‘ชังวอน’ น่ารักเกินจะ ‘วอนชัง’

โดย...ดร.เพียงออ เลาหะวิไลย [email protected]

“ซอนแบนิม...ช่วยไปชังวอนหน่อยได้ไหมครับ” รุ่นน้องมหาวิทยาลัยแห่งชาติกรุงโซล ได้โทรศัพท์เข้ามาหาในบ่ายวันหนึ่งซึ่งกว่าจะคุยกันรู้เรื่อง... ต้องต่อโทรศัพท์วางสายสวนทางกันไปมาหลายรอบ “ชังวอน รึ อะไรเนี่ย ?? ... เนื่องจาก “เชกา” กำลังเดินทางกลับบ้านบนหนทางที่ต้องขึ้นลงเขาหลายลูก สัญญาณขาดๆ หายๆ และบางทีเมื่อเราจิตใจไม่แจ่มใสก็ทำให้ฟังอะไรผิดเพี้ยนไปได้... จำได้ว่า บ่ายวันนั้น อารมณ์ค่อนข้างขมุกขมัวเพราะเป็นครั้งแรกที่คิดว่า ในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมาได้เดินทางไกลไปทำงานในชนบท ซึ่งแต่ละครั้งลำบากมิใช่น้อย ไปมาครั้งละ 9 ชั่วโมงและเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ อาจเป็นการเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์!

นับตั้งแต่ผู้ใหญ่ท่านหนึ่งในจังหวัดได้ขอให้ช่วยเขียนโครงการเพื่อของบประมาณกลุ่มจังหวัดมาพัฒนาปรับเปลี่ยนหมู่บ้านหนึ่งที่เป็นไร่นาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและเกษตรอินทรีย์แห่งใหม่ ทีมวิจัยได้เข้าไปสำรวจชาวบ้านที่เหลืออยู่ในหมู่บ้าน พบว่าเป็นผู้สูงอายุเกินกว่าครึ่ง มีรายได้แค่เดือนละ 3,000-4,000 บาท/เดือน และทำการเกษตรแบบคนทำตายผ่อนส่งคือใช้เคมีล้วนๆ เราจึงตัดสินใจทำงานล่วงหน้าไปหลายอย่างเพราะเห็นว่าถ้าขืนรองบประมาณออกแล้วค่อยทำคงจะไม่ทันเห็นผลที่สำคัญ คือ การเปลี่ยนแปลงของทัศนคติชาวบ้านและวิธีการทำการเกษตร ตลอดจนพัฒนาสินค้าเกษตรอินทรีย์ท้องถิ่นและสอนให้ชาวบ้านค้าขายกับนักท่องเที่ยวได้ คิดกำไรขาดทุนเป็น...

ส่วนใหญ่จะเป็นเช่นนี้ค่ะ ปีงบประมาณของรัฐเริ่มเดือน ต.ค. กว่างบประมาณจะได้รับการอนุมัติและหน่วยงานที่รับผิดชอบทำการจัดซื้อจัดจ้างบางทีใช้เวลาถึง 4-5 เดือน อย่างกรณีนี้ ก็ล่วงเข้าไปปลายเดือน เม.ย. ดังนั้น ถ้ารอกระบวนการตามขั้นตอนจะเหลือเวลาทำงานเพียงแค่ 5-6 เดือน จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์เร่งรัดใช้งบประมาณให้หมด มิฉะนั้นจะต้องคืนงบประมาณกลับไป จึงเห็นบางหน่วยงานทำกันอย่างลัดๆ ลวกๆ มีผลลัพธ์ของงานหรือ Output จริง แต่ Outcome คือ ผลสำเร็จของงานตามเป้าหมายน้อย

สิ่งที่น่าผิดหวังที่สุดบังเกิดขึ้นเมื่องบประมาณเดิมที่ผ่านที่ประชุมระดับกลุ่มจังหวัดไปแล้ว เมื่อออกมาจากสำนักงบประมาณกลับเหลือแต่งบฯ ก่อสร้างอาคาร ปูผิวถนน ติดตั้งไฟฟ้า รวมๆ กันราว 20 ล้านบาท แต่งบฯ พัฒนาคนไทย 4.0 ที่เอามาวางพื้นฐาน Smart Farmer, Smart SMEs, Startup ที่เป็นยุทธศาสตร์ชาติราว 2 ล้านบาทกลับถูกตัดออกหมด หน่วยราชการที่เป็นต้นเรื่องงบประมาณกับส่วนปกครองท้องถิ่น ก็สนใจแต่แบบก่อสร้าง จัดหาผู้รับเหมาก่อสร้าง โดยไม่สนใจการพัฒนาคนในพื้นที่ซึ่งจะต้องเป็นผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของท้องถิ่นต่อไป ทำให้เกิดความสงสัยว่า ท่านทั้งหลายนั้นเข้าใจที่ท่านนายกฯ พูดอยู่ทุกๆ วันหรือไม่ เคยดูวิดีโอประชาสัมพันธ์ Thailand 4.0 ของท่านดร.​สุวิทย์ กันบ้างหรือเปล่า ...สุดท้าย ก็อาจจะได้เห็นอาคารสถานที่ที่ก่อสร้างสำเร็จออกมาแต่ร้างว่างเปล่า หรือใช้ไปทำเรื่องอื่นๆ โดยไม่ได้เป็นประโยชน์ต่อชาวบ้านอย่างแท้จริงดังตัวอย่างที่เห็นอยู่ทั่วไป

ดังนั้น เมื่อ “ฮูแบ-&o4980;&*8176;” หรือ รุ่นน้องเกาหลี ได้ขอให้ไปขึ้นพูดบนเวทีความร่วมมือในภาควิชาการระดับนานาชาติ ในการประชุม “First Global Start Up Conference” ที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติชังวอนรับเป็นเจ้าภาพครั้งแรก โดยเชิญนักวิชาการฟากยุโรปและเอเชียมาทั้งหมด 10 ประเทศ เช่น อิตาลี เยอรมนี โปรตุเกส จีน ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ เกาหลี และ ญี่ปุ่น... เชกาจึงรีบตอบรับไปพูดให้คนต่างชาติฟังซะดีกว่า เพราะพูดให้ผู้ใหญ่ในจังหวัดฟัง ท่านก็เข้าใจผิดว่าเราเพียงแค่น้อยใจว่าทำไมไม่ได้งบประมาณมาทำงาน... 

พอดีกับที่ต้องเดินทางไปทำงานในเฉิงตู 3-4 วัน จึงบินข้ามมาเกาหลีและพักอยู่ที่บ้านเพื่อนก่อนที่จะเดินทางลงใต้ จากเมืองอิลซานนั่งรถบัสไปลงเมืองกูมิเพื่อเยี่ยมเพื่อนๆ เกาหลีที่เคยทำงานด้วยกันก่อน หลังจากนั้นจึงนั่งรถไฟความเร็วสูงจากกูมิไปชังวอนซึ่งอยู่ทางใต้ใกล้กับปูซาน ที่จริงหากไม่ต้องไปกูมิก่อน จากโซลสามารถไปถึงชังวอนได้สะดวกมาก ถ้ามาจากต่างประเทศก็ต่อเครื่องบินที่สนามบินคิมโปไปลงที่ท่าอากาศยานคิมแฮ จากสุวรรณภูมิการบินไทยมีบินมาลงที่คิมแฮ (ปูซาน) ทุกวันด้วยค่ะ หลังจากนั้นต้องนั่งรถบัสหรือแท็กซี่ไปยังเมืองชังวอน หรือนั่งรถไฟความเร็วสูงจากโซลก็ถึงเลย

เมืองชังวอนเป็นเมืองหลักของจังหวัดคยองซานใต้ ได้ชื่อว่าเป็นเมืองที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมดีที่สุดของเกาหลีในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ด้านหลังเมืองมีภูเขาโอบล้อมด้านหน้าเป็นทะเล เมื่อเข้าสู่เมืองจะเห็นถนนที่เขียวชอุ่มเต็มไปด้วยต้นไม้สองข้างถนนเรียงราย มีทางเดินใต้ต้นไม้ให้ผู้คนเดินหรือขี่จักรยานที่ร่มรื่นมาก ซึ่งแตกต่างจากโซลอย่างสิ้นเชิง ที่น่าสนใจมาก คือ ชังวอนเป็นเมืองแห่งการปั่นจักรยานแรกในเกาหลี มีโครงสร้างบริหารจัดการการเดินทางด้วยจักรยานสาธารณะที่ใหญ่ที่สุด ในปี 2012 มีจักรยานสาธารณะให้เช่าทั่วเมืองถึง 4,700 คัน และสามารถใช้แอพพลิเคชั่นของเมืองค้นหาและเช่าจักรยานได้

นอกจากนี้ แม้ว่าชังวอนจะเป็นเมืองเล็กๆ แต่กลับมี SMEs ดำเนินธุรกิจผลิตสินค้าส่งออกไปทั่วโลกถึง 4,000 บริษัท มีการจ้างแรงงานถึง 8.2 หมื่นคน ส่วนใหญ่เป็นสินค้านวัตกรรม ทั้งทางด้านเครื่องมือแพทย์ เครื่องบิน อาหาร ยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งคลัสเตอร์อุตสาหกรรมเหล่านี้สามารถทำรายได้เข้าเมืองนี้ได้มากกว่า 7 แสนล้านบาท/ปี ชังวอนจึงถือว่าเป็นเมืองแห่งการ Start Up ธุรกิจ ที่สำคัญแห่งหนึ่งของเกาหลี

ดังนั้น “ศูนย์ความร่วมมือระหว่างอุตสาหกรรมกับมหาวิทยาลัย” ของมหาวิทยาลัยชังวอน จึงได้รับงบประมาณสนับสนุนจากรัฐให้สร้าง Start Up Incubation Center และสร้างเครือข่ายระดับโลกเพื่อดันให้ธุรกิจเกิดใหม่มากยิ่งขึ้น... “ศูนย์ความร่วมมือระหว่างอุตสาหกรรมกับมหาวิทยาลัย” นี้ มีบทบาทสำคัญมากทุกมหาวิทยาลัยต้องมีค่ะ ทำหน้าที่ช่วยเชื่อมโยงภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมให้นักศึกษา ให้ได้เข้าไปทำงาน ฝึกงานและออกทุนให้ร่วมกันทำวิจัยสินค้า... Start Up เก่งๆ หลายรายก็เติบโตมาจากศูนย์นี้ค่ะ...

(อ่านต่อฉบับหน้า)