ปฏิรูปภาครัฐ บูรณาการทุกองคาพยพ

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

ประเด็นการปฏิรูปประเทศนับเป็นหัวใจสำคัญที่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. และในฐานะนายกรัฐมนตรี ให้ความสนใจอย่างยิ่ง โดยเฉพาะแผนการปฏิรูปประเทศ ด้านการบริหารราชการแผ่นดิน ก่อนเปลี่ยนผ่านคืนอำนาจประชาชน ไปสู่การเมืองแบบโลกประชาธิปไตย

เบญจวรรณ สว่างนิทร รองประธานกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน สะท้อนเรื่องดังกล่าวทุกอย่างเป็นตามตัวบทที่รัฐธรรมนูญกำหนด และมาดูว่าภารกิจเพื่อสอดรับมีอะไร สรุปรวมมี 6 ประเด็นหลัก 24 กลยุทธ์ และ 56 แผนงานดำเนินงาน

ทั้งนี้ ใน 6 ประเด็น ประกอบด้วย 1.บริการภาครัฐ สะดวก รวดเร็ว และตอบโจทย์วิถีชีวิตประชาชน 2.ระบบข้อมูล ภาครัฐมีมาตรฐาน ทันสมัย และเชื่อมโยง กัน ก้าวสู่รัฐบาลดิจิทัล 3.โครงสร้าง ภาครัฐกะทัดรัด ปรับตัวได้เร็วและระบบงาน มีผลสัมฤทธิ์สูง

4.กำลังคนภาครัฐมีขนาดที่เหมาะสม และสมรรถนะสูง พร้อมขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ 5.ระบบบริหารงานบุคคลที่สามารถดึงดูด สร้าง และรักษาคนดี คนเก่งไว้ในภาครัฐ และ 6.การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ คล่องตัว โปร่งใส และมีกลไกป้องกันการทุจริตทุกขั้นตอน

อย่างไรก็ดี สภาพที่เป็นอยู่ขณะนี้ยังไม่ลงล็อก เช่น ส่วนกลางไปตั้งในพื้นที่ ซึ่ง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 กำหนดว่าทุกส่วนราชการสามารถมีเขต แต่ต้องทำงานด้านวิชาการ ทว่า ขณะนี้มีหลายรูปแบบมาก และจากการสำรวจล่าสุดสมัยดำรงตำแหน่ง สปท.มีมากกว่ากฎหมายกำหนด

"เราต้องยอมรับความเป็นจริง เพราะรูปแบบเป็นอย่างนี้ต้องคิดว่าใช่หรือไม่ใช่ในการบริหารราชการแผ่นดิน ถูกหรือไม่ถูก เพราะในเขตพื้นที่นั้น มีทั้งขึ้นกับผู้ว่าราชการจังหวัด และมีทั้งขึ้นกับอธิบดี ปลัดกระทรวง แล้วจะฟังใคร สุดท้ายก็ต้องฟังผู้มีอำนาจ"

เบญจวรรณ อธิบายต่อว่า ส่วนตัวจึงขอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นหน่วยงานนำร่อง เพื่อจัดระบบตรงนี้ ให้ได้ ดังนั้น แต่ละเรื่องมีความคืบหน้าในตัว ทว่า เรื่องในประเทศไทยมีเยอะมาก เพราะบางเรื่องมีที่มามากมาย และทั้งหมดเป็นเรื่องปรับโครงสร้างทั้งหมด

ขณะเดียวกัน สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ต้องประเมินสถานภาพส่วนราชการทุกกระทรวงทุกปีและส่งให้รัฐสภา ดังนั้น ทุกอย่างที่ดำเนินการเคลื่อนตลอด แต่อาจจะยังไม่ทันใจคนดู นอกจากนี้ยังมีหลายแผนงานแอเรียเบส การบริหารจัดการหลายเรื่อง เช่น ปัญหาในพื้นที่ก็ต้องให้พื้นที่มีส่วนร่วมด้วย และคิดว่าต้องลงพื้นที่สักครั้ง เพื่อหาแนวดำเนินการส่วนนี้ ซึ่งกำลังดูว่าจะเป็นพื้นที่ไหน เพื่อใช้เป็นจังหวัดนำร่อง

"การบริหารส่วนราชการยอมรับว่า ไม่หนีแผนงาน แผนเงิน และแผนคน ส่วนไหนจะเดินได้แค่ไหน คุณก็จะต้องบอกมาตรงนี้ชัดๆ แต่รัฐบาลเองก็พยายามบริหารเรื่องพวกนี้ให้มันคล่องตัว มาว่ากันเป็นเรื่องๆ ไป และที่สำคัญเราเกี่ยวกับเรื่องท้องถิ่น เพิ่มประสิทธิภาพการ กระจายอำนาจให้องค์กรส่วนท้องถิ่น และเพิ่มพัฒนาขีดความสามารถท้องถิ่น"

อย่างไรก็ตาม การบริหารราชการ ทุกวันนี้ต้องมาจากตัวกฎหมายเป็นหลัก ซึ่งหลายคนชอบอ้างมาตรา 11(4) ก็ถูก ในเรื่องของหลักการบริหารราชการ นายกฯ ผู้บริหารสูงสุดของฝ่ายปกครอง สามารถใช้อำนาจตาม พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ตรงไหนมีปัญหาก็เอามาให้คนมีความสามารถบริหารหรือผลักดัน นโยบายไปได้

ทั้งนี้ สิ่งที่อยากเห็นเป็นรูปธรรมและจากการสอบถามความเห็นหลายที่คือ การประเมินที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ดังนั้น เจ้าหน้าที่ของรัฐต้องมีตรงนี้ แล้วจะไปอยู่กระทรวงไหน หรือข้าราชการประเภทไหนก็ได้ เริ่มจากข้อสอบภาค ก. ของ ก.พ. ซึ่งวัดทั้งความคิดเชิงวิเคราะห์ การสื่อสาร ตรรกะ และปัจจุบันเพิ่มภาษาอังกฤษเข้ามาด้วย

"ถามว่าภาค ก. แข่งกับใคร แข่งกับตัวเอง ใช้ได้ตลอดชีวิต คุณมีแล้วคุณเดินไปไหนก็ได้ คุณพอใจจะไป กรมนี้ ดังนั้น เรื่องอะไรที่จะเห็น เราคิดว่าเรื่องน่าจะสำเร็จได้โดยเร็ว เราคิดว่าเป็นเรื่องที่ดี และทุกคนสนับสนุนมาก และควรทำเรื่องนี้ เพื่อทำให้ได้คนมาตรฐานเดียวกัน"

รองประธานกรรมการบริหารราชการแผ่นดินขยายความต่อว่า ทั้งหมดอยู่ในเป้าดำเนินการ แต่ไม่สามารถทุบโต๊ะได้ทันที เพราะการทำอะไรต้องอาศัยความเห็นร่วมกัน แต่สิ่งควบคู่กับเรื่องพวกนี้ โดยเฉพาะกระทรวงเกษตรฯ ต้องทำให้สำเร็จเพื่อบังเกิดผล

ขณะเดียวกัน ทั้งหมดที่กล่าวมาไม่ใช่เฉพาะการบริหารราชการแผ่นดินเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ต้องรวมไปถึงทุกด้าน ไม่ใช่ระบุว่าต้องเสร็จวันนั้นวันนี้มันคงเป็นไปไม่ได้ ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องใช้เวลา เพราะระบบราชการเกี่ยวข้องเยอะ แต่ต้องมีเรื่องควรผลักดันให้เห็นผลโดยเร็วได้ ในสิ่งที่คิดว่าเกิดประโยชน์จริงๆ

อย่างไรก็ดี ส่วนตัวไม่มีความกังขาต่อการเปลี่ยนผ่านรัฐบาล เนื่องจากเป็นไปตามรัฐธรรมนูญกำหนด 5 ปี ในการปฏิรูปประเทศ และในฐานะที่ทำมาตลอดชีวิตราชการมั่นใจว่าจะสามารถผ่านจุดนั้นได้ ท้ายที่สุดไม่มีอะไรดีที่สุด 100% หรือเสีย 100% แต่เมื่อช่างน้ำหนักแล้วอะไรที่เหมาะสมมากกว่ากัน

ขณะนี้รัฐบาลให้ส่วนราชการเอาแผน 11 ด้าน ไปดูว่ากรมตัวเองเกี่ยวกับแผนไหน เรื่องอะไรบ้าง และไปประมวล สรุป และทำแผนรายละเอียดขั้นปฏิบัติให้กับเจ้าหน้าที่ โดยต้องรายงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ 90 วัน