เปิดคำพิพากษาประวัติศาสตร์ คุกระนาวทุจริตข้าวจีทูจี

ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ในคดีประวัติศาสตร์ทุจริตโครงการจำนำข้าวแบบรัฐต่อรัฐ หรือจีทูจี ในช่วงรัฐบาลพรรคเพื่อไทย

ศาลได้มีคำตัดสินให้ ภูมิ สาระผล อดีต รมช.พาณิชย์ จำเลยที่ 1 จำคุก 36 ปี ไม่รอลงอาญา บุญทรง เตริยาภิรมย์ อดีต รมว.พาณิชย์ จำเลยที่ 2 จำคุก 42 ปี ไม่รอลงอาญา พ.ต.นพ.ดร.วีระวุฒิ หรือหมอโด่ง วัจนะพุกกะ อดีตผู้ช่วยเลขานุการและอดีตเลขานุการ รมว.พาณิชย์ จำเลยที่ 3 (หนีคดีศาลออกหมายจับ) มนัส สร้อยพลอย อดีตอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ จำเลยที่ 4 จำคุก 40 ปี ทิฆัมพร นาทวรทัต อดีตผู้อำนวยการสำนักการค้าข้าวต่างประเทศ และอดีตรองอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ จำเลยที่ 5 จำคุก 32 ปี อัครพงศ์ ช่วยเกลี้ยง อดีตเลขานุการกรมการค้าต่างประเทศ และอดีตผู้อำนวยการสำนักการค้าข้าวต่างประเทศ จำเลยที่ 6 จำคุก 24 ปี

สมคิด เอื้อนสุภา จำเลยที่ 7 จำคุก 12 ปี รัฐนิธ โสจิระกุล จำเลยที่ 8 จำคุก 8 ปี ลิตร พอใจ จำเลยที่ 9 จำคุก 4 ปี บริษัท สยามอินดิก้า จำเลยที่ 10 ศาลสั่งให้ปรับ 1 ล้านบาท รัตนา แซ่เฮ้ง จำเลยที่ 11 จำคุก 16 ปี เรืองวัน เลิศศลารักษ์ จำเลยที่ 12 จำคุก 16 ปี สุทธิดา ผลดี จำเลยที่ 13 จำคุก 4 ปี อภิชาติ จันทร์สกุลพร หรือ “เสี่ยเปี๋ยง” จำเลยที่ 14 จำคุก 48 ปี นิมล หรือโจ รักดี จำเลยที่ 15 จำคุก 32 ปี สุธี เชื่อมไธสง จำเลยที่ 16 หนีคดีศาลออกหมายจับ สุนีย์ จันทร์สกุลพร จำเลยที่ 17 จำคุก 4 ปี กฤษณะ สุระมนต์ จำเลยที่ 18 จำคุก 4 ปี สมยศ คุณจักร จำเลยที่ 19 ศาลยกฟ้อง

บริษัท กีธา พร็อพเพอร์ตี้ส์ หรือบริษัท สิราลัย จำเลยที่ 20 ศาลสั่งจ่ายค่าปรับ 2.5 หมื่นบาท ธันยพร จันทร์สกุลพร จำเลยที่ 21 ศาลสั่งออกหมายจับหลังอ้างว่าป่วยเดินทางมาไม่ได้ ส่วนห้างหุ้นส่วนจำกัด โรงสีกิจทวียโสธร จำเลยที่ 22 ทวี อาจสมรรถ หุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 23 บริษัท กิจทวียโสธรไรซ์ โดย ทวี อาจสมรรถ กรรมการ จำเลยที่ 24 บริษัท เค.เอ็ม.ซี.อินเตอร์ไรซ์ (2002) จำเลยที่ 25 ปกรณ์ ลีศิริกุล กรรมการบริษัท จำเลยที่ 26 บริษัท เจียเม้ง จำเลยที่ 27 และประพิศ มานะธัญญา กรรมการบริษัท จำเลยที่ 28 ศาลสั่งยกฟ้อง

นอกจากนี้ ศาลยังพิพากษาสั่งให้บริษัท สยามอินดิก้า จำเลยที่ 10 อภิชาติ จำเลยที่ 14 และนิมล หรือโจ รักดี จำเลยที่ 15 ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายให้กับกระทรวงการคลัง 1.69 หมื่นล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5

จำเลยในคดีทุจริตข้าวจีทูจีขึ้นรถนำส่งเรือนจำพิเศษกรุงเทพ หลังศาลฎีกาพิพากษาจำคุกรวม 18 คน จากจำเลยทั้งหมด 28 ราย มีคำสั่งยกฟ้อง 8 คน มีผู้ต้องหาหนีคดี 2 คน ทั้งนี้ อธิบดีกรมราชทัณฑ์ ระบุว่า บุญทรงมีอาการเครียดจากโรคความดัน และจะอยู่ในแดนแรกรับ 2 สัปดาห์

สำหรับคำพิพากษาศาลระบุว่า ภายหลังเริ่มต้นโครงการ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกฯ ได้แต่งตั้งให้ภูมิ เป็นประธานอนุกรรมการพิจารณาระบายข้าวและให้ใช้เกณฑ์ราคาขายแบบหน้าคลังสินค้า ซึ่งผิดไปจากแนวทางปฏิบัติกรณีการขายแบบรัฐต่อรัฐ ในทำนองที่ว่าจัดทำยุทธศาสตร์การระบายข้าวเพื่อรองรับรัฐวิสาหกิจมาทำสัญญาแบบรัฐต่อรัฐ โดยไม่ต้องได้รับมอบหมายจากรัฐบาลของผู้ซื้อ หลังจากนั้นภูมิได้มีความเห็นชอบผลการเจรจาซื้อข้าวสองฉบับให้ขายข้าวกับบริษัท กว่างตง รัฐวิสาหกิจจากประเทศจีน ซึ่งไม่ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลจีนสองสัญญา

ศาลพิเคราะห์อีกว่า สัญญาฉบับที่ 1 ตกลงซื้อข้าวทุกชนิดในสต๊อกของรัฐบาลไทย ปริมาณ 2.39 ล้านตัน ในราคาตันละ 1 หมื่นบาท ต่ำกว่าราคาท้องตลาดทำให้ชาติได้รับความเสียหายเป็นเงิน 971 ล้านบาท ฉบับที่ 2 ตกลงขายข้าว 5% ข้าวเหนียว 100% ข้าวหอมมะลิหัก จำนวน 2 ล้านตัน ทำให้ประเทศเสียหาย 1,294 ล้านบาท ต่อมา บุญทรงได้รับการแต่งตั้งเป็น รมว.พาณิชย์ และได้รับตำแหน่งเป็นประธานอนุกรรมการพิจารณาระบายข้าวแทนภูมิ และได้รับความเห็นชอบสัญญาแบบ
จีทูจีกับบริษัทดังกล่าวตกลงขายข้าว ทำให้รัฐได้รับความเสียหาย 5,694 ล้านบาท

นอกจากนี้ ยังให้ความเห็นชอบให้ทำสัญญากับบริษัท ไห่หนานฯ รัฐวิสาหกิจของมณฑลสาธารณรัฐประชาชนจีนตกลงซื้อขายข้าวเหนียวเอวัน 6.5 หมื่นตัน ทำให้ประเทศเสียหาย 162 ล้านบาท โดยข้อตกลงตามสัญญาทั้ง 4 ฉบับ มีข้อพิรุธหลายประการ เช่น การชำระเงินด้วยแคชเชียร์เช็ค มีการแก้ไขสัญญาเพิ่มชนิดและปริมาณข้าวเรื่อยๆ โดยไม่มีการเจรจาต่อรองเงื่อนไขที่เป็นประโยชน์แก่ประเทศ

ภายหลังการซื้อขายทั้ง 4 ฉบับ มีการชำระค่าข้าวด้วยแคชเชียร์เช็คภายในประเทศหลายร้อยฉบับ และรับมอบข้าวไปโดยผู้รับมอบอำนาจที่เป็นคนไทยแล้วนำไปขายต่อให้ผู้ประกอบการค้าข้าวภายในประเทศ โดยไม่มีการส่งข้าวที่ซื้อขายไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีนหรือส่งออกไปประเทศอื่น

กระบวนการดังกล่าวกระทำโดย ภูมิ บุญทรง อภิชาติ (เสี่ยเปี๋ยง) และพวกร่วมกันนำบริษัท กว่างตง และบริษัท ไห่หนานฯ มาขอซื้อข้าวกับกรมการค้าต่างประเทศ โดยแอบอ้างว่าได้รับมอบหมายจากรัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีนมาทำสัญญาซื้อขายแบบรัฐต่อรัฐในราคาต่ำกว่าท้องตลาด โดยหลีกเลี่ยงการแข่งขันราคาอย่างเป็นธรรม อันเป็นการเอาเปรียบกับรัฐ เป็นความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 151