พี่ชวน (1)

โดย...ถาวร หลีกภัย

การที่ผมเป็นน้องถัดจากชวน หลีกภัย ทำให้ผมได้มีโอกาสเห็นพฤติกรรมของพี่ชวนมาแต่วัยเด็กที่อยากจะนำมาเล่าสู่กันฟังไว้

ความประทับใจในวัยเด็กของผมที่มีต่อพี่ชวน เริ่มแต่ที่พี่ชวนนำแฟชั่นการใช้กะลามะพร้าวมาแทนจานข้าวตามที่นิยมกันในละแวกเพื่อนบ้านใกล้เคียงเวลานั้นมาใช้ในบ้าน โดยที่พี่ชวนจะดูแลกะลาของตัวเองเป็นอย่างดีด้วยการขัดจนเป็นเงามันอยู่เสมอ ดังนั้นตอนพลบค่ำเมื่อได้เวลารับประทานอาหารพร้อมกัน กะลามันของพี่ชวนจึงสะท้อนแสงไต้สุกสว่างกว่าใคร  

กะลาดินเนอร์ในบ้านแม้จะอยู่ได้ไม่นาน เพราะพ่อไม่เห็นด้วย แต่ภาพของพี่ชวนกับกะลาขัดมันก็ยังคงติดตาติดใจผมอยู่จนทุกวันนี้ พ่อรู้สึกว่ากะลาเป็นสิ่งคู่กับขอทาน ทั้งพวกเราก็มีจานข้าวกันอยู่แล้วทุกคน พวกเราจึงได้กลับมาใช้จานข้าวกันอีก 

ความประทับใจของผมที่มีต่อพี่ชวนอีกเรื่องหนึ่ง คือตอนที่ผมโตเข้าเรียนในชั้นประถมศึกษาแล้ว ที่ได้เห็นไหวพริบและความฉลาดของพี่ชวนในการทำความสะอาดขวดน้ำ 

ที่บ้านของเรามีบ่อน้ำที่ลึกมากอยู่ข้างบ้าน เราใช้น้ำบ่อนี้ทั้งอุปโภคและบริโภค โดยภาชนะที่ใช้เก็บน้ำไว้สำหรับดื่มก็ได้แก่ขวดกลมในบ้าน ที่มีปากขวดเป็นคอแคบแบบขวดเหล้าแม่โขง และขวดเหล่านี้เมื่อใช้ไปได้ระยะหนึ่งจะมีตะไคร่น้ำสีเขียวจับเป็นคราบอยู่ภายใน จึงต้องทำความสะอาด วิธีทำความสะอาดขวดต้องใช้ไม้เรียวยาวที่ปลายหุ้มไว้ด้วยผ้าชิ้นเล็กๆ ชุบน้ำถูไปถูมาภายในขวดจนสะอาด ซึ่งนอกจากจะเสียเวลามากแล้วก็ยังไม่แน่ว่าจะทำความสะอาดได้ทั้งหมดหรือไม่ แต่ที่ผมได้เห็นพี่ชวนทำ พี่ชวนพลิกแพลงด้วยการหากรรมวิธีใหม่ในการทำความสะอาดขวด โดยใช้ทรายกับน้ำ กรอกลงไปในขวดพอประมาณ แล้วเขย่าขวดไปมา เขย่าไปเขย่ามา เหมือนบาร์เทนเดอร์เขย่าเครื่องดื่มในบาร์ และด้วยวิธีนี้ทรายจะขัดถูตะไคร่น้ำออกไปอย่างง่ายดาย นี่ละคือความประทับใจของผมที่มีต่อพี่ชวนในวัยเด็ก

เมื่อโตขึ้นเรียนอยู่ชั้นมัธยมแล้ว พี่ชวนไม่ค่อยอยู่ติดบ้าน พี่จะออกไปดูโลกกว้าง และมีกิจกรรมนอกบ้านที่ต้องทำอยู่เสมอ ยังจำได้ว่าพี่ออกไปเขียนโปสเตอร์ให้กับโรงหนังเฉลิมไก่ ที่อยู่ใกล้กับบ่อนไก่ ถนนราชดำเนิน การทำงานให้กับโรงหนังทำให้พี่ชวนช่วยให้ผมได้ดูหนังฟรีเรื่องหนึ่งซึ่งผมยังจำชื่อได้ดี คือเรื่องไอแวนโฮ โรงหนังแห่งนี้เป็นโรงหนังเก่าแก่ของ จ.ตรัง ปัจจุบันไม่เหลือแล้ว

นอกจากนี้แล้วการออกนอกบ้านของพี่ชวนอีกอย่างหนึ่งก็คือ การไปเล่นดนตรี 

พี่ชวนเป็นนักดนตรีเล่นกลองบองโก้ให้กับวงดนตรีสมัครเล่นในความอุปการะของสมาคมฮกเกี้ยนที่เป็นวงดนตรีมีชื่อเสียงของ จ.ตรัง ในขณะนั้น ต่อจากนั้นพี่ชวนถึงได้หันมาหัดฝึกเป่าแซ็กโซโฟน โดยยืมเครื่องแซ็กโซโฟนมาฝึกฝนเป่าเองที่บ้าน จากการเป่าที่ไม่เป็นเพลงเลยมาจนกระทั่งพอจะฟังกันออกว่าเป่าเพลงอะไร นับว่าพี่ชวนพัฒนารวดเร็วมาก 

คำว่า “ว่ายน้ำข้ามคลอง ขึ้นต้นมะพร้าว” ถ้าใช้วัดคุณสมบัติของเด็กหนุ่มท้องถิ่นของยุคนั้น เพื่อทดสอบความแข็งแรง พี่ชวนของผมก็นับว่าผ่านตลอด เพราะผมเคยเห็นพี่ชวนว่ายน้ำข้ามคลองน้ำเจ็ดมาแล้ว อีกทั้งยังได้กินมะพร้าวอ่อนก็ด้วยฝีตีนการปีนต้นมะพร้าวของพี่ชวนนี่แหละ