ตกยุค

 

 

แล้วเราจะทำอย่างไร เมื่อเทคโนโลยีเข้ามาแทนที่กำลังแรงงานคน ทั้งในภาคอุตสาหกรรมและภาคการผลิต นั้นคือ หุ่นยนต์

 

เดิมทีเราอาจจะเข้าใจผิดคิดว่า หุ่นยนต์ถูกใช้ในเฉพาะภาคอุตสาหกรรมยานยนต์และภาคอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น คงไม่ได้กระทบต่อภาคแรงงานมนุษย์ แต่ขณะนี้วิวัฒนาการหุ่นยนต์กำลังคืบคลานเข้ามาในทุกภาคส่วน

 

ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่าที่มาของคำว่า 4.0 หรือ 4 ยุค ได้แก่ ยุคที่หนึ่ง อุตสาหกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานน้ำ พลังไอน้ำ และเครื่องยนต์

 

ยุคที่สอง อุตสาหกรรมที่มีระบบการผลิตหรือกำลังการผลิตจำนวนมหาศาล และขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้า

 

ยุคที่สาม อุตสาหกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยระบบเครื่องจักรและคอมพิวเตอร์ และยุคที่สี่ อุตสาหกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยระบบการทำงานในโลกไซเบอร์

 

และเรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่ 5.0 หมายความว่า สังคมที่มีมนุษย์เป็นศูนย์กลางซึ่งมีความสมดุลระหว่างความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจและการแก้ไขปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นโดยการเชื่อมโยงกันระหว่างระบบเครือข่าย (Cyberspace) และพื้นที่ทางกายภาพ (Physical Space) นั้นเป็นการคาดการณ์อนาคตของนักวิชาการว่าสังคมโลกกำลังก้าวไปเช่นนั้น 

 

กลับมาเรื่องหุ่นยนต์ ขอยกตัวอย่างในอดีตประเทศญี่ปุ่นเป็นชาติแรกๆ ที่ก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีหุ่นยนต์ที่สุด

 

แต่ปัจจุบันหลายประเทศเริ่มแซงหน้าญี่ปุ่นไปไกลมาก เช่น จีน และสหรัฐอเมริกา ดังนั้นการพัฒนาหุ่นยนต์ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไปแล้ว

 

เพราะการพัฒนาหุ่นยนต์ไม่จำกัดเฉพาะภาคอุตสาหกรรมทันสมัย แต่มีวัตถุประสงค์เพื่อนำมาใช้ในภาคการผลิต เกษตรกรรม สาธารณสุข การขนส่ง ความปลอดภัยทางสังคม และภาคครัวเรือน ด้วยซ้ำ นั่นหมายความว่าภาคแรงงานกำลังได้รับผลกระทบเข้าอย่างจัง

 

เข้าใจแบบง่ายๆ ระบบหุ่นยนต์ปัจจุบันเป็นอุปกรณ์รับส่งสัญญาณที่ไวต่อแสงหรืออุณหภูมิ หรือเรียกสั้นๆ ว่า เซ็นเซอร์ และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ ซึ่งหุ่นยนต์ที่สร้างขึ้นนี้อาจอยู่ในรูปของรถยนต์ เครื่องใช้ในบ้าน หรือโทรศัพท์มือถือ เป็นต้น

 

สิ่งสำคัญในการพัฒนาหุ่นยนต์ คือ เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายและความมั่งคั่งให้แก่คนในสังคมที่สำคัญต้องการลดต้นทุนค่าจ้างแรงงาน

 

ประเด็นผลกระทบสำคัญในการนำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ที่กำลังเกิดขึ้น คือ ผลกระทบทางด้านสังคม เพราะยิ่งเทคโนโลยีก้าวล้ำไปมากเท่าไร แรงงานมนุษย์จะยิ่งได้รับผลกระทบโดยตรงมากขึ้นเท่านั้น

 

โดยเฉพาะในทุกภาคส่วนที่หุ่นยนต์สามารถทดแทนแรงงานมนุษย์ได้ เพราะต้นทุนของหุ่นยนต์ถูกกว่าจ้างคนมาก เพราะหุ่นยนต์มีความสม่ำเสมอในการทำงาน ไม่ป่วย ไม่ลา ไม่ขาด

 

ณ ตอนนี้หลายนิคมอุตสาหกรรมเริ่มปลดคนงานแล้ว โดยมีหลายรูปแบบในการปลดแบบเงียบๆ เช่น เลิกระบบให้ลูกจ้างทำงานโอที หรือล่วงเวลา แล้วนำหุ่นยนต์มาใช้แทน เริ่มปลดพนักงานก่อนเกษียณ หรือไม่ก็ปรับอายุเกษียณอายุงาน เช่น เดิม 55 ปี ขยับขึ้นมาเป็น 45 ปี เป็นต้น

 

ดังนั้น ระบบกฎหมายแรงงานและระบบกฎหมายสวัสดิการสังคมในอนาคตจะต้องปรับเปลี่ยนหรือเท่าทันการเปลี่ยนแปลง เพราะระบบอุตสาหกรรม หรือโรงงานปัจจุบันส่วนใหญ่ ยังแค่ 2.0 ไม่ใช่ 4.0 อย่างที่เราคาดฝันจะไปกัน