ธรรมวินัยล้างวงการสงฆ์

โดย..ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ใครเห็นคดีเงินทอนวัด ที่พัวพันกับพระสงฆ์ราชาคณะสมณศักดิ์ระดับสูง คงเหนื่อยหัวใจ และสะท้อนให้เห็นปัญหาในวงการสงฆ์

คำถามที่ปรากฏขึ้นก็คือ ทำไมวงการสงฆ์ถึงเป็นเช่นนี้

คำตอบอาจมีหลากหลาย แต่ทว่าหนึ่งในประเด็นปัญหาสำคัญก็คือ ทั้งหมดเกิดจากพระสงฆ์ไม่ปฏิบัติตามธรรมวินัย ขณะเดียวกันกฎหมายบ้านเมืองที่มีอยู่ก็ไม่เอื้ออำนวยให้พระสงฆ์ต้องปฏิบัติตามธรรมวินัย

กฎหมายสงฆ์ที่เป็นอยู่ ผิดพลาดตรงที่บัญญัติออกมาโดยใช้หลักกฎหมายทางโลก 

ตัวอย่างที่ปรากฏชัดไล่จาก พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 ที่ยังบังคับใช้จนถึงปัจจุบัน

ต้นกำเนิดของ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 ก็เกิดจากปัญหาของ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. 2548 ที่บัญญัติโดยเลียนแบบยุคประชาธิปไตยเบ่งบาน

พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. 2484 แยกอำนาจสงฆ์เป็น 3 ส่วน คือ สังฆสภา คล้ายกับสภาผู้แทนราษฎร  สังฆมนตรี คล้ายกับคณะรัฐมนตรี และ คณะวินัยธร ที่ดูแลด้านวินัยของสงฆ์

ปรากฏว่าผลที่ตามมาทำให้สงฆ์ไม่เป็นสงฆ์ และเปลี่ยนแปลงไปเป็นแบบโลกๆ

ว่ากันว่า จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์  นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ไปนั่งฟังการประชุมสังฆสภา หรือสภาสงฆ์  ก็รู้ทันทีว่าถ้าปล่อยไปเรื่อยๆ ศาสนาจะย่ำแย่ การพูดจาในสังฆสภาราวกับการพูดในสภาผู้แทนฯ ทำลายประเพณีวิถีปฏิบัติของพุทธศาสนา 

จอมพลสฤษดิ์ จึงแก้ไขโดยออก พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2505 มาทดแทน โดยรวมอำนาจคณะสงฆ์มาไว้ที่มหาเถรสมาคม คล้ายคลึงกับระบบการปกครองประเทศในยุคนั้น

แต่ผลที่ตามมาเมื่อเวลาผ่านไปก็คือ การสร้างค่านิยมให้สงฆ์และชาวพุทธบางกลุ่มยึดติดสมณศักดิ์ ยึดติดการเล่าเรียนเปรียญ 9 เพื่อเข้าสู่เส้นทางการเป็นพระราชาคณะ จนไปถึงการเป็นกรรมการมหาเถรสมาคม

การวิ่งเต้นเพื่อผลประโยชน์ เพื่อพัดยศเกิดขึ้น ขณะที่การเอื้ออำนวยให้ปฏิบัติตรงต่อพระธรรมวินัยกลับลดต่ำลง

เหลือบ ริ้น ไร กระจายแฝงเร้นไปถึงตำแหน่งพระราชาคณะระดับสูง

ทางแก้ไขจึงต้องหันกลับไปหาพระธรรมวินัย โดยออกกฎหมายให้สอดคล้องกับพระธรรมวินัย 

กฎหมายต้องมุ่งเน้นให้สงฆ์ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย เรียนรู้ธรรมวินัย  ใช้ขนบธรรมเนียมของพระพุทธเจ้าเป็นแบบแผน ไม่ใช่ใช้วิถีปฏิบัติของทางโลก

หน่วยย่อยที่สำคัญสุด ก็คือ พระสงฆ์ ต้องมีหน้าที่ในการปฏิบัติตามพระธรรมวินัย ระดับเจ้าอาวาส ต้องให้การศึกษา ดูแลพระสงฆ์ในสังกัดให้ดำเนินการตามธรรมวินัย  โดยสงฆ์ทุกระดับชั้นต้องยึดธรรมวินัยเป็นสรณะ ปฏิบัติตามในสิ่งที่พระพุทธเจ้าบัญญัติ

หากสงฆ์ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย ก็ต้องออกไปจากความเป็นสงฆ์ จะใช้ผ้าเหลืองเพื่อหากิน เพื่อประโยชน์ส่วนตนมิได้

หนทางการฟื้นฟูพระศาสนา ต้องอาศัยอำนาจกฎหมายเป็นเครื่องมือ  เป็นบทบัญญัติให้ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย ที่เป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า

ผิดจากลักษณะนี้ไป ก็จะมีแต่ความเสื่อมอย่างที่เห็น