ค้าออนไลน์เพิ่ม แต่ภาษีหด

โดย...แบงก์กลิ้ง

การเกิดขึ้นของอินเทอร์เน็ตได้เปลี่ยนแปลงโลกไปโดยสิ้นเชิง ทุกสิ่งขึ้นไปอยู่บนโลกออนไลน์ อินเทอร์เน็ตย่อโลกกว้างใหญ่ให้เล็กลง

การค้าขายในโลกขณะนี้ได้เปลี่ยนโฉมไป เดี๋ยวนี้การจะจับจ่ายซื้อสินค้าอะไรง่ายเพียงปลายนิ้ว การช็อปปิ้งออนไลน์จึงเติบโตอย่างก้าวกระโดด

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือเอ็ตด้า ประมาณว่าในปี 2559 ที่ผ่านมา  มูลค่าพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ หรืออี-คอมเมิร์ซไทย มีมูลค่าประมาณที่ 2.52 ล้านล้านบาท หรือ 12.42% ของมูลค่าขายสินค้าและบริการทั้งหมด สูงกว่าปี 2558 ที่มีมูลค่า 2.4 ล้านล้านบาท

ส่วนใหญ่ของการค้าขายจะเป็นมูลค่าอี-คอมเมิร์ซ ประเภทธุรกิจขายให้กับธุรกิจ หรือ B2B ที่ 1.3 ล้านล้านบาท มูลค่าขายที่ธุรกิจขายให้กับผู้บริโภคอยู่ที่ประมาณ 5 แสนล้านบาท และมูลค่าขายที่ธุรกิจขายให้แก่ภาครัฐประมาณ 4 แสนล้านบาท ซึ่งในส่วนนี้เป็นผู้ค้าที่เป็นเอสเอ็มอีประมาณ 2-3 ล้านราย เป็นบุคคลธรรมดาประมาณ 5 แสนราย

ตัวเลขการค้าขายผ่านอี-คอมเมิร์ซนี้มีการเติบโตสูงโดยตลอด แอตด้าคาดว่าปีนี้จะเติบโตขึ้นอีกเป็นผลมาจากสิ่งแวดล้อมทางธุรกิจเอื้ออำนวย โดยการเติบโตที่สูงขึ้นมาจากเทคโนโลยีที่มีวิวัฒนาการไปอย่างมากทั้งการสื่อสาร เทคโนโลยี นวัตกรรม นโยบายภาครัฐที่พยายามขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล รวมถึงประเทศไทย 4.0 และรูปแบบการทำธุรกรรมทางการเงินที่เปลี่ยนแปลงไป

แต่การเติบโตของอี-คอมเมิร์ซนี้ ได้สร้างความปวดหัวให้กับสรรพากรหลายๆ ประเทศ เพราะจัดเก็บภาษีได้ต่ำลงสวนทางกับการค้าขายที่เพิ่มขึ้น เนื่องมาจากมาร์เก็ตเพลส หรือร้านค้าออนไลน์ยักษ์ใหญ่ อาทิ อาลีบาบา เฟซบุ๊ก อีเบย์อเมซอน ฯลฯ ผู้ประกอบการเหล่านี้เป็นบริษัทจดทะเบียนในต่างประเทศ กฎหมายไทยเอื้อมไปไม่ถึง

ผู้ประกอบการกลุ่มนี้มีรายได้เป็นกอบเป็นกำมากกว่าพวกรายย่อยหรือคนไทยเอง บริษัทยักษ์ใหญ่ข้ามชาติเหล่านี้ ไม่มีสำนักงานในประเทศไทย หรือจะมีพนักงาน หรือออฟฟิศที่ตั้งในลักษณะออฟชอว์ ซึ่งประเทศไทยแทบจะไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย

เชื่อหรือไม่ว่า 80% ของธุรกิจออนไลน์มาจากการให้บริการจากต่างประเทศ การจับจ่าย ซื้อแอพพลิเคชั่น ซื้อสติ๊กเกอร์ ลงโฆษณา ซื้อหนังฟังเพลง และจำนวนนี้ก็จะสูงขึ้นไปอีกในอนาคต เมื่อประเทศไทยเข้าสู่ไทยแลนด์ 4.0 อย่างถาวร ประชาชนทั่วไปทุกท้องถิ่นสามารถที่จะเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้หมด

ขณะนี้ธุรกิจท่องเที่ยวที่เราภูมิใจว่า ต่างชาติเข้ามาเที่ยวไทยมาก แต่เชื่อหรือไม่ว่าประเทศชาติได้เงินไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย เพราะการจองห้องพักขณะนี้คนจองผ่านออนไลน์หมด เมื่อยอดจองสูงก็มีอำนาจต่อรองมากดราคาโรงแรมให้ลดราคาห้องพัก จนผู้ประกอบการจะอยู่ไม่ได้ เนื่องจากมาร์จิ้นที่ได้ต่ำมาก

เราไม่อาจต่อต้านความเจริญและการเปลี่ยนแปลงของโลก ในส่วนของข้อดีของการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตนั้นก็มีอยู่มากในการที่เราจะนำสินค้าไทยออกไปขายในตลาดโลกได้มากยิ่งขึ้น แต่ในด้านข้อเสียต่างชาติก็จะนำสินค้ามาขายได้สะดวกขึ้นเช่นกัน รายได้ที่ควรจะได้นำมาพัฒนาประเทศจะไหลออก

ที่แน่ๆ ประเทศไทยมีรายได้จากภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นภาษีหลักที่จัดเก็บได้มากที่สุด การค้าออนไลน์เหล่านี้ทำให้ฐานภาษีมูลค่าเพิ่มลดลง และอาจจะลดลงมากขึ้นอีกในระยะยาว เชื่อว่ากรมภาษีทั้งกรมศุลกากร กรมสรรพากร กรมสรรพสามิต ก็คงนำเอาเรื่องนี้ไปคิดอยู่ว่าจะจัดการอย่างไรได้บ้าง ไม่ให้เงินทองรั่วไหล ซึ่งจะจัดการอย่างไรได้นั้นก็ต้องรอดูกันไป