ยุทธศาสตร์ชาติ

โดย...เจษฏ์ โทณะวณิก

สัปดาห์ที่ผ่านมาได้เขียนถึงแผนการปฏิรูปประเทศซึ่งเป็นส่วนหนึ่งอันเป็นสาระสำคัญของร่าง พ.ร.บ. แผนและขั้นตอนการดำเนินการปฏิรูปประเทศ ซึ่งแผนการปฏิรูปประเทศนั้นจะมีความเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ชาติเป็นอย่างมาก เสมือนหนึ่งว่าแผนการปฏิรูปประเทศเป็นแรงขับเคลื่อนระยะแรกของยุทธศาสตร์ชาติ เพื่อไปให้ถึงจุดมุ่งหมายหลักๆ สำคัญๆ ของชาติ

จากการที่รัฐธรรมนูญได้กำหนดไว้เช่นนี้ คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติที่จะเสนอร่าง พ.ร.บ.การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ให้สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) พิจารณาเพื่อผ่านออกมาเป็นกฎหมาย โดยร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าวได้กำหนดไว้ให้การกำหนดนโยบายการบริหารราชการแผ่นดินของคณะรัฐมนตรีก่อนที่จะเข้าบริหารราชการแผ่นดิน การจัดทำแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ และแผนอื่นใด รวมถึงการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณต้องเป็นไปโดยสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ

การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติต้องคำนึงถึงผลประโยชน์แห่งชาติ ความต้องการ และความจำเป็นในการพัฒนาประเทศให้สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการพัฒนาที่ยั่งยืนตามหลักธรรมา
ภิบาล และเป้าหมายการปฏิรูปประเทศตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ โดยให้มีกระบวนการใช้ข้อมูลความรู้ที่เกิดจากการศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ อย่างรอบคอบ วิเคราะห์แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงอย่างรอบด้านทั้งในประเทศ และต่างประเทศ วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และข้อจำกัด รวมทั้งความเสี่ยงของประเทศ ให้ประชาชนทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการกำหนดเป้าหมาย การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ รวมทั้งการสร้างการรับรู้ เข้าใจ และยอมรับที่จะเป็นเจ้าของยุทธศาสตร์ชาติร่วมกัน

โดยในกระบวนการจัดทำร่างยุทธศาสตร์ชาตินั้น ให้คณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติจัดให้ประชาชนทุกภาคส่วนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินการโดยให้มีการรับฟังความคิดเห็นเบื้องต้นเพื่อนำมาใช้จัดทำร่างยุทธศาสตร์ชาติ รับฟังความคิดเห็นเมื่อจัดทำร่างยุทธศาสตร์ชาติด้านต่างๆ แล้วเสร็จ เบื้องต้นเพื่อนำมาปรับปรุง

เมื่อคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติดำเนินการจัดทำร่างยุทธศาสตร์ชาติเสร็จแล้ว ให้เสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา หากคณะรัฐมนตรีเห็นควรแก้ไขเพิ่มเติมในเรื่องใดให้ส่งคืนคณะกรรมการเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมตามที่เห็นสมควร แล้วส่วนคณะรัฐมนตรีเพื่อดำเนินการต่อไป ซึ่งในส่วนนี้จะได้นำมาพูดคุยกันต่อไป