บ้านพักสำหรับผู้สูงอายุ (1)

โดย...ผศ.ดร.นวลวรรณ ทวยเจริญ  นักวิจัย สกว. ด้านการออกแบบแสงและการส่องสว่างสำหรับผู้สูงอายุ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หลายการศึกษาชี้ให้เห็นว่าสาเหตุการเสียชีวิตในอันดับต้นๆ ของผู้สูงอายุ คือ การล้ม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบ้านพักอาศัยของตนเอง สาเหตุดังกล่าวเกิดจากเมื่ออายุมากขึ้นโดยเฉพาะเกิน 60 ปี ระบบการมองเห็นในช่วงวัยผู้สูงอายุจะเกิดการเสื่อมถอยของความสามารถในการมองเห็น การลดลงของความคมชัดของภาพ และความเสื่อมถอยของความสามารถในการแยกแยะสี รวมไปถึงก่อให้เกิดการเพิ่มขึ้นของความไวต่อแสง

นอกจากนี้ ผู้สูงอายุจะมีความไวต่อปัจจัยต่างๆ ทางด้านแสงสว่าง เช่น แสงจ้าแบบลดประสิทธิภาพในการมองเห็น แสงจ้าแบบไม่สบายตา แสงสะท้อน และสัดส่วนความสว่างที่สูง เป็นต้น ดังนั้นการให้แสงสว่างสำหรับผู้สูงอายุนั้นควรจะมีปริมาณความส่องสว่างที่สูงเพื่อส่งเสริมศักยภาพในการมองเห็น และทำให้ผู้สูงอายุสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างปลอดภัย แต่จะต้องไม่มากจนก่อให้เกิดแสงจ้าได้

โครงการ “การศึกษาแนวทางในการออกแบบสภาพแวดล้อมภายในเพื่อการมองเห็นที่เหมาะสมของผู้สูงอายุชาวไทย” โดยการสนับสนุนของ สกว. แสดงให้เห็นว่าควรใช้ไฟส่องสว่างสำหรับชิ้นงานในห้องรับแขกที่มีค่าการส่องสว่างขั้นต่ำ 1,290 ลักซ์ และมีค่าอุณหภูมิสี 4200 oK (เทียบเท่าหลอดแอลอีดี Natural White หรือหลอดฟลูออเรสเซนต์ Cool White) โดยมีพื้นผิวของโต๊ะเป็นสีเข้มเพื่อเพิ่มความแตกต่างกับหนังสือหรือสิ่งของ

วิวที่มองผ่านหน้าต่างของห้องรับแขกควรจะเป็นวิวสวน หรือมีองค์ประกอบธรรมชาติ รวมถึงการมีสัตว์หรือผู้คนและสิ่งก่อสร้างอยู่ในวิวดังกล่าว อีกทั้งควรจัดให้มีการส่องสว่างสำหรับพื้นที่โดยรวม ที่มีค่าอุณหภูมิสีของแสง 4200 oK หรือมีสีของแสงโทนขาว วัสดุเฟอร์นิเจอร์ควรเป็นไม้และผ้าสีอบอุ่น รวมถึงวัสดุผิวห้องควรจะมีสีเป็นโทนสีขาวหรือสีอ่อน