พื้นที่ปลอดภัย

โดย...

พื้นที่ปลอดภัยชายแดนภาคใต้ ซึ่งยังเป็นประเด็นที่ค้างคาอยู่ในกระบวนการพูดคุยเพื่อสันติสุขชายแดนภาคใต้ ระหว่างตัวแทนรัฐบาลไทยกับกลุ่มผู้เห็นต่าง ควรจะต้องเป็นประเด็นหลักที่ทั้งสองฝ่ายต้องพูดคุยกันอย่างจริงจังนับตั้งแต่นี้ไป

เป็นเรื่องหลักที่ทุกฝ่ายต้องพูดคุยกันอย่างจริงจัง หลังจากความรุนแรงชายแดนภาคใต้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงปลายเดือน มี.ค.เป็นต้นมา ทั้งยิงถล่มสถานีตำรวจ จุดตรวจ มาจนถึงการก่อเหตุพร้อมกันหลายพื้นที่แบบปูพรมในช่วงที่ผ่านมา

ด้านหนึ่ง ความรุนแรงนี้อาจทำลายความหวังต่อการทำข้อตกลงพื้นที่ปลอดภัย

แต่ในวิกฤตย่อมมีโอกาส ในอีกด้านหนึ่งก็อาจเป็นโอกาสดีให้คนในพื้นที่ซึ่งต้องเผชิญกับความไม่ปลอดภัยได้เรียกร้องให้ทุกฝ่ายที่มีโอกาสสร้างความรุนแรงได้ให้ความสำคัญกับพื้นที่ปลอดภัยอย่างจริงจัง

ความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ซึ่งยืดเยื้อมาถึง 13 ปี ผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นไม่ได้ส่งผลต่อภาครัฐซึ่งถือเป็นคู่ขัดแย้งหลัก แต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อประชาชนทั่วไปกลับหนักหนายิ่งกว่า

ผู้ที่ยังคงอยู่ในพื้นที่ แม้จะไม่ได้รับอันตราย แต่การมีชีวิตอยู่กับความหวาดกลัวมากว่า 10 ปีนั้น ถือเป็นความกดดันอันหนักหน่วง

โอกาสที่จะพลิกวิกฤต จึงเป็นสิ่งที่ทุกคนเฝ้าคอย แต่หลายครั้งหลายหนที่เริ่มมีความหวัง ความรุนแรงที่เสมือนเจ้าเรือนของชะตากรรมชีวิตชายแดนภาคใต้ ก็สลายความหวังนั้นไปจนสิ้น

ว่าไปแล้ว แนวทางของฝ่ายรัฐที่กำลังดำเนินการอยู่ในขณะนี้ก็อาจพูดได้ว่า กำลังเข้าสู่ใจกลางการต่อสู้ในสงครามแย่งชิงและควบคุมพื้นที่ “ความรู้สึก”

ถ้าไม่ปฏิเสธว่า คนในพื้นที่ซึ่งส่วนใหญ่มีเชื้อชาติมลายูนั้น รู้สึกในแง่ลบกับความเป็น “รัฐไทย” นโยบายแนวทางหลายๆ อย่างที่ “รัฐไทย” กำลังทำอยู่ในขณะนี้ อาจช่วยเจือจาง ลดความเข้มข้นของความรู้สึกนี้ได้

มาตรการพาคนกลับบ้าน เปิดโอกาสให้ผู้ร่วมขบวนการก่อความไม่สงบกลับคืนภูมิลำเนา ใช้ชีวิตกับครอบครัว พร้อมกันนั้นก็ดำเนินโครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ สร้างต้นแบบพื้นที่ซึ่งสามารถพัฒนาเศรษฐกิจให้เป็นความหวังในการสร้างโอกาสประกอบอาชีพทำมาหากินได้ และอีกแนวทางหนึ่งซึ่งกำลังเริ่มต้นคือการสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อเป็นพื้นที่ต้นแบบ

ครอบครัว โอกาสทำมาหากิน และความปลอดภัย ทั้ง 3 สิ่งนี้น่าจะเป็นความปรารถนาพื้นฐานสำหรับ “ความสุข” ของทุกคน

ความสุขในชีวิต การได้อยู่ร่วมกับผู้เป็นที่รัก มีคุณภาพชีวิตที่ดีจากการประกอบอาชีพและความมั่นคงปลอดภัย อาจทำให้อคติที่เคยมีต่อความเป็นรัฐไทยลดน้อยเจือจางลงไป

แต่แน่นอน ความกลัวก็ยังเป็นเครื่องมืออันทรงประสิทธิภาพที่จะควบคุมผู้คนเช่นกัน

ในช่วงเวลานี้ จึงถือได้ว่าเป็นช่วงเวลาสำคัญซึ่งอาจพลิกสถานการณ์ความไม่สงบชายแดนภาคใต้ เป็นช่วงเวลาแห่งการต่อสู้แย่งชิงพื้นที่กันระหว่างความหวาดกลัวและความหวัง

ผลชี้ขาดของการต่อสู้อาจยังไม่เด่นชัดนัก แต่หากกระบวนการพูดคุยเพื่อสันติสุขสามารถกำหนดพื้นที่ปลอดภัย หรือเซฟตี้โซน ซึ่งจะปลอดจากการก่อเหตุรุนแรงในทุกรูปแบบได้จริง ความหวังก็มีโอกาสที่จะเข้ายึดครองพื้นที่ความรู้สึกของผู้คนได้มากกว่า

หากสลายความหวาดกลัวของผู้คนให้ลดลงมาได้ ชีวิตที่ดีจากทั้ง 3 แนวทางที่รัฐกำลังพยายามดำเนินการอยู่ ก็อาจสร้างจุดเริ่มต้นของความหวังขึ้นมาได้

13 ปีที่ผ่านมา ทั้งกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบหรือฝ่ายรัฐต่างก็พยายามชิงนำควบคุมพื้นที่ ควบคุมมวลชน แต่การต่อสู้ที่ยังไม่ปรากฏผลชี้ขาด ไม่ว่าฝ่ายใดประสบความสำเร็จ ก็แค่ “ได้ชัย” แต่มิอาจ “ได้ใจ”

ใจของคนที่ต้องการชีวิตที่ดี มีความสงบสุขและปลอดภัย

ชัยชนะที่จริงแท้ในสงครามแย่งชิงมวลชน จึงอาจเป็นการเอาชนะใจ เอาชนะความรู้สึกของผู้คนได้