สมาคมธนาคารไทยจูงใจลูกหนี้กันทุจริต

โดย...พิษณุ พรหมจรรยา ที่ปรึกษาการประชาสัมพันธ์ สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD)

คำถามที่ผมมักจะถูกถามอยู่เสมอๆ เวลาไปนำเสนอโครงการแนวร่วมปฏิบัติของภาคเอกชนไทยในการต่อต้านการทุจริต (CAC) เพื่อชักชวนบริษัท หรือสมาคมธุรกิจต่างๆ ในภาคเอกชนให้เข้ามาร่วมประกาศเจตนารมณ์ต่อต้านการทุจริตกับ CAC ก็คือ ถ้าเข้ามาร่วมโครงการแล้วบริษัทจะได้ประโยชน์อะไร

เวลาตอบคำถามนี้ ผมมักจะยกข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ผู้บริหารของบริษัทที่ผ่านการรับรองจาก CAC แล้วหลายแห่ง ซึ่งต่างก็ให้คำตอบใกล้เคียงกันว่าอานิสงส์ที่ชัดเจนที่สุดของการร่วมโครงการ CAC คือการที่บริษัทมีโอกาสได้สื่อสารกับสังคมว่าบริษัทให้ความสำคัญกับการทำธุรกิจอย่างโปร่งใส ปลอดจากการทุจริต สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาล และกระแสโลกที่หันมาให้ความสำคัญกับเรื่องของการต่อต้านทุจริตมากขึ้นเรื่อยๆ รวมถึงโอกาสในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้มีส่วนได้เสีย ทั้งคู่ค้าและนักลงทุนว่าบริษัทมีนโยบายและแนวปฏิบัติชัดเจนในการป้องกันการทุจริต

ในขณะเดียวกันการเข้าร่วมโครงการ CAC ยังมีส่วนช่วยสร้างความรับรู้และความเข้าใจของพนักงาน และเป็นการแสดงให้พนักงานเห็นถึงความมุ่งมั่นของบริษัทที่จะสร้างบรรทัดฐานในการทำธุรกิจโดยไม่ข้องแวะกับการทุจริตคอร์รัปชั่น และก่อให้เกิดวัฒนธรรมองค์กรของการทำธุรกิจอย่างโปร่งใส นอกจากนี้การเข้าร่วมโครงการ CAC ยังสามารถใช้เป็นเหตุผลในการตอบเจ้าหน้าที่รัฐที่อาจจะมาเรียกรับสินบนจากบริษัท ว่าบริษัทมีนโยบายที่ชัดเจนในเรื่องนี้ และไม่สามารถจ่ายสินบนทุกรูปแบบได้ แต่นอกจากประโยชน์ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว CAC ก็ยังได้พยายามหาวิธีที่จะเพิ่มแรงจูงใจในรูปแบบอื่นๆ อีก

ล่าสุด สมาคมธนาคารไทยได้เข้ามาประกาศตัวชัดเจนที่จะให้การสนับสนุนเพื่อช่วยสร้างแรงจูงใจเพิ่มเติม โดยเมื่อวันศุกร์ที่ 24 มี.ค. 2560 สมาคมธนาคารไทยและสมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD) ในฐานะเลขานุการแนวร่วมปฏิบัติของภาคเอกชนไทยในการต่อต้านทุจริต (CAC) ได้ร่วมลงนามใน “บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ” (MOU) เพื่อสนับสนุนให้บริษัทธุรกิจภาคเอกชนเข้ามาร่วมโครงการ CAC และดำเนินการเพื่อให้ผ่านการรับรองจาก CAC ซึ่งจะเป็นการช่วยขยายวงเครือข่ายธุรกิจที่มีเจตจำนงแน่วแน่ในการต่อต้านทุจริต และสร้างระบบนิเวศของธุรกิจสะอาดในประเทศไทยให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน

ภายใต้ MOU ฉบับนี้ สมาคมธนาคารไทยจะส่งเสริมให้สมาชิกของสมาคม ซึ่งได้แก่ธนาคารพาณิชย์ของไทยจำนวน 15 ธนาคาร เข้ามามีส่วนร่วมและสนับสนุนในโครงการต่อต้านทุจริตนี้ และพิจารณานำประเด็นการกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติในการต่อต้านการทุจริตที่ชัดเจนของลูกค้ามาประกอบในการพิจารณาสินเชื่อด้วย

การที่ธนาคารนำประเด็นการต่อต้านทุจริตมาร่วมพิจารณาสินเชื่อด้วยนั้น จะส่งผลดีเป็นพิเศษต่อบริษัทขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SME ซึ่งมีความสามารถในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนไม่เท่ากับบริษัทขนาดใหญ่ ในปัจจุบันมีจำนวนบริษัทเอกชนที่ร่วมประกาศเจตนารมณ์ต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชั่น ไม่รับ ไม่จ่ายสินบนในการทำธุรกิจตามโครงการ CAC แล้ว 818 บริษัท และมีบริษัทที่ผ่านกระบวนการประเมินตนเองว่ามีนโยบายและมีแนวปฏิบัติป้องกันการทุจริตภายในองค์กรครบถ้วนตามเกณฑ์ที่ CAC กำหนด 227 บริษัท

สมาคมธนาคารไทยเป็นหนึ่งในแปดองค์กรที่ร่วมก่อตั้งโครงการ CAC โดยองค์กรร่วมก่อตั้งอื่นๆ ได้แก่ หอการค้าไทย หอการค้าร่วมต่างประเทศในประเทศไทย  สมาคมบริษัทจดทะเบียนไทย  สภาธุรกิจตลาดทุนไทย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สภาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และ IOD ซึ่งทำหน้าที่เป็นเลขานุการและมีบทบาทในการสนับสนุนการขับเคลื่อนโครงการต่อต้านการทุจริต CAC

สมาชิกของสมาคมธนาคารไทย ประกอบด้วย ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารกรุงไทย  ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารกสิกรไทย  ธนาคารเกียรตินาคิน ธนาคารซีไอเอ็มบี ไทย  ธนาคารทหารไทย  ธนาคารทิสโก้ ธนาคารไทยเครดิตเพื่อรายย่อย  ธนาคารไทยพาณิชย์  ธนาคารธนชาต ธนาคารยูโอบี  ธนาคารแลนด์ แอนด์ เฮ้าส์ ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด (ไทย)  และธนาคารไอซีบีซี (ไทย)

นอกจากสมาคมธนาคารไทยแล้ว CAC ก็ยังได้เจรจากับหน่วยงานอื่นๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนอีกหลายแห่ง เพื่อที่จะหาวิธีเสริมสร้างแรงจูงใจในด้านอื่นๆ อีก เพื่อให้บริษัทเอกชนกำหนดกลไกป้องกันการทุจริตคอร์รัปชั่นภายในองค์กร ซึ่งหากมีความคืบหน้าในเรื่องนี้ ผมก็จะมารายงานให้ท่านผู้อ่านทราบอีกเป็นระยะนะครับ