คดีเกาะแรดอุทาหรณ์ล่วงละเมิดทางเพศสังคมอย่านิ่งเฉย

ทนายความยกย่องแม่เด็กเหยื่อถูกรุมโทรมเลือกจะสู้เพื่อลูก ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและเยาวชนแนะผู้เสียหายต้องกล้าพูดความจริงเพื่อนำไปสู่การลงโทษผู้กระทำผิด

เมื่อวันที่ 6พ.ย.61 ที่เดอะฮอล์บางกอก ในเวทีเสวนา“มองรอบด้าน ..บทเรียนหลังคำพิพากษาคดีบ้านเกาะแรด จ.พังงา”จัดโดย โครงการปกป้องเด็กและเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยงทางสังคม มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล มูลนิธิพิทักษ์สตรี มูลนิธิชนะใจ แผนงานสุขภาวะผู้หญิงและความเป็นธรรมระหว่างเพศ เครือข่ายนักกฎหมายเพื่อเด็กและเยาวชน และศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน(ชาย) บ้านกาญจนภิเษก

น.ส.อรวรรณ วิมลรังครัตน์ ทนายโจทก์ร่วม กล่าวว่า ภายหลังศาลจังหวัดพังงา มีคำพิพากษาจำคุกตลอดชีวิต11ชายฉกรรจ์ รุมข่มขื่นเด็กหญิงวัย14 ปี เมื่อวันที่ 25 ตุลาคมที่ผ่านมา ซึ่งความยากของคดีเกาะแรด คือ มีผู้ต้องหาจำนวนมาก และเหตุการณ์เกิดขึ้นจำนวนหลายครั้งมาก กรณีนี้ถือว่าเด็กผู้เสียหายเป็นประจักษ์พยานแค่คนเดียวในการชี้ว่าใครเป็นคนกระทำขณะที่ในส่วนของพยานแวดล้อมเป็นคนในพื้นที่และไม่กล้าที่จะมาให้ปากคำ ซึ่งเป็นเรื่องของอิทธิพล ส่งผลให้ผู้เสียหายครอบครัวไม่สามารถที่จะอยู่ในพื้นที่ได้เลย

“คดีที่สามารถดำเนินมาถึงจุดนี้ได้ ต้องนับถือครอบครัวของผู้เสียหายที่เขาลุกขึ้นมาต่อสู้ ถ้าเขาไม่สู้ เรื่องนี้ก็คงเป็นแค่จบตกลงจ่ายเงินเสียหายกันไป แต่แม่ของเด็กเลือกที่จะต่อสู้เพื่อลูกด้วยความเด็ดเดี่ยว แม้จะรู้ว่าจะอยู่ในพื้นที่ไม่ได้เขาก็สู้  กลับไปก็ไม่ได้ต้องย้ายรกรากหนีจากบ้านของตัวเอง”ทนายอรวรรณ ระบุ

น.ส.อรวรรณ ระบุด้วยว่า ยังมีผู้กระทำผิดอีกจำนวนมากที่ยังไม่ถูกดำเนินคดี ซึ่งน่ากังวลว่าครอบครัวนี้เขาจะอยู่กันอย่างไร สังคมต้องร่วมกันรับผิดชอบด้วย เพราะพวกเขาลุกขึ้นมาต่อสู้นี้คือสิ่งที่ถูกต้อง ควรช่วยกันให้พวกเขาต้องอยู่ได้ในสังคมใหม่ที่ไปตั้งรกรากใหม่ ส่วนในเรื่องคดีต่อจากนี้จะเป็นเรื่องจำเลยอุทธรณ์ เราในฐานะโจทย์ร่วมแม่และเด็ก ก็จะดำเนินการเรียกค่าเสียหายให้กับเด็ก ซึ่งต่อจากนี้จะเข้าสู่กระบวนการบังคับคดีกัน ขณะที่ผู้กระทำความผิดที่ยังลอยนวลอยู่ก็ต้องถือเป็นความสมัครใจ หรือความประสงค์ของผู้เสียหายว่าจะดำเนินการต่อหรือไม่ โดยยึดประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นตัวตั้ง

นางดารารัตน์ สุเทศ หัวหน้าบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดพังงา กล่าวว่า บ้านพักฯ ถือว่าเป็นด่านแรกในการรับเคสนี้ แต่ในทางข้อมูลกลับมืดแปดด้านมองไม่ออก เพราะข้อมูลขัดแย้งกันไปหมดทั้งจากราชการ ชุมชน ครอบครัวเด็ก จนสุดท้ายตัดสินใจเบื้องต้นคือต้องดึงตัวเด็กออกจากพื้นที่โดยไม่แยกเขาออกจากครอบครัว ขณะเด็กที่เด็กมีความหวาดกลัวมาก เรื่องของความไม่ปลอดภัยต่อเธอและครอบครัว ภาวะพึ่งพิงของครอบครัวต่อชุมชน และมันกระทบไปถึงญาติพี่น้องของเขาด้วยที่ถูกคุกคาม ข่มขู่ตลอดเวลาแม้แต่ขณะนี้เอง เด็กและครอบครัวยังคงได้รับผลกระทบอยู่

“ทุกครั้งที่เด็กถูกเรียกตัวไปสอบสวน ให้การ หรือชี้ตัว เด็กจะมีอาการวิตก ผวา ความกลัวขนาดนอนละเมอ และฝัน เขาบอกว่าเหมือนผู้กระทำเข้าไปในบ้าน ยืนจังก้าต่อหน้าเขาแล้วหัวเราะหรือแม้หากมีใครเดินมาข้างหลังเขาก็จะผวาตลอด ซึ่งเราได้ปรึกษานักจิตวิทยาให้เข้ามาช่วยดูแล มันเป็นภาพคิดฝังใจอยู่ใต้จิตสำนึก ต้องเร่งบำบัดเยียวยา สภาพจิตใจอย่างมากที่สุด” นางดารารัตน์ ระบุ

ด้าน นายจิรวัฒน์  สวัสดิชัย  อัยการประจำสำนักงานอัยการสูงสุด สำนักงานอัยการจังหวัดพังงา กล่าวว่า จุดแข็งของคดีนี้คือ เด็กสามารถจดจำเรื่องราวเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ทั้งหมดเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ อีกทั้งยังสามารถจดจำใบหน้าของคนร้ายที่ก่อเหตุในคดีได้ทั้งหมด ซึ่งคนร้ายที่ก่อเหตุในคดีเป็นคนที่อยู่ในชุมชนเดียวกันและชุมชนใกล้เคียง ซึ่งเด็กรู้จักและเคยเห็นหน้ามาก่อน โดยในชั้นสืบพยานพนักงานอัยการมีหน้าที่ในการใช้คำถามเพื่อให้เด็กเข้าใจและสามารถพูดหรือสื่อสารออกมาให้ได้ลำดับตามเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้น ประกอบกับตัวเด็กเองกล้าที่จะเบิกความกับสิ่งที่เกิดขึ้นกับตัวเด็กต่อหน้าจำเลยในคดี โดยไม่มีความเกรงกลัว ว่าจะเกิดอันตราย ซึ่งอาจเป็นเพราะตัวเด็กและครอบครัวได้ย้ายออกจากพื้นที่ไปอยู่ในความคุ้มครองของหน่วยงานของรัฐ จึงมั่นใจในความปลอดภัย และวันนี้ต้องตั้งคำถามว่า เกิดอะไรขึ้นในสังคมไทย ที่คนในชุมชนในหมู่บ้าน ญาติพี่น้องที่รู้จักกัน ทำไมถึงก่อให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้ขึ้น โดยไม่คิดหาทางแก้ไขและป้องกันหรือให้ความช่วยเหลือเด็กและครอบครัว แต่กลับไปซ้ำเติมตัวเด็กและครอบครัว

ขณะที่ นางทิชา ณ นคร หรือป้ามล ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและเยาวชน กล่าวว่า  ในฐานะผู้ติดตามและเคลื่อนไหวประเด็นความรุนแรงทางเพศค่อนข้างโน้มเอียงไปทางผู้เสียหาย เหตุผลที่ยังหาข้อหักล้างไม่ได้ คือ พวกเขายอมอับอาย ยอมถูกประจาน ยอมถูกดูถูกรังเกียจเดียดฉันท์ เพื่ออะไร ถ้าหากว่าพวกเขาไม่เคยถูกกระทำมาก่อน ราคาที่พวกเขาต้องจ่าย เมื่อออกมาเป็นข่าวในพื้นที่สาธารณะมันแพงมาก ขั้นตอนเมื่อแสวงหาข้อมูลจากคนในพื้นที่เป็นการทำงานร่วมกันของกัลยาณมิตรหลายส่วน และนำข้อมูลมาคุยกันวงคนทำงาน และประสานกับทีมที่ทำงานร่วมกับผู้เสียหาย และคุณดารารัตน์ หัวหน้าบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดพังงา เมื่อเปิดเผยเรื่องผ่านสื่อ พวกเราหลายคนก็ลงพื้นที่ เพื่อเข้าถึงความจริง ได้พูดคุยกับผู้เสียหาย หัวหน้าบ้านพัก ทีมทนายมูลนิธิมุสลิมเพื่อสันติซึ่งเป็นทีมแรกที่เข้าไปให้ความช่วยเหลือและต้องเผชิญกับความยากลำบากอย่างมาก และนายตำรวจอีกหลายท่าน เพื่อยืนยันความอยุติธรรม ที่ผู้เสียหายได้รับ จากนั้นประเมินดูช่องว่าง จุดอ่อนและหาทางเติมช่องว่าง เช่น การคุ้มครองพยาน การมีทนายเสริมทีมเพื่อเข้าเป็นโจทก์ร่วม การเสริมพลังเยียวยาฟื้นฟูสภาพจิตใจ ให้ความมั่นใจกับผู้เสียหายในฐานะผู้ถูกกระทำไม่ใช่ผู้สร้างปัญหา ไม่ใช่คนเลว

“เป้าหมายคือผู้เสียหายต้องกล้าพูดความจริง และความจริงจะนำไปสู่การลงโทษผู้ที่กระทำผิดกฎหมาย นั่นคือบรรทัดฐานของความเป็นธรรม ไม่ว่าผู้กระทำจะมีอิทธิพลมีอำนาจแฝง หรือระบบอุปถัมภ์ค้ำจุน อย่างแข็งแรงปานใดก็ตาม ซึ่งต่อจากนี้ทุกฝ่ายก็มีสิทธิในการต่อสู้ในชั้นอุทรณ์ จนถึงฏีกา แต่สิ่งที่ต้องมาขบคิดกันโดยเร็วคือการเริ่มต้นชีวิตใหม่ ในพื้นที่ใหม่ของครอบครัวนี้จะเป็นอย่างไร หน่วยงานของรัฐได้มองเห็นถึงจุดนี้หรือไม่คงมีโอกาสได้มาร่วมกันออกแบบ หาทางออกร่วมกันต่อไป” นางทิชา ระบุ