สร้างคลังสมองประเทศ

ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมาก เมื่อนายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรีเศรษฐกิจ มีนโยบายชัดเจนให้สำนักงานเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ทำแผนเปลี่ยนแปลงโครงสร้างองค์กร โดยให้ทำเป็นแพ็กเกจเสนอคณะกรรมการบริหารราชการแผ่นดินตามกรอบการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (ป.ย.ป.) ภายใน 2 เดือน ใช้ชื่อแผนว่า Transforming NESDB 4.0

ปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากเทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่ทำให้การพัฒนาประเทศจำเป็นต้องปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงเหล่านั้น การวางแผนอย่างเป็นระบบ รอบคอบ และรอบด้าน จึงเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และต้องมีองค์กรกลางที่ทำหน้าที่เป็นคลังสมองให้กับประเทศ และทำงานด้วยบุคลากรที่มีความรู้ มีทักษะในการวิเคราะห์ข้อมูลที่มีมากมายมหาศาลเหล่านี้

ทั้งนี้ ในแง่ของแนวคิดแล้ว สศช.ถือเป็นหน่วยงานที่เหมาะสมที่จะทำหน้าที่เป็นมันสมองให้กับประเทศได้ เมื่อดูจากบทบาทหน้าที่ของ สศช.ที่ทั้งต้องเสนอแนะและให้ความเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) รวมทั้งพิจารณาแผนเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและข้อเสนออื่นๆ ต่อ ครม. รวมถึงการจัดให้มีการประสานงานระหว่าง สศช.กับส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้องทั้งด้านการทำแผนงาน โครงการพัฒนาและการปฏิบัติตามแผนงานเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ปัจจุบันได้ปรับรูปแบบไปเป็นกรอบการปฏิรูปประเทศและยุทธศาสตร์ชาติแทน

อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา สศช.ไม่สามารถดำเนินตามบทบาทเหล่านี้ได้อย่างเต็มความสามารถ เพราะถูกละเลยจากฝ่ายการเมืองมาเป็นเวลานาน เมื่อรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กลับมาเห็นถึงความสำคัญ และต้องการจะปฏิรูปองค์กรนี้ใหม่ให้ สศช.กลับมาเป็นองค์กรที่มีความเข้มแข็ง การจัดให้มีงบประมาณที่เพียงพอ โดยเฉพาะงบด้านเทคโนโลยี รวมถึงการดึงและสร้างบุคลากรที่เป็นคนเก่ง คนรุ่นใหม่ จึงเป็นเรื่องสำคัญ

นอกเหนือจากการให้งบประมาณและการดึงบุคลากรที่เก่งเข้ามาทำงานแล้ว สิ่งสำคัญที่จะทำให้ สศช.เป็นมันสมองชั้นเลิศให้กับรัฐบาลและประเทศในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทย คือ การทำให้ สศช.เป็นเขตปลอดการเมือง เป็นองค์กรที่ฝ่ายการเมืองแทรกแซงไม่ได้เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือของข้อมูล และทำให้แผนการพัฒนาประเทศไม่ถูกบิดเบือนไปเป็นแผนการสร้างคะแนนเสียงให้กับพรรคการเมืองที่ได้จัดตั้งรัฐบาล

หากเทียบระหว่างองค์กรอย่าง สศช.กับธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จะพบว่า ข้อมูลตัวเลขและความคิดเห็นของ ธปท.จะได้รับความเชื่อถืออย่างสูง ภาคธุรกิจ นักวิชาการ และบุคคลทั่วไป จะรอฟังข้อมูลและความเห็นด้านเศรษฐกิจจาก ธปท.มากกว่า สศช.มาโดยตลอด เพราะต่างเชื่อมั่นว่า ข้อมูลหรือความคิดเห็นเหล่านั้น ปราศจากการแทรกแซงจากฝ่ายการเมือง จึงเชื่อถือได้

ในฐานะรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ เข้ามาเพื่อปฏิรูปประเทศ แม้จะเหลือเวลาอีกไม่มากก็จะมีการจัดการเลือกตั้งใหม่ แต่ก็ยังมีเวลามากพอที่จะปฏิรูปองค์กรอย่าง สศช.ให้ปลอดจากการแทรกแซงทางการเมืองเพื่อให้องค์กรที่ต่อไปจะเป็นมันสมองของประเทศเป็นที่น่าเชื่อถือ สามารถคัดท้ายประเทศให้พัฒนาได้อย่างยั่งยืน