"ปิ้งย่าง" พิษน้อย! รถ-ก่อสร้างปะทุพิษอากาศกรุงเทพฯ ขึ้นอันตราย

รศ.ดร.เจษฎา ชี้ฝุ่นละออง PM 2.5 ไม่ได้มาจากเตาปิ้งย่าง แต่มาจากรถยนต์และการก่อสร้าง แนะรัฐและประชาชนร่วมมือแก้ไข

จากกรณีปัญหามลพิษฝุ่นละอองระดับ PM 2.5 เพิ่มค่าสูงแตะระดับค่าอันตรายเกิน 50 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร เกินกว่าครึ่งในหลายพื้นที่กรุงเทพฯ ทำให้เจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานครต้องออกมาแก้ไขโดยดำเนินการฉีดน้ำ รวมไปถึงแจ้งขอความร่วมมือให้ประชาชนงดกิจกรรมปิ้งย่างเพื่อลดมลภาวะการณ์เร่งด่วน 

ปิ้งย่างเกี่ยวข้องมากน้อยเพียงใด? ในความสนใจประชาชน อะไรคือผลพ่วงของการเกิดวิกฤต “มลพิษ”

รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า เตาปิ้งย่างไม่มีค่าฝุ่นละออง PM 2.5 แต่อย่างใด แต่ควันจากการปิ้งย่างมีเพียงส่วนช่วยให้เกิดมลพิษ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นนับเป็นส่วนน้อยมาก เมื่อเทียบกับควันจากเครื่องยนต์และการก่อสร้างที่เป็นตัวผลิตฝุ่นละอองขนาดเล็กระดับ PM 2.5

“ฝุ่นละออง PM 2.5 เพิ่งจะมาเข้าใจและรู้ว่ามันมีอันตราย ซึ่งฝุ่นละออง PM 2.5 มาจากไหนเป็นหลัก ตัวมันเองเป็นตัวที่ละเอียดมาก คือมีขนาด 2.5 ไมครอน มันจะมาจากรถยนต์และก็การก่อสร้างเป็นหลัก ไม่ได้มาในส่วนของพวกเตาปิ้งย่าง ข้อสังเกตคือค่ามลภาวะพวกนี้มันจะขึ้นสูงในบางพื้นที่และในบางช่วงเวลาเท่านั้น ซึ่งช่วงเวลาดังกล่าวก็คือช่วงเช้าทำงานกับช่วงเย็นหลังเลิกงาน และพื้นที่ดังกล่าวก็คือพื้นที่ๆ มีจราจรหนาแน่น มีการก่อสร้างรถไฟฟ้า”

อะไรที่มองเห็นด้วยตาเปล่าหรือส่องไฟแล้วเห็นมีฝุ่นละอองลอยขึ้นในอากาศ จึงไม่ใช่ฝุ่นละออง PM 2.5 แต่เป็นมลพิษฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 10 ไมครอน (PM10) เป็นฝุ่นที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 10 ไมครอน เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิง การเผาในที่โล่ง อาทิเช่น การปิ้งย่าง หรือ การเผาพื้นที่การเกษตรต่างจังหวัด

อย่างไรก็ตามในประเทศจีนได้มีมาตรการสั่งการควบคุ้มในเรื่องนี้แม้จะมีผลน้อย เนื่องจากเข้าขั้นวิกฤตสภาพมลภาวะอากาศที่ต้องลดการสร้างฝุ่นควันในอากาศเพิ่มขึ้น ซึ่งในเมืองไทยบ้านเราการเกิดค่าฝุ่นละอองในช่วงนี้ถือเป็นปกติที่โอกาสจะเกิดฝุ่นละอองของมลพิษ เพราะเป็นช่วงหน้าฤดูหนาวที่เกิดหมอกไอน้ำกดดันให้ฝุ่นละอองเหล่านี้ไม่ลอยออกสู่ชั้นบรรยากาศ

 

 

เครื่องฉีดต้องจำเพาะถึงลดฝุ่นในอากาศ

เมื่อสอบถามในเรื่องแนวทางการแก้ไขเบื้องต้นในระยะสั้นและระยะยาว อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ บอกว่า ต้องใช้อุปกรณ์ที่มีความสามารถจัดการฝุ่นละออง PM 2.5 โดยเฉพาะร่วมกับการที่ทางเจ้าหน้าได้ดำเนินการฉีดน้ำล้างถนน เอาเครื่องรถดูดฝุ่นดูดบริเวณรอบการก่อสร้าง ช่วยให้ลดมลพิษฝุ่นละออง PM 2.5 ได้ดีอยู่แล้วขณะนี้

“เรื่องการฉีดน้ำโดยเครื่องดับเพลิงฉีดขึ้นฟ้า ไม่ใช่ทางแก้โดยตรงที่ถูกต้อง อย่างประเทศที่ประสบปัญหาค่าฝุ่นละอองแบบนี้ เขาใช้รุ่นที่พิเศษกว่านั้นก็คือ ละอองของน้ำต้องเล็กมาก ฉะนั้นมันจะไม่เหมือนกับหยดน้ำที่เราฉีดไปเป็นเม็ดแบบดับเพลิง แต่มันจะเป็นหมอกเลย ละอองมันเล็กมากมันถึงจะจับฝุ่นขนาดเล็กได้”

ส่วนในระยะยาวต้องเกิดการร่วมมือกันระหว่างทั้งภาครัฐบาลและประชาชน

“ทำอย่างไรถึงจะลดมันเกิดจากเรื่องปัญหาจราจรลง แต่การจะทำแบบประเทศจีนหรือฝรั่งเศสที่ให้รถเลขทะเบียบคู่ขับขี่ได้ในเฉพาะวันคู่ ส่วนทะเบียนคี่ขับขี่ได้แค่วันคี่ ค่อนข้างเป็นเรื่องยากที่เกิดขึ้นได้ สิ่งที่ทำได้คือเราต้องรู้จักใช้รถยนต์ที่ไม่มีปัญหาเรื่องเครื่องที่มันมีเขม่าควันสูงก็ต้องลดการใช้ลง และก็เรื่องของการก่อสร้างกฎเกณฑ์ต้องเข้มงวด เช่นเรื่องของการหุ้มวัสดุการขนบรรทุกย้าย การใช้ผ้าใบปิดในส่วนของอาคารที่ก่อสร้าง ทุกวันนี้ยังหละหลวมอยู่มาก”

ไม่ใช่แค่เมืองกรุงฯ ตจว.ก็มีความเสี่ยง

แม้ไม่ได้ร้ายแรงขนาดต่างประเทศอย่าง กรณีระดับปลอดภัยจะต้องไม่เกินกว่า 50 เป็นเท่าตัวอย่าง กรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย กระนั้นการก่อสร้างที่ขยายไปตามปริมณฑลมากขึ้นส่งผลต่อพื้นที่นอกบริเวณกรุงเทพฯ ด้วยเช่นกัน

“ด้วยเหตุผลการก่อสร้างขยายไปตามปริมณฑลมากขึ้น จากการติดของถนน บนรถ อาทิเช่น เส้นขาเข้า-ออก จ.นนทบุรี เส้นไปทาง จ.สมุทรปราการ หรือในบางพื้นที่ๆ ไม่มีเครื่องมือวัดอย่าง จ.จันทบุรี บนถนนบางเส้นที่มีทั้งอุตสาหกรรมและการจราจร เราก็พออนุมานได้ว่ามีสิทธิ์ที่จะเจอฝุ่นละออง pm 2.5 มากด้วยเหมือนกัน”

ซึ่งเรื่องนี้เราสามารถเช็คได้จากมือถือเปิดแอพพลิเคชั่น Air4Thai ตรวจสอบคุณภาพอากาศในประเทศไทยของกรมมลพิษเพื่อเช็ค่ามลพิษในอากาศตอนนั้น เพื่อป้องกันตัวเองเนื่องจากหลีกเลี่ยงไม่ได้ 

“เด็กเล็กตั้งแต่ 5 ปี ลงไป คนที่ป่วยโรคหัวใจ หรือ โรคที่เกี่ยวกับทางเดินหายใจอยู่แล้ว 2 โรคนี้ ส่วนอาชีพที่ควรควรระวังคือ ตำรวจจราจร เจ้าหน้าที่กวาดขยะ พ่อค้าแม่ค้าริมทาง เนื่องจาก ฝุ่นควัน pm 2.5 เราแทบไม่รู้ตัวเลยว่าเข้าสู่ร่างกาย ไม่ติดตามขนจมูก ติดตามช่องทางเดินหายใจ มันเข้าไปในปอดได้โดยตรง เราจึงไม่รู้ตัว ฉะนั้นพวกนี้เป็นอันตรายมากกว่า จำเป็นที่ต้องเช็คด้วยเครื่องมือแพทย์ถึงจะรู้ ส่วนประชาชนทั่วไปถ้าเดินทางในช่วงระยะเวลาสั้นๆ อาจจะไม่จำเป็นถึงขั้นนั้น โดยเฉพาะในพื้นที่ไม่ใช่พื้นที่สีแดง”