ยุทธศาสตร์ต้องมีตัวชี้วัด

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

นวัตกรรมใหม่ด้านการบริหารราชการแผ่นดินที่เกิดขึ้นแล้ว ก็คือ การที่จะมีแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ออกมาบังคับใช้

ฟังดูเป็นเรื่องดี แต่ทว่ายุทธศาสตร์ที่ถูกต้องจำเป็นต้องมีตัวชี้วัดชัดเจน

ที่อยากจะยกเป็นตัวอย่าง ก็คือ ยุทธศาสตร์ชาติของจีน ที่ทำให้ประเทศก้าวหน้า เพราะมีตัวชี้วัด กำกับตลอดเส้นทาง

ในจีนการประชุมกำหนดนโยบายสำคัญๆ อาทิ การประชุมสมัชชาแห่งชาติ จัดขึ้นทุกๆ 5 ปี 

สิ่งที่น่าสนใจ ก็คือ การประชุมสมัชชาแห่งชาติ ครั้งที่ 16 เมื่อปี 2545 กำหนดเป้าหมาย ต้องทำให้ขนาดเศรษฐกิจจีนโตขึ้น 2 เท่า ภายใน 20 ปี แต่ทว่าในปี 2553 ก็บรรลุเป้าหมายแล้ว หรือทำได้ภายใน 10 ปี

ถัดมา การประชุมสมัชชาแห่งชาติ ครั้งที่ 17 เมื่อปี 2550 กำหนดเป้าหมายเพิ่มรายได้ประชาชาติต่อหัวเป็น 2 เท่าใน 20 ปี แต่ในปี 2552 ก็บรรลุเป้าหมายแล้วเช่นกัน

จีนมีรายได้ประชาชนต่อหัวถึงระดับประเทศที่มีรายได้ปานกลาง แต่ทว่าปัญหาที่ตามมา ก็คือ ความเหลื่อมล้ำและการกระจายรายได้

การประชุมสมัชชาแห่งชาติ ครั้งที่ 18 เมื่อปี 2555 กำหนด 2 เป้าหมายสำคัญเพื่อแก้ปมความเหลื่อมล้ำ ได้แก่ 1.ในวาระครบรอบ 100 ปี การตั้งพรรคคอมมิวนิสต์ ในปี 2564 จีนจะเป็นสังคมนิยมเสี่ยวคังไม่มีคนจน 

และ 2.ในวาระครบรอบ 100 ปี การสถาปนาประเทศ ปี 2592 จีนจะเป็นประเทศสังคมนิยมใหม่ เป็นสังคมชนชั้นกลางที่ทันสมัย โดยมีคนชั้นกลางที่มีกำลังซื้อสูงถึง 60% ของประชากรในประเทศ 

ก้าวแรกแห่งการเป็นสังคมนิยมเสี่ยวคังที่ไร้คนจน กำหนดแผนปฏิบัติ โดยนับตั้งแต่ปี 2553-2563 มีการชี้วัดใน 3 มิติ  

มิติแรก ต้องเพิ่มขนาดเศรษฐกิจของจีน จากที่มีขนาดประมาณ 4 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็น 8 แสนล้านดอลลาร์

มิติที่ 2 เพิ่มรายได้คนเมือง จากเฉลี่ยหัวละ 1 หมื่นดอลลาร์/ปี เป็น 3.8 หมื่นดอลลาร์

และมิติที่ 3 เพิ่มรายได้คนชนบท จากเฉลี่ยหัวละ 5,900 ดอลลาร์ เป็น 1 หมื่นดอลลาร์

ปรากฏว่าในปี 2560 ขนาดเศรษฐกิจจีนเกินเป้า 8 แสนล้านดอลลาร์แล้ว ส่วนคนชนบทรายได้เฉลี่ยเป็น 1.3 หมื่นดอลลาร์ ที่ยังทำไม่ได้ คือ รายได้เฉลี่ยคนเมืองที่เพิ่มขึ้นเป็น 3.6 หมื่นดอลลาร์ ใกล้เคียงกับเป้าหมาย

ล่าสุด การประชุมสมัชชาแห่งชาติ ครั้งที่ 19 เมื่อปี 2560 กำหนดเป้าหมายว่าจีนจะเป็นสังคมนิยมยุคใหม่ โดยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจ 2 ส่วนหลัก คือ เปลี่ยนจากการผลิตโดยเน้นปริมาณ เป็นผลิตโดยเน้นคุณภาพ และเปลี่ยนจากการผลิตที่ใช้ทรัพยากร เป็นการผลิตที่ใช้นวัตกรรม เทคโนโลยีระดับสูง คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม

เส้นทางเดินใน 30 ปีข้างหน้า จีนกำหนดดัชนีชี้วัดชัดเจน เป็นขั้นเป็นตอน

ยุทธศาสตร์ชาติ จึงจำเป็นต้องมีรูปแบบ-เนื้อหา-ตัวชี้วัดชัดเจน ไม่เช่นนั้นก็เป็นเพียงยุทธศาสตร์บอลลูนล่องลอยไร้หางเสือ

มองบ้านเขา แล้วมองบ้านเรา ต้องรอดูยุทธศาสตร์ชาติไทยแลนด์ 4.0 

ว่าบรรทัดสุดท้ายแล้วจะออกมาอีหรอบใด