เรื่องทางเพศของข้าราชการ

.....สมผล ตระกูลรุ่ง

มนุษย์เป็นสัตว์สังคม ไม่กล้าอยู่โดดเดี่ยวต้องอยู่รวมกันเป็นชุมชน พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน เมื่อมีการอยู่รวมกันก็ย่อมมีเหตุที่กระทบกัน มนุษย์จึงต้องหากติกาที่ใช้สำหรับการอยู่ร่วมกัน ซึ่งก็คือกฎหมายที่บังคับห้ามทำโน่นทำนี่นั่นแหละครับ

และเหตุที่ต้องมีกฎหมายก็เนื่องมาจากมีคนที่ชอบเอาเปรียบผู้อื่นจนทำให้สังคมเดือดร้อนจึงต้องมีการกำหนดกติกาสำหรับอยู่ร่วมกัน

กฎหมายจึงเกิดขึ้นภายหลังจากมีผู้กระทำผิดเสมอ

และเมื่อวันที่ 28 ก.ย.ที่ผ่านมา มีการประกาศใช้กฎ ก.พ.ว่าด้วยการกระทำอันเป็นการล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศ พ.ศ. 2553 ในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งมีผลบังคับในวันถัดมา กฎ ก.พ.ดังกล่าวออกตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 มาตรา 83 (8) ซึ่งบัญญัติว่า ข้าราชการพลเรือนต้องไม่กระทำการใดอันเป็นการล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศ ตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.

กฎ ก.พ.ฉบับนี้ สื่อมวลชนเรียกขานว่า เป็นกฎหมายกำราบเฒ่าหัวงู

เรียกขานกันแบบนี้ คนรุ่นผมคงต้องประท้วงกันบ้าง เพราะเรื่องแบบนี้ไม่ใช่เฉพาะคนรุ่นผมที่ชอบ คนรุ่นใหม่ไฟแรงไม่แพ้คนรุ่นผมหรอกครับ และขอบอกไว้เลยว่า คนรุ่นผมแม้จะชอบเรื่องแบบนี้จนขึ้นสมอง แต่ก็ทำอะไรไม่ได้แล้วครับ เพราะมันอยู่แต่บนสมอง ไม่ยอมขยับลงล่าง

คนไทยเรารักสนุก ชอบพูดเล่น โดยเฉพาะเรื่องตลกใต้เข็มขัด ไม่แพ้ชาติใดในโลก ซึ่งสะท้อนออกมาในรูปแบบการละเล่น เช่น ลำตัด เพลงอีแซว

ในวรรณคดีของไทยเรา นอกจากเนื้อหาที่สนุกสนานแล้ว ก็มีบทอัศจรรย์ ที่ตอนเป็นเด็กๆ อ่านแล้วเป็นงง เพราะเมื่อตัวพระตัวนางเจอกันแต่กลับไปบรรยายถึงคลื่นลมแรงเป็นพายุใหญ่ในทะเล

เป็นความงดงามของศิลปะในเชิงวรรณคดีของไทย

การล่วงละเมิดทางเพศแบบทีเล่นทีจริง ประเภทหมาหยอกไก่ จึงมีอยู่ทั่วไป ไม่เฉพาะวงการราชการ แต่มีอยู่ในทุกองค์กร ทุกหน่วยงาน ทุกบริษัท

กฎ ก.พ.ที่เพิ่งประกาศใช้ สะท้อนสภาพความเป็นจริงว่า ในวงราชการมีการล่วงละเมิดทางเพศกันมาก จนต้องออกเป็นกฎ ก.พ.กำหนดหลักเกณฑ์ การล่วงละเมิดทางเพศ และน่าจะมีมากจนมีความจำเป็นต้องออกกฎ ก.พ.มาใช้บังคับ

เหตุผลอย่างหนึ่งที่ในวงราชการมีการล่วงละเมิดทางเพศกันมาก น่าจะมาจากระบบราชการที่มีความเป็นเจ้าขุนมูลนาย เจ้านายมีอำนาจอย่างมากในการให้คุณให้โทษกับผู้ใต้บังคับบัญชา โดยเฉพาะในกระทรวงมหาดไทย ว่ากันว่า ผู้หลักผู้ใหญ่มีอำนาจมาก เงินก็มีมาก จนผู้ใต้บังคับบัญชาเกรงกลัว เพราะหากไม่ยินยอมอาจถูกกลั่นแกล้ง ไม่มีโอกาสเจริญก้าวหน้าในทางราชการ

ในทางกลับกัน ผู้หลักผู้ใหญ่ที่มีอำนาจและชอบเรื่องทางเพศ ก็เป็นเครื่องมือสำหรับข้าราชการบางพวกที่ไม่ค่อยมีผลงาน ยอมเอาตัวเข้าแลก เพื่อความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน

เนื้อหาของกฎ ก.พ.ฉบับนี้ น่าจะมีปัญหาในการบังคับใช้จริงอยู่บ้าง เพราะค่อนข้างจะกว้างจนเกือบจะไม่มีหลักเกณฑ์ที่จับต้องได้ และใช้บังคับทั้งในสถานที่ราชการและนอกสถานที่ราชการ

1.กระทำด้วยการสัมผัสทางกายที่มีลักษณะส่อไปในทางเพศ เช่น การกอดจูบ การโอบกอด การจับอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่ง

2.การกระทำด้วยวาจาที่ส่อไปในทางเพศเช่น การวิพากษ์วิจารณ์ร่างกาย พูดหยอกล้อพูดหยาบคาย เป็นต้น

3.กระทำการด้วยอากัปกิริยาที่ส่อไปในทางเพศ เช่น การใช้สายตาลวนลาม การทำสัญญาณหรือสัญลักษณ์ใดๆ เป็นต้น

4.การแสดงหรือสื่อสารด้วยวิธีการใดๆ ที่ส่อไปในทางเพศ เช่น แสดงรูปลามกอนาจารส่งจดหมาย ข้อความ หรือการสื่อสารรูปแบบอื่น เป็นต้น

5.การแสดงพฤติกรรมอื่นใดที่ส่อไปในทางเพศ ซึ่งผู้ถูกกระทำไม่พึงประสงค์หรือเดือดร้อนรำคาญ

ดูจากเนื้อหาสาระของกฎ ก.พ.แล้ว น่าจะเป็นเรื่องผู้ชายล่วงละเมิดผู้หญิง แม้ใน กฎ ก.พ.จะไม่แยกเพศ และใช้บังคับทั้งกับผู้ชายและผู้หญิงก็ตาม

การกระทำตาม ข้อ 1 กับข้อ 4 เป็นกรณีที่ชัดเจนเป็นรูปธรรมมากที่สุด แต่คำว่ามีลักษณะส่อไปในทางเพศ ก็อาจเป็นกรณีที่ต้องตีความกัน

สำหรับข้อ 2 ที่ห้ามการพูด อาจมีปัญหาในทางปฏิบัติได้ ต่อไปนี้จะพูดหยอกล้อกันด้วยเรื่องสองแง่สองง่าม อาจเข้าข่ายล่วงละเมิดทางเพศ เรื่องตลกใต้เข็มขัด ที่คนชอบฟังทั้งผู้ชายผู้หญิงอาจจะเล่าให้ฟังไม่ได้อีกต่อไป

ข้อที่มีปัญหามากน่าจะเป็นข้อ 3 ที่ห้ามใช้สายตาลวนลาม ซึ่งผมไม่แน่ใจว่าแค่ไหนเพียงใดจึงจะถึงขั้นที่จะเรียกว่าใช้สายตาลวนลาม แล้วคุณผู้หญิง (บางท่าน) สมัยนี้ ท่านมีของดีแล้วชอบเผื่อแผ่ให้คนอื่นได้ชื่นชม ใส่เสื้อคอลึกๆ เหมือนดาราออกงานโชว์อึ๋ม กรณีอย่างนี้ถ้าคุณผู้ชายไปดูเข้าจะเข้าลักษณะใช้สายตาลวนลามหรือเปล่า เพราะถ้าไม่ดูก็อาจจะถูกตั้งข้อสังเกตว่าสงสัยจะเป็นเพศที่สาม

การที่คุณผู้หญิงบางท่านมีดีที่จะอวด แล้วใจบุญเผื่อแผ่ผู้อื่น จะถือเป็นการแสดงพฤติกรรมอื่นตามข้อ 5 ได้หรือไม่ แต่ถ้าคุณผู้ชายโชว์ของสงวน เห็นทีจะไม่รอดข้อ 5 นี้

การออกกฎหมายควบคุมที่เคร่งครัด อาจเกิดผลอีกด้านหนึ่งคือ การกลั่นแกล้งกันได้

ต่อไปนี้อาจจะเกิดแฟชั่นในหมู่ข้าราชการที่เป็นผู้ชาย ที่ชอบใส่แว่นตาดำไปทำงาน เพราะไม่มีใครรู้ว่า กำลังมองอะไรอยู่

แม้จะออกกฎ ก.พ.มาบังคับใช้ 5 ข้อ ก็ไม่แน่ว่าจะสามารถป้องกันการล่วงละเมิดทางเพศได้หรือไม่ แต่ถ้าทุกคนรักษาศีล 5 ได้เท่านั้น ปัญหาเหล่านี้จะไม่เกิดขึ้นเลย