รับมือการค้าเปลี่ยน

ผู้เชี่ยวชาญและกูรูเศรษฐศาสตร์ระดับโลกหลายคนได้ออกมาเตือนถึงการรับมือโลกการค้าสมัยใหม่ที่จะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป ทั้งการแข่งขันที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น ความก้าวหน้าของเทคโนโลยี และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ที่อยู่เหนือการควบคุม

กรณีการประกาศคำสั่งพิเศษ (Executive Order) ของนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ ถือเป็นมาตรการกีดกันและตอบโต้ทางการค้ากับประเทศที่สหรัฐต้องเสียดุลการค้า ซึ่งมีมากมายหลายประเทศในโลกที่ค้าขายอยู่กับสหรัฐ แม้เป้าใหญ่จะอยู่ที่สาธารณรัฐประชาชนจีน แต่เมื่อช้างสารชนกัน หญ้าแพรกก็แหลกลาญ ประเทศเล็ก ประเทศน้อย ได้รับผลกระทบกันถ้วนหน้า

ประเทศไทยก็เช่นเดียวกัน ซึ่งที่ผ่านมาถูกมาตรการตอบโต้ทางการค้าจากสหรัฐอย่างต่อเนื่อง ในหลายกรณี มีทั้งการตัดสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากร (จีเอสพี) ที่สินค้าไทยได้รับสิทธิจีเอสพีจากสหรัฐอยู่หลายรายการ รวมถึงการตอบโต้ทางการค้าในรูปแบบอื่นๆ ทั้งการใช้มาตรการตอบโต้การทุ่มตลาด (เอดี) และมาตรการสุขอนามัยที่จะเข้มงวดมากขึ้น

รวมไปถึงประเด็นด้านแรงงานและสิ่งแวดล้อม ที่สหรัฐเข้ามาเข้มงวดในการจัดอันดับไทยอีกครั้ง ซึ่งแม้ว่าในปี 2559 สหรัฐจะประกาศสถานการณ์การค้ามนุษย์ (Trafficking in Persons (TIP) Report) ปรับเพิ่มอันดับให้ไทยอยู่ในสถานะดีขึ้น หรือระดับ “เทียร์ 2 ที่ต้องจับตามอง” จากก่อนหน้านี้ ไทยถูกจัดอยู่ที่ระดับ “เทียร์ 3” ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดเป็นเวลา 2 ปีติดต่อกัน อาจเป็นประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นประเด็นอีกครั้ง หากการแก้ปัญหาของไทยยังไม่คืบหน้ามากพอ

จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น แม้ว่าเราจะอยู่ในสถานะการแข่งขันที่เป็นธรรมหรือไม่ก็ตาม เรามีความเสี่ยงที่จะถูกตอบโต้ทางการค้าอยู่ตลอดเวลา หากเราไม่พยายามปรับตัวเองให้ก้าวสู่ความเป็นผู้นำในโลกการค้า ซึ่งการเป็นผู้นำในโลกการค้าสมัยใหม่ไม่ได้หมายความว่าเราต้องมีมูลค่าการค้าขายสูงสุดเพียงอย่างเดียว แต่เราต้องทำตัวเองให้แข็งแกร่งที่สุด และพร้อมจะปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลาเพื่อรับมือได้กับทุกสถานการณ์ คนที่ปรับตัวเองได้ คือคนที่จะอยู่รอด

โลกการค้าเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ สมัยหนึ่งสหรัฐเคยเป็นชาติมหาอำนาจมากที่สุดในโลก แต่ปัจจุบันการพัฒนาตัวเองของสาธารณรัฐประชาชนจีนที่แข็งแกร่งมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้สหรัฐกังวลและต้องหันมามอง ท้ายที่สุด ก็กลัว จนต้องออกมาประกาศนโยบายต่างๆ ที่จะตอบโต้ทางการค้ากับจีน ซึ่งอาจจะเป็นสงครามการค้าบทใหม่ที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

ประเทศไทยก็เช่นเดียวกัน สมัยหนึ่งเราเคยเป็นเสือตัวที่ 5 ของเอเชีย แต่ปัจจุบันไม่ใช่ เรากังวลกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างเวียดนาม อินโดนีเซีย มาเลเซีย นั่นเป็นเพราะเราไม่ปรับตัว ซึ่งการปรับตัวไม่ใช่แค่ด้านเศรษฐกิจเท่านั้น แต่หมายถึงการปรับตัวทุกด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ซึ่งจากปัญหาภายในประเทศที่ผ่านมา ฉุดให้เราถดถอยและอ่อนแอ ประสบปัญหาอยู่ตลอดเวลากับการค้าโลกที่เปลี่ยนไป ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเป็นธรรมชาติ แต่ที่มีปัญหาเพราะเราไม่ปรับตัว

เพราะฉะนั้นถึงเวลาแล้วที่เราคนไทยทุกคนต้องคิดใหม่ ปรับตัวและสร้างความแข็งแกร่งให้ตัวเอง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องภาคราชการ องค์กรธุรกิจ ถึงเวลาต้องเปลี่ยนแปลง ถ้าคุณยังคิดแบบเดิม ทำแบบเดิม เราจะยิ่งถอยหลัง และกลายเป็นผู้ถูกกระทำอยู่เรื่อยไป