดิ์ กล่าวว่า ที่ผ่านมาสถาบันนิติวิทยาศาสตร์จะเช่าพื้นที่ของโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เพื่อเก็บรักษาศพ โดยมีการออกระเบียบการจัดการศพนิรนาม และในอนาคตจะเสนอตั้งมูลนิธิสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อให้ความช่วยเหลือประชาชนที่ต้องการนำศพมาผ่าพิสูจน์ หากเป็นไปได้จะแบ่งเงินจากกลุ่มผู้ที่มีญาติมารับศพ ส่วนที่ไม่มีญาติรัฐควรช่วยเหลือ เพราะรัฐควรช่วยจัดการศพที่ไม่มีญาติให้ เนื่องจากศพที่ญาติตามหาตัวไม่ได้ถือการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน ปัจจุบันคนหายหาไม่เจอต้องไปตามที่กระทรวงพม.แต่ถ้าหาไม่เจอก็ต้องเก็บเลือดจากที่นั่นมาตรวจดีเอ็นเอไว้เพื่อเปรียบ เทียบกับฐานข้อมูลของสถาบัน แต่ปัญหาขณะนี้ คือ การจัดการศพนิรนามยังไม่มีใครเป็นเจ้าภาพดูแล หากสถาบันไม่เป็นตัวกลางก็จะไม่มีใครรับผิดชอบ “ขณะนี้พื้นที่เก็บศพนิรนามที่นครนายก พื้นที่ฝังไม่พอ จึงต้องขุดกระดูกมาเก็บไว้ในตู้คอนเทนเนอร์กว่า 1,000 ศพ เป็นโครงกระดูก และอีกส่วนหนึ่งนำมาเก็บไว้ที่ชั้น 9 อีกกว่า 1,000 ศพ เช่นกัน แต่หากมีกฎหมายก็สามารถทำลายโครงกระดูกได้ เนื่องจากได้เก็บดีเอ็นเอ และอัตลักษณ์บุคคลไว้ทั้งหมดแล้ว หากนำไปทำลายก่อนแล้วเกิดปัญหาในภายหลังเช่น ญาติมาตามหาศพก็จะไม่มีใครรับผิดชอบ แต่ถ้ามีกฎหมายเรื่องการจัดการศพนิรนามหลังการชันสูตรซึ่งกำหนดไว้ในป.วิอาญา โดยออกเป็นกฎกระทรวง ซึ่งต้องหารือในรายละเอียด

ภาพประกอบเนื้อหาข่าว