มะพร้าวทุยไร้ค่า สู่งานแกะสลักค่าล้ำ

ลุงรัชช์ เศรษฐบุตร เล่าถึงแรงบันดาลใจที่คิดนำมะพร้าวทุยมาแกะสลัก เพราะรักงานศิลปะผ่านการเรียนในรั้วเพาะช่างและมหาวิทยาลัยศิลปากร ประกอบกับพ่อของท่านมีสวนมะพร้าวอยู่ใน จ.เพชรบุรี ความผูกพันกับผลไม้ชนิดนี้จึงมากเป็นพิเศษ เวลาเข้าไปเที่ยวสวนจะพบเห็น “มะพร้าวทุย” ถูกทิ้งขว้างไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์การค้า เพราะมะพร้าวทุยไม่มีทั้งเนื้อและน้ำ ทำให้เกิดแนวคิดว่าอยากนำวัสดุที่คนอื่นไม่เห็นค่ามาสร้างสรรค์เป็นงานศิลปะซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

“งานของลุงส่วนใหญ่จะเน้นเกี่ยวกับศาสนาและศิลปะไทย มองว่ามะพร้าวเป็นของสูง ตั้งแต่เกิดแก่เจ็บตาย มะพร้าวอยู่ในวิถีชีวิตของคนไทยตลอด เช่น เนื้อนำไปประกอบอาหาร ตอนตายก็ใช้น้ำล้างหน้า ถ้าเราจะเอาไปแกะสลักอะไรที่ไม่ควร เท่ากับเราไม่เห็นคุณค่าของมะพร้าว” ลุงรัชช์ กล่าว

“เริ่มจากแกะเอาส่วนเปลือกแข็งภายนอกออก โดยส่วนที่จะใช้แกะสลักจริงๆ คือ ‘กาบอ่อน’ ซึ่งมีลักษณะยุ่ยและเป็นขุย เทคนิคสำคัญต้องฉีดน้ำเชลแล็กเข้าไปให้พอหมาด แล้วใช้มือนวดเหมือนปั้นดิน รอให้แห้งจนได้ที่ ก็จะช่วยให้เนื้อกาบอ่อนมีความแข็งตัวขึ้น สามารถแกะสลักต่อได้ โดยอุปกรณ์ที่ใช้แกะมีแค่ ‘มีดคัตเตอร์’ อันเดียวเท่านั้น!!”

“หลังแกะสลักเสร็จ จะทาเคลือบผิวด้วยแล็กเกอร์ชนิดด้าน จากนั้นนำไปประกอบกับฐานไม้สัก โดยภายในแก่นกลางของมะพร้าวทุยจะเจาะรูแล้วใส่กำมะถันป่นเข้าไปด้วยเพื่อป้องกันมอดหรือปลวกมากัดกิน ต่อชิ้นใช้เวลาประมาณ 34 วัน โดยแบบมีมากมาย ราคาอยู่ที่ 2,000 บาทไปถึงหลักหมื่นก็มี

“ดารานักร้องคนดังมีมาสั่งทำก็มี เขาเห็นศีรษะพ่อแก่ ครูบาอาจารย์ ก็อยากนำไปบูชา บ้างก็ไปตกแต่งสถานที่ โดยเฉลี่ยต่อเดือนจะขายได้ประมาณ 56 ชิ้น ปัจจุบันถ้าบอกกันตรงๆ อยากพยายามถ่ายทอดภูมิปัญญาดังกล่าวให้แก่คนรุ่นใหม่มาสืบสาน แต่ที่ผ่านมาทุกครั้งที่เรื่องราวของคุณลุงถูกนำเสนอผ่านสื่อออกไป จะมีคนแห่มาขอเรียนรู้จำนวนมาก ซึ่งคุณลุงยินดีสอนให้ด้วยความเต็มใจ โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น”