เวียดนามอพยพในกัมพูชา
ในยุคสงครามชุลมุนชุลเกกันอยู่นั้น มีอยู่ยุคหนึ่งคือช่วงการยึดอำนาจบริหารประเทศจากการปกครองของกษัตริย์สีหนุ
โดย...กริช อึ้งวิทูรย์สถิต
ในยุคสงครามชุลมุนชุลเกกันอยู่นั้น มีอยู่ยุคหนึ่งคือช่วงการยึดอำนาจบริหารประเทศจากการปกครองของกษัตริย์สีหนุ นำโดยนายพลลอนนอน ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ขึ้น และต่อมากองทัพเวียดนามเข้ามามีบทบาทอย่างมากในประเทศกัมพูชา พวกเราที่มีอายุสักสี่สิบกว่าๆ ทุกท่านคงเกิดทันยุคนี้กันทุกคน ที่ผมจะเล่าต่อไปนี้คือเมื่ิอกองทัพเวียดนามเดินทัพเข้าสู่กัมพูชา เขาชาญฉลาดมากครับ เขานำเอาชาวบ้านอพยพเข้ามาอยู่ในกัมพูชาด้วย เป็นกลยุทธ์ที่กลืนชาติกัมพูชาให้ตกอยู่ในมือของเวียดนามที่แยบยลมากๆ
ในตลาดที่ผมเข้าไปขายของนั้น ผมได้พบเจอพวกพ่อค้าแม่ขายที่ในตลาด เริ่มตั้งแต่ตลาดสด ก็จะมีอาหารเวียดนาม เช่น เฝอ ซึ่งมีทั้งเฝอบ่อ (เฝอเนื้อ) เฝอก๋า (เฝอไก่) บุ๋งหรือขนมจีนที่ทานกันแบบเวียดนามเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็น บุ๋งบ่อเว้ หรือขนมจีนน้ำใส่เนื้อวัวแบบเมืองเว้ บั๋นจ่าหรือขนมจีนที่ทานกับเนื้อสัตว์ย่างแบบฮานอย ก็จะมีให้ทานกันทุกๆ ตลาดที่ไป อีกทั้งการขายขนมปังฝรั่งเศสที่เรียกว่า BAGUETTE ที่ชาวเวียดนามนิยมทานกันมากที่เรียกว่าบั๋นหมี่ นำเอามาผ่ากลางแล้วใส่ไส้หมูแฮม ผักสด แตงกว่า ผักดองต่างๆ มายองเนส ก็จะเห็นมีขายอยู่ดาษดื่นครับ ในตลาดสดนั้นอะไรที่เป็นวัฒนธรรมการกินอยู่ของชาวเวียดนาม เราก็จะเห็นและหาทานได้หมดเลยครับ
ที่น่าสังเกตอีกอย่างคือร้านขายของชำในตลาดครับ ในช่วงก่อนยุคสงครามผมมีเพื่อนเรียนในไต้หวันที่พ่อแม่มีอันจะกินในกัมพูชามาเรียนที่ไต้หวันกันเยอะมาก เขาจะนิยมให้ลูกๆ ได้เรียนรู้ภาษาจีนกันครับ แต่ในช่วงสงครามกลุ่มคนมีฐานะเหล่านั้นก็อพยพหนีไปอยู่ต่างประเทศเท่าที่ผมเดินทางไปขายของมาทั่วโลก จะพบเจอพ่อค้าที่เป็นชาวจีนโพ้นทะเลที่กำเนิดในกัมพูชาอยู่กันบ่อยๆ โดยมากจะอยู่ที่อเมริกา ในแอลเอ จะรวมตัวกันที่แถวๆ ลองบีช หรือถ้ายุโรปก็จะเจอที่ปารีส
ดังนั้น ในยุคสงครามจึงเปิดโอกาสให้ชาวเวียดนามเข้ามายึดครองตลาด ตามนโยบายขนชาวบ้านเข้าสู่ประเทศกัมพูชาครับ ทุกครั้งที่เดินตลาดเข้าไปในร้านค้าก็จะเป็นชาวเวียดนามซึ่งต่อมา เขาจะเรียกตัวเองว่า “เวียดเกี่ยว” หรือชาวเวียดนามโพ้นทะเลเสียห้าหกสิบเปอร์เซ็นต์ ส่วนที่เหลือจึงจะเป็นชาวจีนและชาวเขมรครับ เห็นไหมละครับ นโยบายของเขาทำให้ในตลาดสดจึงมีแต่ชาวเวียดนามเข้ามายึดครองหมดเลยครับ
นอกจากสังคมของการค้าที่ชาวเวียดนามเข้ามายึดครองแล้ว วัฒนธรรมอื่นๆ เช่น วันสำคัญทางวัฒนธรรม เขาก็เข้ามามีบทบาทมาก เช่น วันตรุษญวน หรือวันเต็ด เขาก็จะมีการเซ่นไหว้บรรพชนเหมือนกัน และที่น่าชื่นชมอีกอย่างคือเขาจะสั่งสอนลูกหลานเขาให้เรียนรู้ภาษาเวียดนามอย่างจริงจังมากครับ จะเห็นว่าชาวเวียดนามโพ้นทะเลที่นี่ แม้นจะเป็นรุ่นที่สองแล้วก็ตาม เขายังพูดอ่านเขียนภาษาเวียดนามได้ดีมากๆ เลยครับ เห็นเช่นนี้แล้ว ผมยังอดเอามาเปรียบเทียบชาวจีนโพ้นทะเล เช่น พวกผมไม่ได้ครับ รุ่นที่สองในไทย อาจจะยังพอถูไถพูดได้บ้าง แต่พอรุ่นที่สามรุ่นที่สี่ก็ไม่สามารถพูดได้แล้วครับ
ในสังคมอื่นๆ ของกัมพูชาก็เช่นกันครับ เท่าที่เคยสัมผัสมา ชาวเวียดนามในยุคนั้นเยอะมาก ผมเคยเดินทางไปต่างจังหวัดกับเฮียพงษ์ ลูกค้าชาวเขมรของผม ไปที่กัมปงชะนัง ขากลับมาถึงตอนกลางคืนประมาณทุ่มเศษๆ พอเข้าเมืองแค่นั้นแหละครับ สองข้างทางมีกระต๊อบปลูกเรียงรายกันเป็นแถวยาวสักเกือบๆ กิโลเมตรเลยครับ ภายในกระต๊อบก็เห็นจุดตะเกียงกัน
ด้านนอกกระต๊อบก็จะมีสาวๆ สวยๆ นั่งหน้าตาจิ้มลิ้มกันเต็มไปหมดทุกๆ บ้าน (กระต๊อบ) ต่างตะโกนเรียกแขกกันโหวกเหวกเลยครับ เห็นแล้วก็เป็นสีสันมาก ยุคนั้นโรคเอดส์เริ่มเข้ามามีบทบาทใหม่ๆ เฮียพงษ์
เล่าว่าที่นี่จะเป็นชุมชนคนเวียดนามครับ และจะมีคนตายด้วยโรคเอดส์กันเยอะมาก มีให้เห็นเกือบเป็นประจำครับ ส่วนผมสองคนไม่กล้าลงไปดูกลุ่มสาวๆ หรอกครับ เพราะภารกิจขายสินค้ายังมีอีกเยอะ เลยยัง
ไม่ว่างพอที่จะไปหาท่านยมบาลครับ
