เรียนที่ไหนดี

โดย...มะกะโรนี

ภาพเด็กและผู้ปกครองจำนวนมากเบียดกันอยู่ในโรงเรียนระดับประถมศึกษาที่มีการแข่งขันสูงเพื่อเตรียมสอบ โดยเฉพาะโรงเรียนในเครือสาธิตต่างๆ ที่สมัครเรียนหลายพันคน เปิดรับเข้าเรียนได้เพียงหลักร้อย คนที่เก่งที่สุดถึงจะมีที่เรียน

หลายคนมองว่า เรื่องนี้สะท้อนถึงความล้มเหลวในการสร้างความเท่าเทียมด้านการศึกษา ตั้งแต่เริ่มเข้าสู่ระบบการศึกษาอย่างชัดเจน

ก่อนหน้านี้ ผู้ปกครองจำนวนไม่น้อยถึงกับต้องส่งลูกเข้าโรงเรียนกวดวิชา และหากถอยย้อนไปถึงช่วงก่อนหน้านี้ นอกจากส่งไปเรียนกวดวิชาแล้ว หลายคนถึงกับต้องไปจองโรงเรียนอนุบาลชื่อดัง ทำให้เกิดภาพผู้ปกครองมาปักหลักจองคิวสมัครเรียนให้ลูกกันแบบข้ามคืน ถึงขนาดกางเต็นท์นอนหน้าโรงเรียนล่วงหน้า ในโรงเรียนอนุบาลที่ค่าเล่าเรียนแพงลิ่ว

แต่ทั้งหมดถือเป็นภาพชินตาที่เห็นได้ทุกปี เด็กกลุ่มหนึ่งต้องพร้อมเข้าสู่สนามแข่งขันตั้งแต่ชั้นอนุบาล เพราะค่านิยมพ่อแม่แค่นั้นจริงหรือ

ทั้งที่จริงแล้วค่านิยมเลือกโรงเรียนดังเป็นปลายทางของปัญหา แต่เรื่องมาตรฐานพัฒนาการศึกษาให้เกิดความเท่าเทียมกันในภาพรวมอย่างชัดเจนมากกว่า

เริ่มจากความล้มเหลวในการผลิตครูให้เท่าเทียมกัน ความล้มเหลวในการควบคุมคุณภาพครู และการกระจายสถาบันผลิตครู เพื่อยกระดับครูผู้สอนและลดปัญหาด้านการขาดแคลนครูในปัจจุบัน เป็นปัญหาที่ยังวนเวียนอยู่ที่เดิม

ที่ผ่านมาพบว่าครูผู้สอนในสาขาวิชาสำคัญๆ ยังขาดแคลน แม้จะมีความพยายามในการพัฒนาวิชาชีพครู แต่ยังคงไม่สร้างแรงดึงดูดที่สนับสนุนให้ผู้สำเร็จการศึกษาในสาขาวิชาที่ตรงกับเนื้อหาสาระให้หันเข้ามาหาวิชาชีพครู

การได้บรรจุตำแหน่งในโรงเรียนขนาดใหญ่ ซึ่งเพียบพร้อมไปด้วย โอกาส สภาพสังคม ย่อมดีกว่าต้องสอนในโรงเรียนขนาดเล็ก ที่มีครูและนักเรียนไม่ครบชั้น และเนื่องจากรัฐก็ให้งบประมาณสนับสนุนการจัดการศึกษาตามจำนวนนักเรียน นโยบายนี้ยิ่งทำให้โรงเรียนใหญ่พัฒนาได้ก้าวกระโดดทิ้งห่างโรงเรียนขนาดเล็ก

ดังนั้น โรงเรียนที่สามารถจัดการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำได้แม้กระทั่งเลือกครูหรือกำหนด สเปกครู หรือกระทั่งผู้บริหาร ว่าต้องเรียนจบหรือมีผลงาน ประสบการณ์สอนจากที่ไหนมาก่อนด้วยซ้ำไป

ความเหลื่อมล้ำด้านบุคลากรนี้ ทำให้ประสิทธิภาพโรงเรียนขนาดเล็ก หรือโรงเรียนที่ไม่ดัง แทบไม่มีวันที่จะจัดการศึกษาให้ดีได้ทัดเทียมกับโรงเรียนมีชื่อขนาดใหญ่ได้เลย

ในทางเดียวกัน นักเรียนในทุกชั้นปีที่ไม่สามารถสอบเข้าโรงเรียนใหญ่ได้ เด็กเหลือขอที่ถูกไล่ออกจากโรงเรียนดัง เด็กที่มีฐานะทางบ้านยากจน หรือมีปัญหาอย่างใดอย่างหนึ่ง จะถูกส่งไปกระจุกตัวในโรงเรียนชั้นสอง ซึ่งถูกมองว่าขาดคุณภาพเหล่านี้

จริงอยู่ โรงเรียนดังเกรดเออาจจะมีข่าวคราวด้านลบให้เป็นที่ฮือฮาอยู่บ้าง แต่ด้วยเหตุผลหลักๆ ที่กล่าวมา และยังมีรายละเอียดอีกมากมายที่เนื้อที่เล่าไม่พอ ย่อมทำให้โรงเรียนไม่ดังเสี่ยงที่จะกลายเป็นพื้นที่สร้างฝันร้ายของลูกๆ หลานๆ อย่างปฏิเสธไม่ได้

เมื่อฤดูรับนักเรียนใหม่เวียนมาถึง จึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจกับภาพที่เห็นทุกปี แต่อาจจะหงุดหงิดอยู่บ้างที่เผลอไปอ่านข่าวที่มีผู้บริหารจัดการการศึกษาทั้งหลาย พูดเป็นแผ่นเสียงตกร่องหวังให้ภาพลักษณ์ของการศึกษาดูสวยงามว่า โรงเรียนใกล้บ้านทุกแห่งมีคุณภาพเท่าเทียมกันหมด ซึ่งก็น่าตั้งคำถามกลับไปว่า แล้วบุตรหลานของท่านๆ ทั้งหลายล่ะเรียนที่ไหน