ต้องโปร่งใส

โครงการก่อสร้างท่าเทียบเรือน้ำลึกปากบารา บริเวณปากแม่น้ำปากบารา ในพื้นที่ อ.ละงู จ.สตูล เป็นโครงการเมกะโปรเจกต์ในฝันที่หลายรัฐบาลอยากทำให้สำเร็จ เพราะหวังอยากให้เป็นศูนย์กลางการขนส่ง-ขนถ่ายสินค้าทางทะเลด้านอันดามันเพื่อเชื่อมโยงอาเซียน เอเชียใต้ และตะวันออกกลาง เพราะรัฐมองว่าจะช่วยส่งเสริมการลงทุนของประเทศไปพร้อมกับนำความเจริญมาสู่ส่วนภูมิภาคนี้

แต่ทว่าที่ผ่านมา ขั้นตอนกระบวนการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อจัดทำรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA) และการดำเนินโครงการ กลับถูกภาคประชาชนในพื้นที่ที่เข้มแข็งคัดค้านมาตลอด ล่าสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา กลุ่มคัดค้านบุกเข้ายึดพื้นที่ การประชุมรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนครั้งที่ 1 (ค.1) หรือเวทีประชาพิจารณ์ จน พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ต้องยอมอ่อนท่าที โดยระบุว่า ถ้ามีปัญหาก็ให้เลื่อนออกไปก่อนพร้อมให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปศึกษารายละเอียดอีกครั้ง

ทั้งนี้ เหตุผลที่ประชาชนพากันมาขัดขวางโครงการนี้เหมือนกับการคัดค้านหลายโครงการที่ผ่านมา คือเห็นว่ากระบวนการรับฟังความคิดเห็น ที่ไม่ชอบธรรม ขาดข้อสรุปชัดเจนในเรื่องผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ หรืออีเอชไอเอ โดยกลุ่มคัดค้านเป็นห่วงทั้งผลกระทบต่อธรรมชาติและมูลค่าทางการท่องเที่ยว ในฐานะท่าเรือสู่แหล่งท่องเที่ยวอันดามัน ทั้งเกาะตะรุเตา หมู่เกาะหลีเป๊ะ ที่สร้างมูลค่าทางการท่องเที่ยวนับพันล้านในแต่ละปี รวมไปถึงความกังวลว่าภาครัฐอาจจะให้ข้อมูลไม่ครบถ้วน

ขณะเดียวกันมองว่า โครงการท่าเทียบเรือน้ำลึกปากบารา แม้จะช่วยสร้างความเจริญให้เศรษฐกิจของประเทศ แต่ท้ายสุดแล้วไม่มีใครรู้ว่าผลลัพธ์อนาคตจะเป็นอย่างฝันที่รัฐตั้งไว้หรือไม่ เพราะประเทศไทยก็มีท่าเทียบเรือน้ำลึกที่ระยองแห่งหนึ่งแล้ว แต่เหตุผลที่สำคัญกลับมองว่าโครงการเมกะโปรเจกต์นี้ จะสร้างผลกระทบอย่างใหญ่หลวงกับประชาชน สังคม และสิ่งแวดล้อมโดยตรง

นอกจากนี้ ประชาชนส่วนใหญ่ใน จ.สตูล และพื้นที่ใกล้เคียง ประกอบอาชีพทำเกษตร ประมง และการท่องเที่ยว ทั้งนี้หากโครงการก่อสร้างท่าเรือน้ำลึกปากบาราเกิดขึ้น ย่อมจะส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตในวงกว้าง ตั้งแต่มลภาวะทางน้ำและอากาศ จากเรือเดินสมุทรและเครื่องจักรที่ใช้ในโครงการ รวมถึงจะมีผลกระทบกับสัตว์น้ำและทรัพยากรท้องทะเล ซึ่งจะทำให้วัฒนธรรมวิถีชีวิตของคนและสัตว์ในพื้นที่ต้องเปลี่ยนไป และอาจนำไปสู่การสูญเสียทางธุรกิจมากกว่าที่จะได้ประโยชน์

ความวิตกกังวลของประชาชนในพื้นที่ดังกล่าวนี้ ทางหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการสร้างโครงการต้องตระหนักให้มาก และควรเร่งสร้างความเข้าใจ และการยอมรับของชาวบ้านให้มากที่สุด อย่าปิดหูปิดตาเพื่อเดินหน้าผลักโครงการให้สำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้เพียงอย่างเดียว ไม่เช่นนั้นก็จะถูกต่อต้านและขัดขวางเหมือนหลายโครงการในอดีตที่ผ่านมา

เหนือสิ่งอื่นใด ในการทำโครงการขนาดใหญ่เช่นนี้้ที่มีผลกระทบต่อประชาชนในวงกว้างเช่นนี้ ทางรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐ ควรต้องทำให้โปร่งใส ตรวจสอบได้ อย่าได้มีมุมมองตำหนิคนที่ต่อต้านคือกลุ่มคนที่ล้าหลัง ถ่วงความเจริญ เพราะไม่มีชาวบ้านคนใดไม่อยากได้ความสะดวกสบายหรือความเจริญ เพียงแต่ต้องการความชัดเจนโปร่งใส เพื่อผลประโยชน์และความผาสุกของคนทั้งชาติ