หากขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำเป็น 250 บาททั่วประเมศ จังหวัดใดได้รับผลกระทบมากที่สุด

...ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ (EIC)

การเพิ่มค่าจ้างขั้นต่ำเป็น 250 บาทต่อวันทั่วประเทศส่งผลให้ค่าจ้างขั้นต่ำเพิ่มขึ้นในแต่ละจังหวัดไม่เท่ากัน โดยผู้ประกอบการ และลูกจ้างในจังหวัดที่เดิมมีค่าจ้างขั้นต่ำในระดับต่ำจะได้รับผลกระทบมากที่สุด การเปลี่ยนจากโครงสร้างค่าจ้างขั้นต่ำรายจังหวัดเป็นเท่ากันทั่วประเทศ ทำให้การเพิ่มของค่าจ้างขั้นต่ำไม่เท่ากันในแต่ละจังหวัด ด้วยโครงสร้างของค่าจ้างขั้นต่ำในปัจจุบันที่ไม่เท่ากันในแต่ละจังหวัด

เมื่อมีการกำหนดให้ทุกจังหวัดมีค่าจ้างขั้นต่ำเท่ากันหมดทั้งประเทศ ทำให้เมื่อเทียบกับค่าจ้างขั้นต่ำเดิม บางจังหวัดจะมีการเพิ่มขึ้นของค่าจ้างขั้นต่ำภายใต้ข้อเสนอใหม่นี้ถึง 66% เช่น แม่ฮ่องสอน และบางจังหวัดเพิ่มขึ้นเพียง 21% เช่น กรุงเทพฯ จังหวัดค่าจ้างเฉลี่ยสูงได้รับผลกระทบน้อย

จากการวิเคราะห์ข้อมูลภาวะการทำงานของประชากร (Labor Force Survey : LFS) ไตรมาสแรกของปี 2010 พบว่ามี 4 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี และภูเก็ต ที่ค่าจ้างเฉลี่ยต่อวันสูงกว่า 250 บาทอยู่แล้ว ดังนั้นด้วยค่าจ้างที่สูงกว่าค่าจ้างขั้นต่ำที่เสนอใหม่อยู่แล้วทำให้ผู้ประกอบการในจังหวัดเหล่านี้จะได้รับผลกระทบจากข้อเสนอนี้ค่อนข้างน้อย (ค่าจ้างเฉลี่ยต่อวันคำนวณจากค่าจ้างของผู้ใช้แรงงานที่มีการศึกษาน้อยกว่า หรือเท่ากับมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งเป็นกลุ่มที่ค่าจ้างจะได้รับผลกระทบจากค่าจ้างขั้นต่ำ)

ผลกระทบหนักตกอยู่กับผู้ประกอบการในจังหวัดที่มีค่าจ้างเฉลี่ยต่ำ ผู้ประกอบการที่จะได้รับผลกระทบมากที่สุดอยู่ในจังหวัดที่เดิมมีค่าจ้างขั้นต่ำในระดับต่ำ ซึ่งมักเป็นจังหวัดที่มีค่าจ้างเฉลี่ยต่ำด้วย เนื่องจากจะมีต้นทุนแรงงานที่สูงขึ้นอย่างมาก เช่น แม่ฮ่องสอน ศรีสะเกษ และพะเยา

ภายใต้ข้อเสนอใหม่ ผู้ประกอบการในจังหวัดเหล่านี้จะต้องจ่ายค่าจ้างขั้นต่ำให้กับลูกจ้างเพิ่มถึงเกือบ 100 บาทต่อคนต่อวัน ซึ่งอาจทำให้ผู้ประกอบการเหล่านี้จำเป็นต้องลดการจ้างงานลง โดยจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อลูกจ้างในจังหวัดเหล่านี้ด้วยทำให้น่าจะมีการหลีกเลี่ยงจ่ายค่าจ้างขั้นต่ำมากขึ้น จากข้อมูล LFS พบว่าการบังคับใช้กฎหมายค่าจ้างขั้นต่ำยังมีจำกัด โดยจาก 76 จังหวัด มีถึง 39 จังหวัดที่ค่าจ้างเฉลี่ยต่อวันต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำในปัจจุบันในจังหวัดนั้นๆ

นั่นหมายความว่า ยังมีลูกจ้างอีกจำนวนมากที่ได้รับค่าจ้างต่อวันต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำรายจังหวัดที่กำหนดไว้ โดยหากมีการเพิ่มค่าจ้างขั้นต่ำขึ้นจริง แนวโน้มการหลีกเลี่ยงจ่ายค่าจ้างขั้นต่ำ 250 บาทต่อวันก็น่าจะมีมากขึ้นไปอีก

ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาค่าจ้างแท้จริงเพิ่มขึ้นน้อยมาก แน่นอนว่ามีความจำเป็นที่จะต้องเพิ่มค่าจ้างให้สูงขึ้น แต่ควรทำผ่านการเพิ่มผลิตภาพแรงงาน (Labor Productivity) ซึ่งจำเป็นต้องเพิ่มการลงทุนโดยเฉพาะในคน การเพิ่มค่าจ้างขั้นต่ำให้เท่ากันทั่วประเทศเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการเพิ่มค่าจ้าง แต่จะส่งผลกระทบในทางลบต่อผู้ประกอบการ และลูกจ้างโดยเฉพาะในจังหวัดที่มีค่าจ้างเฉลี่ยต่ำ