คน 6 ทวีปร้องปลดแอกจากเชื้อเพลิงฟอสซิล

โดย...กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การรณรงค์เพื่อปลดแอกจากเชื้อเพลิง ฟอสซิลในโครเอเชียและอิสราเอลเริ่มขึ้นแล้ว โดยเป็นประเทศล่าสุดที่คลื่นมหาชนร่วมประท้วงพร้อมกันทั่วโลก เพื่อเร่งให้เปลี่ยนผ่านสู่ยุคพลังงานหมุนเวียนที่สะอาด ยั่งยืนและเป็นธรรม

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมานี้โครเอเชียเป็นประเทศแรกที่มีการรวมตัวของกลุ่มนักรณรงค์เพื่อสภาพภูมิอากาศ โดยมีผู้คนราว 1,500 คน ขี่จักรยานไปทั่วเมือง ส่วนที่อิสราเอลมีกิจรรมรณรงค์เรื่องมลภาวะทางอากาศที่เกิดจากโรงไฟฟ้าถ่านหิน เช่นเดียวกับหลายประเทศในโลกอาหรับ

การเคลื่อนไหวเพื่อปลดแอกจากเชื้อเพลิงฟอสซิลและเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานหมุนเวียนที่สะอาด ยั่งยืนและเป็นธรรมได้เกิดขึ้นแล้ว โดยในฟิลิปปินส์แนวร่วมของกลุ่มประชาสังคม และชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากถ่านหินหลายแห่งร่วมเดินขบวนไปยังสำนักงานใหญ่ของบริษัทผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิลแห่งหนึ่ง

นอกจากนี้ ในหลายๆ ประเทศ อย่างเช่น ชิลี ไทย เกาหลีใต้ และโปแลนด์ ประเด็นเหมืองถ่านหินโรงไฟฟ้าถ่านหิน และมลพิษที่เป็นอันตรายร้ายแรง เป็นประเด็นเรียกร้องของประชาชน เพื่ออนาคตพลังงานที่สะอาดและมีสุขภาวะมากกว่านี้

อะกูสติน แมกกิโอ โฆษกกลุ่มเคลื่อนไหวเบรคฟรี (Break Free) บอกว่า อันตรายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กำลังรุนแรงขึ้นได้แผ่ไปทั่วโลก โดยการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นตัวกระตุ้น ลองดูธารน้ำแข็งที่ขั้วโลกทั้งสองแห่งกำลังละลาย ภัยแล้งรุนแรงในแอฟริกาหรือแนวปะการังเกรทแบร์ริเออร์รีฟที่กำลังสู้เพื่อเอาชีวิตรอดจากภาวะใกล้ตาย

เหล่านี้คือเหตุผลที่ผู้คนจากทุกสารทิศเรียกร้องให้รัฐบาลและบริษัทข้ามชาติต่างๆ ปฏิเสธและหันหลังให้กับแหล่งพลังงานสกปรกทั้งหลายที่กำลังทำให้หลายชีวิตตกอยู่ในความเสี่ยง

เขาเห็นว่า หนทางเดียวที่จะพยุงภาวะโลกร้อนให้อยู่ในระดับ 1.5 องศาเซลเซียส ตามข้อตกลงปารีส คือจะต้องปลดแอกจากเชื้อเพลิงฟอสซิล และเปลี่ยนผ่านโดยเร่งด่วนสู่อนาคตที่มีรากฐานของพลังงานหมุนเวียนที่สะอาดและทุกคนเข้าถึงได้

อย่างไรก็ตาม บทบาทของชนพื้นเมืองในการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้น ฟลอนัวลา เครกัน แห่งกลุ่มแลนด์ไรท์นาว (Land Rights Now) เห็นว่า ชนพื้นเมืองและชุมชนท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งสิทธิในที่ดินของพวกเขาได้รับผลกระทบอย่างไม่เป็นธรรมจากอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่ง

ไม่เพียงแต่การเคลื่อนไหวต่อต้านพลังงานสกปรก แต่รวมถึงการเป็นพลังสำคัญในการปกป้องโลกจากผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอันตราย แม้ว่าชนพื้นเมืองทั่วโลกจะมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง แต่พวกเขามีสิทธิในที่ดินน้อยกว่าร้อยละ 20 ของที่ดินที่เป็นสิทธิมาแต่ดั้งเดิม

ขณะที่บทบาทของผู้หญิงในการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ออสเปรย์ โอรีลเล จากเครือข่ายเลคออฟวิเมนส์เอิร์ธแอนด์ไคลเมทแอคชั่นเน็ทเวิร์ค (Lake of Women’s Earth and Climate Action Network หรือ WECAN) สะท้อนว่า ผู้หญิงทั่วโลกกำลังส่งเสียงและทุ่มเทกายเพื่อปกป้องความเสื่อมสลายที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องกับโลกของเรา สภาพภูมิอากาศของเรา และชุมชนของเรา

ผู้หญิงเป็นศูนย์กลางของการกอบกู้วิกฤตสภาพภูมิอากาศ ถึงแม้ว่าผู้หญิงมักจะทุกข์ทรมานมากกว่าใครๆ จากผลกระทบต่างๆ ที่เกิดขึ้น แต่ผู้หญิงก็ยังกล้าแกร่ง หลักแหลม และมีความมุ่งมั่น เมื่อต้องลุกขึ้นต่อสู้กับรัฐบาลที่ปกครองอย่างกดขี่และระบบที่ครอบงำโดยบรรษัทขนาดใหญ่ พร้อมๆ กับการสร้างโลกที่เป็นธรรมและน่าอยู่

เสียงเรียกร้องของประชาชนเพื่อให้ลดโลกร้อนอย่างเป็นธรรม เดสิรี เลียนโนส ดี แห่งกรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวว่า ได้ทำงานร่วมกับหลายกลุ่มทั่วโลกในการใช้พลังของกฎหมายมาปกป้องสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานของเรา เพื่อให้สร้างสมดุลของสภาพภูมิอากาศและสภาพแวดล้อมที่ดีต่อสุขภาพ ชุมชนต่างๆ ทั่วโลกและที่อยู่แนวหน้าอย่างฟิลิปปินส์ ประชาชนต่างลุกขึ้นยืนหยัดต่อสู้เพื่อปกป้องชีวิต สิทธิ และอนาคตของพวกเขา

“เราเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายเบรคฟรี เพราะวิสัยทัศน์ ความกล้าแกร่ง และความหลากหลายของการเคลื่อนไหวนี้ เป็นสิ่งย้ำเตือนถึงเหตุผลที่ทำให้มารวมกัน สิ่งที่เราต่างพยายามปกป้อง เหตุผลที่เราต้องต่อสู้ และอนาคตอย่างไรที่เราต้องการ

“การเคลื่อนไหวที่ใช้พลังประชาชนและประชาชนเป็นศูนย์กลางนี้จะเป็นตัวกระจายเสียงจากภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด และเพื่อเพิ่มความกดดันให้รัฐบาลและภาคธุรกิจให้เปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้พลังงานหมุนเวียนที่สะอาดเต็มร้อยและไปสู่สังคมที่เป็นธรรม” ดี ระบุ

เซบาสเตียน บลาเวียร์ แห่งกรีนพีซออสเตรเลียแปซิฟิก ได้กล่าวถึงสถานะของแนวปะการังเกรทแบร์ริเออร์รีฟ ว่า ขณะที่แนวปะการังกำลังต่อสู้เอาชีวิตรอด รัฐบาลออสเตรเลียกลับใช้เงินภาษีของผู้เสียภาษีเป็นทุนในการทำลายล้างปะการัง การกู้วิกฤตสภาพภูมิอากาศด้วยการหยุดพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลนั้นเป็นหนทางที่เป็นรูปธรรมที่สุดในการรักษาแนวปะการัง และเริ่มได้โดยยุติการให้ทุนสนับสนุนโครงการถ่านหินที่ทำลายสภาพภูมิอากาศ

ชุมชนต่างๆ ที่ยืนหยัดต่อต้านการขุดเจาะน้ำมัน รีเบกาห์ ฮิโนโจซา แห่ง เซฟ อาร์จีวี ฟรอม แอลเอ็นจี (Save RGV from LNG) ในสหรัฐ กล่าวว่าผู้มีอำนาจและบริษัท บีเอ็นพี ปาริบาส์ (BNP Paribas) กำลังขายชุมชนชายฝั่งลาติโนที่มีรายได้น้อย ให้กับบรรษัทข้ามชาติที่มีธุรกิจหลายพันล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อขุดหาก๊าซซึ่งเป็นการเอาเปรียบจากที่ดินของชุมชน

ที่ดินอันศักดิ์สิทธิ์ของชนพื้นเมืองเพื่อผลประโยชน์ข้ามชาติ ทั้งที่ๆ ครอบครัวของพวกเขาทั้งหลายนี้มีสิทธิที่จะได้รับอากาศบริสุทธิ์ น้ำบริสุทธิ์ และอยู่ในระบบเศรษฐกิจที่เป็นธรรม ซึ่งไม่จำเป็นต้องพึ่งพาบริษัทผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ก่อมลภาวะ และทำให้ชุมชนทั้งหลายอยู่ในความเสี่ยง

ชุมชนในเดอะริโอแกรนด์วัลเลย์แห่งเทกซัส ได้ยืนหยัดและระดมพลเพื่อต่อต้านบริษัทขุดเจาะก๊าซมานานมากกว่าสามปีแล้ว และจะต่อต้านต่อไป