ทางรอดโตชิบา?

โตชิบา คอร์ป เอกชนรายใหญ่ของญี่ปุ่นที่มีธุรกิจหลากหลาย กำลังเป็นที่จับตามองของทั่วโลก ว่า บริษัทยักษ์ใหญ่ของญี่ปุ่นอายุ 142 ปี อาจต้องล้มครืนไม่เป็นท่า หลังจำใจต้องออกมาประกาศรายได้ระหว่างเดือน เม.ย.-ธ.ค. ว่า บริษัทขาดทุนสุทธิ 5.762 แสนล้านเยน (ราว 1.8 แสนล้านบาท) ภายหลังขอเลื่อนกับทางตลาดหลักทรัพย์ญี่ปุ่นมาแล้ว 2 ครั้ง พร้อมยอมรับว่า ภาวะขาดทุนดังกล่าวอาจทำให้บริษัทไปไม่รอด

วิกฤตของโตชิบาเกิดจากการขาดทุนของธุรกิจนิวเคลียร์ในสหรัฐอย่างมหาศาล และยังปกปิดการขาดทุนดังกล่าวด้วยการตบแต่งบัญชีมาถึง 7 ปี จนเรื่องแดงออกมาในปี 2015 ทำให้บริษัทอยู่ในภาวะระส่ำระสายข้ามปี และจำต้องเอาธุรกิจผลิตชิปที่เป็นดาวรุ่งออกมาขายทอดตลาดทั้งน้ำตา

ตลาดกำลังคาดเดากันว่า โตชิบาจะอยู่หรือจะล้มละลาย และหากรอดจะรอดด้วยวิธีการใด

ปัจจุบันหน่วยงานรัฐบาลญี่ปุ่นในชื่อ “กองทุนบรรษัทเครือข่ายนวัตกรรมแห่งญี่ปุ่น (ไอเอ็นซีเจ)” ให้การสนับสนุนธุรกิจอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ทำกำไรมาหลายแห่งและหลายหน เช่น การให้เงินช่วยเหลือ ชาร์ป เป็นจำนวนเงิน 2 แสนล้านเยน (ราว 6 หมื่นล้านบาท) เมื่อต้นปี 2016 หลังได้รับการช่วยเหลือจากธนาคารรายใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น 2 แห่ง คือ มิซูโฮ และโตเกียว-มิตซูบิชิ ยูเอฟเจ ผ่านการค้ำประกันโดยรัฐบาลไปแล้วเมื่อปี 2015

หากโตชิบาได้รับเงินช่วยเหลือจากรัฐ จะทำให้โตชิบากลายเป็น “ซอบบี้คอมพานี” หรือบริษัทที่ไม่ทำกำไรแต่รัฐยังเข้าไปโอบอุ้ม เนื่องจากกลัวว่าหากบริษัทล้มจะกระทบกับเศรษฐกิจอย่างมหาศาล โดยซอบบี้คอมพานีถูกวิพากษ์วิจารณ์หนาหูว่าเป็นแค่การชะลอวันที่ธุรกิจจะล้มเท่านั้น

ครั้นเมื่อโตชิบาจะวางขายธุรกิจชิปในตลาด บริษัทยักษ์ใหญ่เตรียมจะกระโดดเข้ามาประมูล โดยเฉพาะ ฟ็อกซ์คอนน์ (หงไห่) บริษัทอิเล็กทรอนิกส์จากไต้หวัน ที่จับมือกับ แอปเปิ้ล อิงค์ เสนอซื้อกิจการมูลค่าสูงถึง 2.7 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 9.45 แสนล้านบาท) จากมูลค่าที่ตลาดประเมินไว้ที่แรกที่ 9,000-1.3 หมื่นล้านบาท (ราว 3.1-4.5 แสนล้านบาท)

แม้การเสนอเข้าซื้อดังกล่าวแอปเปิ้ลและฟ็อกซ์คอนน์จะยังคงให้สิทธิการบริหารจัดการกับโตชิบาอย่างเต็มที่ ทว่า การเข้าซื้อด้วยบริษัท ต่างชาติเคยทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นวิตกว่า จะทำให้บริษัทเทคโนโลยีตกไปอยู่ในเงื้อมมือต่างชาติ

เหตุการณ์ลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นมาแล้วในครั้งที่ชาร์ปเจรจาขายกิจการ ให้กับฟ็อกซ์คอนน์ ไอเอ็นซีเจแบกความกังวลดังกล่าวเข้ามาแข่งขันด้วยวงเงิน 3 แสนล้านเยน (ราว 9.57 หมื่นล้านบาท) ก่อนพ่ายให้กับฟ็อกซ์คอนน์ที่ให้เงินสูงกว่าอยู่ที่ 6,200 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 2.1 แสนล้านบาท)

ต้องดูกันต่อไปว่าโตชิบาจะสามารถนำสิ่งที่ดีกลับสู่บริษัทได้อีกครั้ง หรือจะกลายเป็นจุดจบของบริษัทเก่าแก่อายุ 142 ปี