ผลกระทบต่อสินค้าไทย

ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (เอ็กซิมแบงก์) ออกบทวิเคราะห์ผลกระทบที่ไทยจะได้รับหลังจาก โดนัลด์ ทรัมป์ ได้มีคำสั่งฝ่ายบริหาร (Executive Order) 2 ฉบับให้ตรวจสอบประเทศคู่ค้า 16 ประเทศที่สหรัฐ ขาดดุลการค้า ซึ่งหนึ่งในนั้นมีประเทศไทยรวมอยู่ด้วย โดยระบุว่าในปี 2559 สหรัฐขาดดุลการค้ากับไทยมูลค่ากว่า 1.9 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ/ปี (อันดับ 11) สถานการณ์ดังกล่าวได้สร้างความกังวลให้หลายฝ่ายว่าอาจกระทบต่อการส่งออกของไทยไปสหรัฐทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยมีผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อม

ผลกระทบทางตรงนั้น สินค้าส่งออกที่ไทยเกินดุลการค้ากับสหรัฐสูง ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าสหรัฐอาจใช้มาตรการกีดกันทางการค้ากับสินค้าไทยในกลุ่มดังกล่าวเป็นอันดับแรก อาทิ ผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วน ผลิตภัณฑ์ยางและยางพารา อัญมณีและเครื่องประดับ อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป ผลไม้กระป๋องและแปรรูป เป็นต้น

นอกจากนี้ การที่ไทยถูกสหรัฐกล่าวหาในเรื่องการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา (ปัจจุบันไทยยังถูกจัดสถานะให้อยู่ในกลุ่มประเทศที่ถูกจับตามองเป็นพิเศษ หรือ Priority Watch List) และการใช้แรงงานผิดกฎหมาย (ปัจจุบันไทยยังอยู่ในกลุ่มประเทศ Tier 2 Watch List) ทำให้สหรัฐอาจใช้ประเด็นดังกล่าวเป็นข้ออ้างในการเพิ่มมาตรการทางการค้าที่มิใช่ภาษีกับสินค้าไทย ซึ่งอาจทำให้ผู้ประกอบการไทยบางส่วนที่พึ่งพาสหรัฐเป็นสัดส่วนสูง สูญเสียความสามารถในการแข่งขันด้านราคา

สำหรับผลกระทบทางอ้อมสินค้าที่ไทยเป็นคู่ค้าและอยู่ในห่วงโซ่อุปทานเดียวกับจีน/เม็กซิโก อาจได้รับผลกระทบทางอ้อมจากการที่จีน/เม็กซิโกส่งออกไปสหรัฐได้ลดลง ทั้งนี้ จีนและเม็กซิโกเป็นเป้าหมายหลักของสหรัฐในการใช้มาตรการกีดกันทางการค้า เนื่องจากทั้งสองประเทศดังกล่าวเป็นประเทศที่สหรัฐขาดดุลการค้าสูงเป็นอันดับต้นๆ รวมกันถึงกว่า 55% ของยอดขาดดุลการค้ารวมของสหรัฐ

ทั้งนี้ หากสหรัฐใช้มาตรการกีดกันทาง การค้ากับจีนและเม็กซิโกจริง จะทำให้จีน/เม็กซิโกนำเข้าสินค้าวัตถุดิบและกึ่งวัตถุดิบจากไทยลดลง อาทิ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ (ส่วนประกอบเครื่องคอมพิวเตอร์ แผงวงจรไฟฟ้า วงจรพิมพ์) ชิ้นส่วนยานยนต์/ยางล้อรถยนต์ ขณะเดียวกัน สหรัฐอาจตั้งกำแพงภาษีสินค้านำเข้าจากจีน อาจทำให้จีนได้รับผลกระทบรุนแรงจนต้องระบายสินค้าไปยังประเทศอื่นแทน ส่งผลให้สินค้าไทยที่ส่งออกไปตลาดเดียวกับจีนต้องเผชิญกับการแข่งขันด้านราคาจากการทุ่มตลาดของจีนในกลุ่มสินค้าดังกล่าวมากขึ้น อาทิ ผลิตภัณฑ์พลาสติก