เศรษฐกิจที่น่าพอใจ

โดย...แบงก์กลิ้ง

ตลอด 3 ปีที่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เข้ามาบริหารประเทศ แม้จะเป็นรัฐบาลชั่วคราว แต่ก็นับว่าผลงานการประคองเศรษฐกิจไทยไม่ให้ทรุดลงไปมากกว่าที่เป็นอยู่ ท่านนายกฯ ขัดตาทัพท่านนี้ทำได้ดี

ตัวของท่านนายกฯ เอง อาจจะไม่ได้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจมากนัก แต่ทีมเศรษฐกิจของท่านทั้ง ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล อดีตรองนายกฯ เศรษฐกิจ และ ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกฯ เศรษฐกิจคนปัจจุบันนั้นก็บริหารเศรษฐกิจได้ฝีมือไม่แตกต่างกันมากนัก  แต่ทั้งสองท่านสบายใจในการบริหารงาน เพราะนายกฯ ให้เกียรติปล่อยให้ทำงานกันไปอย่างเต็มที่ ภาพความขัดแย้งในรัฐบาลจึงดูมีไม่มากนัก

ช่วงแรกของการบริหารเศรษฐกิจ ความยากของทีม ม.ร.ว.ปรีดิยาธร ที่จะต้องทำคือ การมาตัดสินใจเรื่องค้างคาที่รัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ทำค้างเอาไว้ ต้องบริหารความเชื่อมั่นและใช้นโยบายพยุงเศรษฐกิจ ไม่ให้ไหลลึกลงไปในหุบเหว ส่วนทีมเศรษฐกิจของ ดร.สมคิด เน้นการวางพื้นฐาน ปรับโครงสร้าง แก้ไขและออกกฎหมายใหม่ที่จำเป็นและปูพื้นไว้ให้รัฐบาลหน้า

แต่ความคาดหวังของผู้คนที่มีต่อรัฐบาลก็อยากจะให้เศรษฐกิจดี คนไทยอยู่ดีกินดีลืมตาอ้าปากได้เสียที แต่ก็ยาก 3 ปีของรัฐบาลนั้น การประคองเศรษฐกิจให้เดินได้มาจนถึงวันนี้ ผู้เขียนเห็นว่ามีผลงานที่ใช้ได้ และใครเข้ามาเป็นรัฐบาลเจองานยาก ก็ไปไม่เป็นเหมือนกัน เพราะสถานการณ์ภายในและภายนอกประเทศไม่ค่อยจะเป็นใจให้การบริหารงานเป็นไปโดยสะดวกเลย

ขณะนี้เกิดข้อถกเถียงกันว่าเศรษฐกิจดีหรือไม่ดีกันแน่ เพราะตัวเลขเศรษฐกิจส่วนใหญ่เป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น ทั้งการส่งออก การท่องเที่ยว และการบริโภค แต่ในระดับครัวเรือนประชาชนยังรู้สึกว่าเงินไม่สะพัด การทำมาหากินฝืดเคือง ทำมาค้าขายไม่คล่อง

แม้เศรษฐกิจไทยจะมีกันชนดี ความยืดหยุ่นที่ดี และได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ แต่การฟื้นตัวยังไม่ทั่วถึงและเปราะบาง โดยเฉพาะครัวเรือนภาคเกษตรที่รายได้ฟื้นตัวช้า และเป็นการฟื้นตัวเฉพาะพืชผลเกษตรบางชนิดเท่านั้น ส่วนความสามารถในการชำระหนี้ของภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจยังคงด้อยลง

อันนี้เห็นได้จากสัดส่วนสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (เอ็นพีแอล) ที่โน้มสูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและธุรกิจขนาดเล็ก นอกจากนี้ การลงทุนภาคเอกชนโดยรวมในปี 2559 ถือว่าค่อนข้างซบเซา ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจที่ยังคงอ่อนไหว

ลักษณะดังกล่าวสะท้อนการฟื้นตัวที่ไม่ทั่วถึงและเป็นโจทย์สำคัญที่รัฐบาลต้องช่วยกันผลักดันให้การฟื้นตัวมีการกระจายตัวให้มากขึ้น

เรื่องเศรษฐกิจเติบโตแบบกระจุกตัวนี้ มีแต่บริษัทเอกชนขนาดใหญ่ หรือผู้ที่ทำธุรกิจที่อยู่ในอุตสาหกรรมที่ยังเติบโตได้ เมื่อค้าขายได้กำไรก็เก็บสะสมไว้ไม่ยอมลงทุน ทำให้เงินที่ไหลเวียนในระบบเมื่อออกไปจนถึงส่วนนี้ก็หยุดชะงัก จึงดูเหมือนเกิดเงินฝืดในระบบ

นอกจากนี้ ธนาคารพาณิชย์เองก็กลัวปัญหาหนี้เสีย จึงชะลอการปล่อยสินเชื่อ ทำให้เงินไปกองเป็นสภาพคล่องท่วมท้นมากกว่า 1 ล้านล้านบาท เป็นเงินที่ไปกองอยู่แต่ไม่มีประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจเพราะไม่ได้ถูกนำไปใช้ในการสร้างกิจกรรมใดๆ

ปัญหาเศรษฐกิจเติบโตแบบกระจุกตัวนี้ จะสร้างปัญหาให้กับรัฐบาลในระยะต่อไป หากแก้ไขปัญหาการกระจุกตัวไม่ได้ มีหวังว่าอีกไม่ช้าทั้งกูรูเศรษฐกิจ ทั้งประชาชนก็จะออกมาโวยรัฐบาลเอง

อย่างไรก็ดี ผู้เขียนเห็นว่า ยังมีโอกาสที่เศรษฐกิจจะฟื้นตัวกระจายมากขึ้นได้ ด้วยเหตุผลดังนี้

หนึ่ง ระดับน้ำในเขื่อนเพื่อการเกษตรถือว่าอยู่ในเกณฑ์ดีเมื่อเทียบกับระยะเดียวกันของปีก่อน ถ้าเกิดเหตุการณ์ฝนทิ้งช่วงขึ้นอีก ภาคเกษตรจะมีน้ำสำรองสามารถรับมือได้ดีกว่าปีที่แล้ว  แถมราคาสินค้าเกษตรบางประเภทในตลาดโลกเริ่มขยับสูงขึ้น

สอง งบประมาณภาครัฐมีเป้าหมายที่กระจายไปสู่ต่างจังหวัดมากขึ้นทั้งในส่วนของงบกลางปีและการจัดทำงบประมาณประจำปี 2561 ที่ให้ความสำคัญต่อกลุ่มจังหวัดมากขึ้น

สาม การส่งออกฟื้นตัวในลักษณะที่กระจายตัวเพิ่มขึ้นในหลายอุตสาหกรรม แม้จะดีขึ้นแต่ก็มีความเสี่ยงจากต่างประเทศทั้งจากมาตรการกีดกันทางการค้า และความผันผวนของสถานการณ์โลก

สถานการณ์เศรษฐกิจอาจจะยังดีไม่พอที่จะบอกว่าฟื้นตัวชัดเจน แต่หากเทียบกับเมื่อก่อนหน้าที่รัฐบาลนี้จะเข้ามา คนอื่นจะคิดอย่างไรไม่รู้ แต่สำหรับผู้เขียน ขอบอกว่าแค่นี้ก็น่าพอใจแล้ว