กกต.เตือน 90 วันยังอยู่ เร่งต้อนเข้าคอกก่อน 26 พ.ย.

โดย...ชัยรัตน์ พัชรไตรรัตน์

บรรยากาศการประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินกิจการแก่พรรคการเมืองของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ณ โรงแรมเซ็นทรา บาย เซ็นทารา ศูนย์ราชการและคอนเวนชันเซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 22 พ.ย.ที่ผ่านมา เป็นไปด้วยความคึกคัก โดยมีพรรคการเมืองตอบรับเข้าร่วมจำนวน 72 พรรคการเมือง จาก 91 พรรคการเมือง อาทิ เพื่อไทย ประชาธิปัตย์ ภูมิใจไทย ชาติไทยพัฒนา พลังประชารัฐ และอนาคตใหม่ อีกทั้งยังมีกลุ่มการเมืองที่ยื่นจดแจ้งจัดตั้งพรรคการเมืองจำนวน 14 กลุ่ม รวม 306 คน

ทั้งนี้ "อิทธิพร บุญประคอง" ประธาน กกต. กล่าวเปิดการประชุมตอนหนึ่งว่า ปัจจุบันมีพรรคที่จดทะเบียนถูกต้องแล้ว 91 พรรค เป็นนิมิตหมายที่ดีที่ประชาชนสนใจและมีส่วนร่วมทางการเมือง เชื่อมั่นว่าจะทำให้ระบอบประชาธิปไตยเข้มแข็งขึ้นอย่างแน่นอน ขอยืนยันว่า กกต.จะปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเป็นกลาง สุจริตเที่ยงธรรมและชอบด้วยกฎหมาย พร้อมจะให้คำแนะนำต่อทุกพรรค เพื่อให้ดำเนินการ โดยถูกต้องตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

จากนั้น "แสวง บุญมี" รองเลขาธิการ กกต. กล่าวชี้แจงว่า พบกันครั้งที่ 4 กับคำสั่งของ คสช. ที่เกี่ยวข้องเป็นครั้งที่ 4 ซึ่งมีใจความสำคัญคือการแบ่งเขตเลือกตั้ง ซึ่งตามกฎหมายต้องเสร็จก่อนวันที่ พ.ร.บ.เลือกตั้ง สส.มีผลใช้บังคับ หรือก่อนวันที่ 11 ธ.ค. โดยเขตเลือกตั้งมีความสำคัญ เพราะการลงสมัครขึ้นกับเขตเลือกตั้ง ถ้าไม่มีเขตเลือกตั้งก็เลือกตั้งไม่ได้ ตั้งตัวแทนพรรคประจำจังหวัดไม่ได้ และยังเอาสมาชิกที่มีภูมิลำเนาในเขต 101 คนขึ้นไปมาทำไพรมารีโหวตเพื่อสรรหาผู้สมัคร สส.ไม่ได้

"ทาง กกต.ได้อำนวยความสะดวกให้ด้วยการช่วยทำฐานทะเบียนสมาชิกพรรคการเมือง เพื่อตรวจสอบสมาชิกที่สมัครซ้ำซ้อนได้ รวมทั้งยังตั้งกลุ่มไลน์ให้ผู้แทนพรรคการเมืองมาสอบถามแนวทางปฏิบัติทางธุรการให้สามารถทำถูกกฎหมาย โดยเมื่อมีการถามมาตอบชี้แจงไปก็จะ รับรู้เท่ากันทุกพรรค มีทั้งกลุ่มฐานสมาชิกพรรคกลุ่มฐานการปฏิบัติทางธุรการ ของพรรคกลุ่มฐานบัญชีการเลือกตั้ง กลุ่มฐานกองทุนและการสนับสนุนโดยรัฐ ในการหาเสียง" รองเลขาธิการ กกต. กล่าว

"แสวง" ยังได้อธิบายถึงเรื่องการสรรหาผู้สมัครรับเลือกตั้ง ซึ่งถามกันมากเรื่องเงื่อนไข 90 วันในการเป็นสมาชิกพรรคหนึ่งพรรคเดียวในการลงสมัครรับเลือกตั้ง ว่าหายไปตามคำสั่ง คสช. ที่ 12 ข้อ 2 หรือไม่ ซึ่งดูแล้วพบว่าคำสั่งใหม่เป็นเรื่องระยะเวลาเท่านั้น ไม่เกี่ยวกับคุณสมบัติของผู้สมัคร เงื่อนไข 90 วันจึงยังคงอยู่ ดังนั้นหากมีการเลือกตั้ง วันที่ 24 ก.พ. 2562 ผู้ที่สมัครเป็นสมาชิกพรรคก่อนวันที่ 26 พ.ย. 2561 ก็ยังมีสิทธิลงสมัคร สส.ได้ เว้นแต่พรรคที่จัดตั้งใหม่ที่ได้รับสิทธิตามบทเฉพาะกาลก็จะได้ รับสิทธิเฉพาะผู้เป็นสมาชิก โดยนับ 1 ใน 90 วันตั้งแต่วันที่ยื่นจดแจ้ง

รองเลขาธิการ กกต. ยังได้เตือนพรรคการเมืองระวังเรื่องสมาชิกซ้ำซ้อน เพราะกฎหมายถือว่าบุคคลใดสมัครเป็นสมาชิกมากกว่า 1 พรรค จะถือว่าโมฆะในความเป็นสมาชิกของทุกพรรค ซึ่งอาจกลั่นแกล้งกันได้ จึงขอให้ตรวจสอบให้ดีก่อนรับสมัครเป็นสมาชิก

ทั้งนี้ ระบบการส่งผู้สมัครแบบไพรมารีโหวตได้ผูกเงื่อนไขไว้ที่ผู้สมัคร สส. จะต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของสมาชิกในเขตเลือกตั้งที่มีผู้แทนพรรคประจำจังหวัดนั้น หรือสาขาพรรค ซึ่งการมีผู้แทนพรรคประจำจังหวัดจะต้องมีสมาชิกตั้งแต่ 101 คนขึ้นไป หรือสาขาพรรคต้องมีสมาชิกมากกว่า 501 คนขึ้นไป ดังนั้นหากมีกรณีการกลั่นแกล้งระหว่างพรรค หรือกลั่นแกล้งกันเองเพราะไม่พอใจเรื่องการส่งผู้สมัคร หรือมีเหตุทะเลาะกันภายใน แล้วชักจูงสมาชิกส่วนหนึ่งไปลงสมัครพรรคการเมืองอื่นโดยไม่ลาออกจากพรรคเดิม ก็จะทำให้จำนวนสมาชิกของผู้แทนประจำจังหวัด หรือสาขาพรรคไม่ครบตามกฎหมาย ซึ่งอาจส่งผลพวงให้ผู้สมัครที่เตรียมลงสมัครเป็นโมฆะก็ได้

ในขณะที่ "ชูศักดิ์ ศิรินิล" ฝ่ายกฎหมายพรรคเพื่อไทย ตั้งคำถามว่า กกต.ชักช้าทำไม เมื่อไหร่จะประกาศเขตเลือกตั้ง จริงๆ แล้วมีระเบียบให้ประกาศภายในวันที่ 7 พ.ย. 2561 จนมีคำสั่ง คสช. ที่ 16/2561 ออกมาแล้วไม่สบายใจที่ให้ กกต.ทบทวนการแบ่งเขตใหม่ได้ และที่ไม่น่าเขียนเลยคือระบุว่าแม้จะขัดต่อกฎหมายก็ทำได้ และเขียนขนาดหน้าด้านเลยว่าให้ถึงที่สุดเลยต้องถามว่าแล้ว กกต.จะทำผิดกฎหมาย ผิดระเบียบตนเองที่ออกไว้หรือไม่

"ขณะนี้ในต่างจังหวัดมีแบบที่ 4 ปลิวว่อน ผู้สมัครบางพรรคไปคุยโม้ว่า ไม่ได้มีแค่ 3 แบบตามกฎหมาย" ชูศักดิ์ ระบุ

ด้าน "นิกร จำนง" ผู้แทนจากพรรคชาติไทยพัฒนา บอกว่า กกต.ต้องรับเคาะเรื่องออกมาโดยเร็ว ไม่งั้นพรรคการเมืองต้องหันไปตั้งสาขาในทุกจังหวัด ต้องมีสมาชิกทั่วประเทศถึง 4 หมื่นคนขึ้นไป ซึ่งเป็นไปไม่ได้

ปิดท้ายที่ "ผ่ องศรี ธาราภูมิ" นายทะเบียนพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวว่า พรรค การเมืองขนาดเล็กรวมตัวกันขอให้ขยับวันเลือกตั้งเลื่อนออกไป ว่าการเป็นพรรคการเมืองควรต้องมีความพร้อมมาก่อนแล้วในระดับหนึ่ง การจะอ้างว่าเป็นพรรคใหม่จัดตั้งภายหลังแล้วทำให้พรรคที่จัดตั้งก่อนต้องรอมันไม่ค่อยถูกต้อง เพราะไม่อย่างนั้นหากมีการตั้งพรรคใหม่ขึ้นมาอีกก็จะต้องรอไปเรื่อยๆ ไม่สามารถเลือกตั้งได้สักที จึงต้องมีข้อยุติที่ชัดเจน

อย่างไรก็ตาม ก่อนการประชุมดังกล่าว "สุรทิน พิจารณ์" หัวหน้าพรรคประชาธิปไตยใหม่ ได้ยื่นหนังสือถึงประธาน กกต. เพื่อสนับสนุนให้เดินหน้าโรดแมปเลือกตั้งในวันที่ 24 ก.พ. 2562 ตามที่นายกฯ ได้ประกาศไว้ เพราะตามคำสั่งกำหนดให้ กกต.เป็นผู้มีอำนาจพิจารณาการแบ่งเขตเลือกตั้ง และตนเองในฐานะตัวแทนของกลุ่มปฏิรูปการเมืองยุคใหม่ 19 พรรค ขอเรียกร้องต่อประธาน กกต.สนับสนุนการเลือกตั้งตามโรดแมปของ นายกฯ ในวันที่ 24 ก.พ. 2562 และ ดำเนินการแบ่งเขตอย่างเป็นธรรม รวมทั้งขอให้ประธาน กกต.เสนอ คสช. ปลดล็อกทางการเมืองโดยด่วน เพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกันในการลงพื้นที่

ขณะเดียวกันกลุ่มสหพรรคการเมืองไทย นำโดย "สาธุ อนุโมทามิ" หัวหน้าพรรคพลังไทยดี ได้ยื่นหนังสือถึง กกต. ขอให้เลื่อนการเลือกตั้งออกไปเป็นวันที่ 5 พ.ค. 2562 เนื่องจาก พ.ร.บ.เลือกตั้ง สส.ฉบับนี้ยังใหม่ มีรายละเอียดขั้นตอนค่อนข้างมาก อาจทำให้เป็นอุปสรรคต่อพรรคการเมืองที่เพิ่งจัดตั้งใหม่และพรรคที่อยู่ระหว่างจัดตั้ง โดยเฉพาะในเรื่องของการหาเสียง ทำให้จะเสียโอกาสในการนำเสนอนโยบายต่อประชาชน

นอกจากนี้ ที่สำคัญอาจเป็นอุปสรรคต่อการจัดการเลือกตั้งของ กกต. เพราะมองว่าคำสั่ง คสช. ที่ 16/2561 ยังมีความขัดแย้งกับรัฐธรรมนูญมาตรา 97 (3) ในเรื่องที่ผู้สมัครต้องสังกัดพรรคการเมืองภายใน 90 วัน ซึ่งยังไม่มีความชัดเจน ดังนั้นจึงอยากให้มีการเลื่อนการ เลือกตั้งออกไปเป็นวันที่ 5 พ.ค. 2562 ทุกฝ่ายโดยเฉพาะ กกต. จะได้มีเวลาเตรียมความพร้อมมากขึ้น