ทุกข์ทนจนกระจาย

โดย..ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ธนาคารแห่งประเทศไทย แถลงข่าวแนวโน้มอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจไตรมาสแรกของปีออกมาแล้วว่า มีแรงส่งในการขยายตัวเพิ่มขึ้นจากไตรมาส 4 ของปีก่อน

ฟังความง่ายๆ ก็คือไตรมาสแรกตัวเลขเศรษฐกิจน่าจะออกมาดี

แต่หากมองเนื้อในที่แถลงออกมา ก็มีความน่ากังวลมาก

สาเหตุเนื่องจากเศรษฐกิจที่ขยายตัวมาจากการส่งออกและการท่องเที่ยวเป็นหลัก โดยการส่งออกรวมเติบโต 9.9% จำนวนนักท่องเที่ยวกว่า 10 ล้านคน เติบโต 15.4%

การส่งออกโตเช่นนี้มันมีแต่ตัวเลข เนื่องจากความมั่งคั่งจะกระจุกเฉพาะตัว โดยเฉพาะบริษัทขนาดใหญ่ที่ต่างชาติเข้ามาลงทุน 

ส่วนค่าแรงที่เป็นผลพลอยได้จากการส่งออก ในยามนี้แรงงานไทยก็ไม่ได้รับผลดีทั้ง 100 เนื่องจากมีแรงงานเมียนมา กัมพูชา สปป.ลาว ต่างเข้ามาเป็นผู้ใช้แรงงาน และราคาค่าแรงถูกกว่าแรงงานไทย

เงินที่ได้จากค่าแรง บรรดาแรงงานเพื่อนบ้านก็ส่งกลับประเทศไทย 

ขณะเดียวกัน เครื่องจักรทางเศรษฐกิจอื่นก็ยังขยับไม่มากนัก เริ่มจากการบริโภคภาคเอกชน เติบโต 3.3%

ขณะที่การลงทุนภาคเอกชนน่าห่วง เนื่องจากหดตัว ติดลงไปถึง 0.3%

เมื่อการลงทุนหดตัว ก็ย่อมหมายถึงเม็ดเงินที่เป็นตัวทวีคูณทางเศรษฐกิจจะลดลงน้อยลง ไม่มีการจ้างงาน ไม่มีการจับจ่ายใช้สอย

แรงส่งด้านการลงทุนมีเพียงการใช้เครื่องจักรเก่า ที่อัตราการใช้กำลังการผลิตภาคเอกชนเพิ่มขึ้นมาในระดับ 68.1%  ทำให้การผลิตเติบโตภาคอุตสาหกรรมขยายตัว

ในภาคอุตสาหกรรม หากมีการใช้กำลังการผลิตตั้งแต่ 80%  ขึ้นไปถือว่ามีการใช้กำลังการผลิตใกล้เต็มกำลัง (Fully Capacity Utilization) และเป็นจุดที่ภาคอุตสาหกรรมจะพิจารณาขยายกำลังการผลิต ขยายการลงทุน เพื่อรองรับความต้องการสินค้าที่เพิ่มขึ้น

อัตราการใช้กำลังการผลิตระดับนี้ จึงยังไม่ก่อให้เกิดการขยายการลงทุน ขยายกำลังผลิตเพิ่ม เนื่องจากยังมีกำลังการผลิตส่วนเกินอยู่อีก

และสุดท้ายภาคที่น่าห่วงมากคือเกษตรกรที่รายได้ภาคเกษตรติดลบ 4.8%

นั่นหมายความว่า ความมั่งคั่ง ความเฟื่องฟูทางเศรษฐกิจไม่ลงไปถึงระดับรากฐาน

หรือแม้กระทั่งระดับคนชั้นกลาง ความมั่งคั่งก็ยังไม่กระจายอย่างทั่วถึง

ทั้งหมดจึงเป็นเหตุ เป็นที่มาของเสียงร้องระงมไปทั่วว่า ขณะที่เศรษฐกิจเติบโต แต่การเคลื่อนไหว ความคึกคักทางเศรษฐกิจกลับไม่มีให้เห็น ทุกอย่างยังเงียบเหงา ซึมกระทือไปอย่างที่เห็น 

เรียกว่าเป็นปรากฏการณ์โตแต่หัว รวยกระจุก จนกระจายก็ไม่ผิดหนัก

การที่จะก้าวผ่านสถานการณ์เช่นนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย ทั้งต้องปรับโครงสร้างการผลิตของประเทศ การยกระดับพัฒนาความสามารถการแข่งขัน หลุดออกไปจากกับดักรายได้ปานกลาง

ที่สำคัญต้องลงไปช่วยเหลือระดับฐานราก คือเกษตรกร ชาวไร่ ชาวนา ให้มีรายได้มากยิ่งขึ้น 

ไม่เช่นนั้นสภาพจนกระจายก็จะคงอยู่อย่างนี้