ลูกหนี้เจนวาย

โดย...แบงก์กลิ้ง

เมื่อประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ประเทศไทยยามนี้ก็เริ่มจะขับเคลื่อนด้วยคนในกลุ่ม Generation X หรือเจนเอ็กซ์ และ Generation Y หรือเจนวาย เป็นหลัก ส่วนคนในกลุ่มเบบี้บูมเมอร์ ที่มีอายุ 53 ปีขึ้นไป เริ่มมีแอคทิวิตี้ในระบบเศรษฐกิจลดลง เนื่องจากคนกลุ่มนี้ยึดความมั่นคง นิยมรับราชการ เปลี่ยนงานไม่บ่อย และไม่ค่อยเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตมากนัก คนในกลุ่มเบบี้บูมเมอร์มีแบบแผนในการใช้จ่ายจากเงินเก็บออม และมีความจงรักภักดีในตราสินค้าและไม่ชอบเสี่ยง

ส่วนกลุ่มเจนเอ็กซ์ มีความเป็นอิสระสูง สนุกกับการใช้ชีวิต ชอบลองมองหาสิ่งแปลกใหม่ ต้องการทางเลือกเยอะ มักซื้อสินค้าที่มีความคุ้มค่ากับเม็ดเงิน มีเงินเก็บน้อยกว่ากลุ่มเบบี้บูมเมอร์ แล้วแถมยังมีหนี้ด้วย คาแรกเตอร์ของคนกลุ่มนี้คือ ทำงานมีเงินเดือน และมักเปลี่ยนงานได้โดยไม่ลังเล ดำเนินชีวิตภายใต้ 8 C คือ มีรถยนต์ (Car) มีเสื้อผ้าหรูหรา (Clothe) มีคอนโด (Condominium) มีการสื่อสาร (Communication) คอมพิวเตอร์ (Computer) สโมสร (Club) เครื่องสำอาง (Cosmetic) และกินดื่มเที่ยวข้างนอก (Chill out) ซึ่งคนกลุ่มนี้ตอนนี้ก็เติบโตทำงานเป็นหลักเป็นฐาน ไม่ใช่เพิ่ง
ทำงานใหม่ จะก้าวขึ้นไปทดแทนกลุ่มเบบี้บูมเมอร์ที่จะเกษียณไป

ทั้งสองกลุ่มที่กล่าวมา แม้การใช้ชีวิตโลดโผนแตกต่างกัน แต่ก็ยังไม่น่าเป็นห่วงเท่าคนในกลุ่มเจนวาย ที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กำลังจับตาดูคนกลุ่มนี้ว่าจะก่อหนี้สินเกินตัว เพราะคนกลุ่มนี้มีคุณลักษณะแบบ “Be My Self” คือเป็นตัวของตัวเอง มีความต้องการเฉพาะ มีความเป็นอิสระ ไม่เคร่งครัดในกฎระเบียบ ไม่ต้องการเป็นมนุษย์เงินเดือน สามารถใช้จ่ายเพื่อซื้อความสุขและความพึงพอใจของตัวเองได้โดยไม่คิดอะไรมาก

ดังนั้น ลูกค้ากลุ่มนี้จึงเป็นเป้าหมายให้ธนาคารพาณิชย์และกลุ่มสถาบันการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร ผู้ออกบัตรเครดิตและให้บริการสินเชื่อส่วนบุคคล ตั้งเป้าเจาะเข้าไปเสนอขายบริการ เนื่องจากเห็นว่ามีศักยภาพในการใช้จ่าย จุดเด่นของคนกลุ่มนี้ คือ มีความคุ้นเคยกับการทำและใช้ธุรกรรมการเงินออนไลน์กับธนาคารต่างๆ วิธีเสนอขาย คือ นำเสนอสิทธิประโยชน์พิเศษที่สอดคล้องกับลักษณะการใช้ชีวิตเฉพาะตัว เช่น ยอดใช้จ่ายสะสมสามารถเอาไปซื้อตั๋วเครื่องบินในราคาไม่แพง ใช้จ่ายมากจะได้แต้มสะสมมาก แล้วนำไปแลกซื้อที่จับต้องและถูกใจคนวัยนี้

เมื่อมีการไปเสนอขายบริการมาก ก็เป็นธรรมดาที่จะมีหนี้เสียตามมา สิ่งที่ ธปท.เป็นห่วงคือคนกลุ่มนี้ยังอายุน้อยเพิ่งสร้างตัว หากเครดิตเสียตั้งแต่ยังเด็กในอนาคตหากต้องการเป็นเจ้าของธุรกิจเองก็จะกู้เงินไม่ได้ เพราะติดบัญชีดำในเครดิตบูโร ซึ่งจะสร้างผลเสียต่อตัวเอง และหากมองในระดับเศรษฐกิจในภาพรวมแล้ว ก็จะเป็นปัญหาเช่นกัน

ที่แย่กว่านั้นคือ ความรู้ด้านการเงินของเจนวายไทยอยู่ในระดับเดียวกับค่าเฉลี่ยเจนวายโลก ที่องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (โออีซีดี) วัดคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 62% จากคะแนนสอบ 100% แต่เจนวายไทยอยู่ที่ 58% 

แถมข้อมูลจาก ธปท.ระบุว่า บริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (เอ็นซีบี) พบว่า จำนวนบัญชีลูกหนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลของเจนวายที่ผิดนัดชำระหนี้มากกว่า 30 วันขึ้นไป ในช่วงปี 2556-2558 มีอัตราการเติบโตเฉลี่ยประมาณ 5.8% ซึ่งในปี 2558 มีจำนวนบัญชีของเจนวายที่ผิดนัดชำระหนี้รวม 1.5 ล้านบัญชี ซึ่งในจำนวนนี้ ธปท.ตั้งเป้าจะลดบัญชีผิดนัดชำระหนี้ลงจาก 5.8% ให้เหลือ 5% ซึ่ง ธปท.คงจะต้องดำเนินการอีกมากมายหลายเรื่องกว่าที่จะบรรลุเป้าหมาย

เรื่องแก้ไขหนี้นั้นจะว่าง่ายก็ง่าย จะว่ายากก็ยาก หากเจ้าตัวลูกหนี้เองไม่ยินดีที่จะแก้ไขปัญหา ปรับปรุงพฤติกรรมการใช้จ่าย ใครก็ไม่สามารถช่วยได้