ประโยชน์ ของความล้มเหลว

โดย...ดร.ทายาท ศรีปลั่ง กรรมการผู้จัดการ บริษัท เดอะไนล์

คนส่วนใหญ่ในสังคมต่างมุ่งหาความสำเร็จ ในทางตรงกันข้ามหลายคนที่ยังหาความสำเร็จไม่พบก็หันมาย่ำยีคนล้มเหลว และถือว่าการย่ำยีคนล้มเหลวเป็นค่านิยมแห่งความดีงาม

Nigel Barber Ph.D., เขียนบทความในวารสาร Psychology Today เกี่ยวกับประโยชน์ของ “ความล้มเหลว” J.K. Rowling ผู้เขียนหนังสือ Harry Potter กล่าวถึง “ประโยชน์ของความล้มเหลว” ในสุนทรพจน์ที่มหาวิทยาลัย Harvard กล่าวโดยสรุป ความล้มเหลวไม่ใช่สิ่งเลวร้าย ในทางตรงกันข้ามความล้มเหลวทำให้เรารู้จักตัวเองมากขึ้น รู้จักคนที่น่าคบและคนที่ไม่น่าคบ ความล้มเหลวทำให้เราพัฒนาตนเองให้ดีขึ้นไปกว่าเดิม เข้มแข็งและอดทน มีเมตตากับคนที่กำลังสะดุดล้มในชีวิตของตนเอง

J.K. Rowling กล่าวว่า คนที่ไม่เคยล้มเหลว คือ “คนที่ล้มเหลวทั้งชีวิต” เพราะไม่เคยทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอันเลย ผมมีความเห็นว่าคนที่ไม่เรียนรู้จากการล้มเหลว และเที่ยวโทษโน่นนี่นั่น คือคนที่ใช้ชีวิตได้อย่าง “ไร้ค่า” ทุกคนที่ซ้ำเติมคนล้มเหลว คือคนที่จะไม่พบความสำเร็จของชีวิตตนเอง และนักจิตวิทยาพบว่าคนที่จ้องขยายผลความล้มเหลวของคนอื่นเป็นคนมีปมด้อยที่แสดงพฤติกรรมปกปิดความล้มเหลวของตนเอง ดังนั้นคนที่อยากเป็นคนประสบความสำเร็จ ต้องไม่ซ้ำเติมความล้มเหลวของคนอื่น เราต้องเรียนรู้คุณค่าของการลุกขึ้นยืนเมื่อตนเอง “ล้มลงอย่างไม่เป็นท่า” เราต้องเข้มแข็งมากขึ้น ต้องปรับปรุงตนเอง ความล้มเหลวส่วนหนึ่งก็เกิดจากความไร้ประสบการณ์ของตนเอง ความล้มเหลวส่วนที่เหลือเกิดจากแรงกดดันจากภายนอกและจาก “คนที่เป็นนักทำลายความสำเร็จของคนอื่น” คนที่ผ่านชีวิตมาโชกโชนจะเข้าใจตนเองดีขึ้น และเข้าใจคนอื่นมากขึ้น

หากใครกำลังรู้สึกว่าตัวเองล้มเหลวเรื่องงานในเวลานี้ ผมขอแนะนำว่าสิ่งสำคัญคือต้องกลับมามีสติก่อน อย่าตกใจมาก พยายามสร้างเป้าหมายว่าเราอยากได้อะไรในจังหวะนี้ ตั้งเป้าหมายให้ชัด เช่น ถ้า
ทำงานแล้วถูกตำหนิบ่อย เพื่อนร่วมงานไม่ค่อยให้ความร่วมมือ ก็ตั้งเป้าหมายว่าจะทำอย่างไรบ้าง พยายามหาข้อมูลที่นำไปสู่เป้าหมายนั้นได้ เช่น ถ้ามีปัญหากับใครอยู่ก็ลองไปพูดคุยเพื่อหาทางออกร่วมกันอาจได้ทางเลือกที่ดี หรือหาข้อตกลงร่วมกันเพื่อไปสู่เป้าหมายที่รับได้ทั้งสองฝ่าย

อย่างไรก็ตาม โดยปกติคนที่เริ่มรู้สึกว่ากำลังล้มเหลว มักคิดลบกับตัวเอง พอเราคิดลบ สมองจะทำงานในเชิงลบซ้ำไปซ้ำมา ดังนั้นจึงอยากให้มีสติ สงบ ลองไปพักผ่อน หรือหยุดคิดเรื่องลบๆ แล้วพยายามกลับไปคิดเรื่องบวก จากนั้นก็คิดว่าเราจะทำอะไรได้บ้าง อย่านำอคติมาเกี่ยวข้องด้วยในช่วงที่เราล้มเหลว แต่ต้องหาทางออก ซึ่งทุกสถานการณ์มีทางออกเสมอ และเพื่อให้มองเห็นทางออก ให้มองไปที่คนที่ยังช่วยเหลือ สนับสนุนเราให้เจอ จากนั้นต้องยอมปรับปรุงตัว เปลี่ยนบางอย่างในตัวเอง เพราะจะหวังผลดีขึ้นโดยไม่ปรับปรุงอะไรเลยเป็นไปไม่ได้ ซึ่งสิ่งที่ปรับง่ายที่สุดคือปรับตัวเองก่อน

นอกจากนี้ เราควรพยายามสร้างสัมพันธ์ที่ดีไว้เสมอ ในยามที่เราจะแย่หรือดีอย่างไร ความสัมพันธ์ที่ดีจะเป็นทางออกให้เราได้ เพราะคนที่มีไมตรีให้เราอาจมีโอกาสดีให้เสมอ และความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลเป็นเรื่องสำคัญมากของการทำงาน ไม่ว่าเราจะล้มเหลว ความสัมพันธ์ที่ดีก็จะช่วยฉุดขึ้นมาจากความล้มเหลวนั้น

กรณีความล้มเหลวที่เผชิญถึงขั้นตกงาน ขอให้ตั้งเป้าหมายว่าเราจะทำอะไรดี ถึงเวลาที่เราต้องฟรีแลนซ์หรือยัง ระหว่างนั้นก็หาทางสมัครงานไปด้วย และทำฟรีแลนซ์ไปด้วย ถึงวันนี้ไม่ว่าเหตุการณ์ต่างๆ จะเป็นอย่างไร เราต้องพัฒนาตัวเอง หากคิดเป็นฟรีแลนซ์เราก็ต้องเก่งหรือเด่นด้านใดด้านหนึ่ง โดยเฉพาะด้านที่ไม่ค่อยมีใครเป็นกัน ต้องสร้างความสำคัญให้รู้ว่าเราทำได้ เราต้องรู้ว่าตัวเราอยู่ตรงไหน มีสติให้ดี ถ้าไม่ใช่นายจ้างคนนี้ที่เราอยู่ด้วย เราอยู่ด้วยตัวเองด้วยการเป็นฟรีแลนซ์ได้หรือไม่ ใครที่ไม่เคยคิดก็ควรคิดไว้ด้วย