ของดีที่คนไม่ต้องการ

โดย...แบงก์กลิ้ง

รู้หรือไม่ว่านอกจากประเทศไทยจะได้รับการยกย่องให้ติดท็อปไฟว์ประเทศที่มีรถติดมากที่สุดในโลกแล้ว ยังเป็นประเทศที่มีอุบัติเหตุบนถนนสูงติดอันดับ 2 ของโลก

ในปี 2558 มีผู้เสียชีวิตและการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุบนท้องถนน จำนวน 24,237 คน รองจากลิเบีย อัตราการตาย 36.2 คน/ประชากร 1 แสนคน จากปี 2554 ที่มีอัตราการตาย 38 คน สูงกว่าอัตราการตายเฉลี่ยทั่วโลกถึง 2 เท่า

นอกจากนี้ ยังมีสถิติผู้เสียชีวิตสูงเป็นอันดับ 1 ในภูมิภาคอาเซียน สาเหตุการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ที่พบ อันดับต้นๆ มาจากการขับเร็วเกินกำหนด รองลงมาคือการขับขี่ขณะมึนเมา โดยเฉพาะในช่วงเทศกาล

ปัญหาความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินไปกับอุบัติเหตุบนท้องถนน ทำให้องค์กรต่างประเทศต้องยื่นมือเข้ามายุ่งเกี่ยวไม่ว่าจะเป็น สหประชาชาติ (ยูเอ็น) องค์การอนามัยโลก (ดับเบิ้ลยูเอชโอ) ต้องเชิญประเทศสมาชิกไปลงนามในต้อตกลงร่วมลดจำนวนผู้เสียชีวิตทางอุบัติเหตุรถยนต์ โดยตั้งเป็น “ทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน 2554-2563” เป้าหมายคือให้ประเทศที่เป็นสมาชิกลดจำนวนความสูญเสียให้ได้ครึ่งนึงในปี 2563 ซึ่งดูไปแล้วประเทศไทยยังห่างไกลมากเหลือเกินที่จะประสบความสำเร็จในการดำเนินการ

ประเทศไทยมีกฎหมายจราจรและกฎหมายอื่นๆ ครบทุกสิ่งที่ประเทศเจริญแล้วเขามีกัน ไม่ว่าจะเป็นการดูแลผู้ขับขี่รถยนต์ ผู้โดยสารและบุคคลที่ 3 ให้ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกนิรภัย ห้ามเมาแล้วขับ ต้องคาดเข็มขัดนิรภัย ต้องจัดที่นั่งสำหรับเด็กในรถยนต์ แต่ยังมีการละเมิดและเจ้าหน้าที่ไม่มีการลงโทษอย่างจริงจัง หรือบางครั้งเจ้าหน้าที่นำเอากฎหมายเหล่านี้ไปสร้างผลประโยชน์ส่วนตัว เรียกค่าปรับแบบศาลเตี้ยเข้ากระเป๋าตัวเอง เป็นต้น

การไม่บังคับใช้กฎหมายจริงจังทำให้ประชาชนเคยชินกับการไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย และต่อต้านทุกครั้งเมื่อรัฐบาลสั่งกวดขันเอาจริงเอาจังขึ้นมา

กรณีล่าสุดที่รัฐบาลโดนประชาชนถล่มในกรณีที่ใช้มาตรา 44 ในการควบคุมเกี่ยวกับความปลอดภัยของรถโดยสารและรถยนต์ส่วนบุคคล ซึ่งมีรายละเอียดมากมายดังที่เป็นข่าวคราวโด่งดังและรัฐบาลก็ประกาศเลื่อนการบังคับใช้ไปหลังสงกรานต์

หากได้เห็นตัวเลขความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ใครที่มาเป็นรัฐบาลไม่คิดจะแก้ไขก็คงไม่ได้ เพราะนี่ทำให้ขีดความสามารถประเทศต่ำลงเช่นกัน หากมีประชากรที่ทุพพลภาพหรือสูญเสียคนในวัยทำงานไปกับอุบัติเหตุรถยนต์ ในภาคครัวเรือนยิ่งหนักหนากว่า หากขาดหัวหน้าครอบครับหรือคนที่หารายได้เลี้ยงดูครอบครัวไป คนที่เหลือจะอยู่กันอย่างไร และสุดท้ายก็ตกเป็นภาระของสังคมที่จะต้องดูแลกันไป และกรณีนี้ก็เกิดขึ้นมากมาย หากรัฐบาลไปนำกลุ่มคนที่สูญเสียออกมาพูดบ้าง ก็ไม่รู้ว่าคนที่ต่อต้านจะว่าอย่างไร

โดยเจตนารมณ์ของการออกกฎหมายนี้ รัฐบาลมีความหวังดีโดยแท้จริงที่จะรักษาชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน แต่คนก็อยู่กับความเคยชินจนมองกฎระเบียบอะไรก็ตามที่ออกมาแล้วลดทอนความสะดวกสบายหรือความเคยชินเป็นของไม่ดีไปเสียหมด

ความผิดของรัฐบาลในเรื่องนี้ คือ การไม่ยืดหยุ่นเพราะจะประกาศใช้กฎหมายก็ควรจะมีเวลาให้คนปรับตัวบ้าง ให้ตำรวจจับแล้วตักเตือนไปสักพักใหญ่ๆ ให้คนเริ่มชินและตระหนักรู้ว่าจะต้องจัดการกับตัวเองอย่างไรให้เป็นไปตามกฎหมาย ซึ่งก็น่าแปลกว่าผู้ประกอบการรถยนต์โดยสารสาธารณะกลับปรับตัวเร็วกว่ารถยนต์ส่วนบุคคล ซึ่งอาจจะเป็นเพราะความจำเป็นในชีวิตบีบบังคับ

ยังมีอีกหลายเรื่องที่ทำให้เห็นว่าคนไทยมีคุณภาพชีวิตต่ำกว่าหลายๆ ประเทศ เป็นเพราะกระจายความเจริญไม่ทั่วถึง ศูนย์รวมความเจริญมาอยู่ใน กทม.และหัวเมืองใหญ่ แต่ในพื้นที่ห่างไกลก็จะมีปัญหาในเรื่องการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งก็จะต้องค่อยๆ พัฒนากันไป อะไรที่เป็นของดีก็ควรจะยอมรับและค่อยๆ ปรับตัว เรื่องของความปลอดภัยเป็นเรื่องที่ไม่ควรจะประนีประนอม