ความไม่น่ารักของธนาคารพาณิชย์

โดย...แบงก์กลิ้ง

การแข่งขันอย่างรุนแรงของธุรกิจธนาคารพาณิชย์ และการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคตามความเจริญทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี ทำให้ธนาคารพาณิชย์ไม่ได้ทำธุรกิจในรูปแบบเดิมๆ อีกต่อไป ปัจจุบันธนาคารไม่ได้แค่รับเงินฝาก ปล่อยเงินกู้ ออกเช็ค แต่ได้ขยายบริการและการลงทุนออกไปอย่างกว้างขวาง ธนาคารบางแห่งกลายเป็นโฮลดิ้งคอมพานี

การขยายลงทุนไปในกิจการการเงินที่เกี่ยวเนื่อง เช่น ประกันภัย ประกันชีวิต เช่าซื้อ บริษัทหลักทรัพย์ (บล.) บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) ฯลฯ ได้ทำให้ธนาคารต้องช่วยลูกให้เติบโตไปได้ ดังนั้น จึงมีการใช้ช่องทางสาขาขายผลิตภัณฑ์ของบริษัทในเครือด้วย

เกือบทศวรรษที่ธนาคารได้ปรับปรุงวิธีการทำธุรกิจ โดยมีเป้าหมายการเพิ่มรายได้ค่าธรรมเนียมให้มากขึ้น โดยเปลี่ยนพนักงานหน้าเคาน์เตอร์ให้มีความสามารถทางการขายเป็นพนักงานมาร์เก็ตติ้งนอกจากจะให้บริการรับฝากหรือถอนเงินเพียงอย่างเดียว ทำให้รายได้ค่าธรรมเนียมของธนาคารเพิ่มมากขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างแรงกดดันกับพนักงานมากขึ้นทุกวันๆ

หากท่านเป็นผู้ที่ชอบท่องในโซเชียล มีเดีย จะพบการตำหนิธนาคารจากลูกค้าที่ไปใช้บริการทุกวัน มากบ้างน้อยบ้างตามแต่จะเจอปัญหา ปัญหาส่วนใหญ่ที่มีการร้องเรียนและพูดถึงกันมีหลายแบบ อาทิ การบีบให้ลูกค้าทำบัตรเอทีเอ็มพ่วงประกัน การชักชวนลูกค้าซื้อกองทุนรวม ซื้อประกันชีวิต เป็นต้น คือทำอย่างไรก็ได้ให้ลูกค้าใช้บริการทางใดทางหนึ่งของธนาคาร

ดีกรีของการบีบบังคับลูกค้าก็แล้วแต่ความสามารถของพนักงานที่จะสามารถไซโคลูกค้าได้มากน้อยแค่ไหน

เมื่อ 2-3 วันก่อน ผู้เขียนก็ได้ไปใช้บริการธนาคารแห่งหนึ่ง โดยถอนเงินฝากจากบัญชีออมทรัพย์ที่ได้ดอกเบี้ยต่ำมากมาไว้ในบัญชีเงินฝากประจำที่ได้ดอกเบี้ยมากกว่ากันเพียงเล็กน้อย ทางพนักงานก็พยายามโน้มน้าวใจให้ซื้อกองทุนรวม ซึ่งได้อธิบายว่ากองทุนนี้จะการันตีเงินต้นและได้ผลตอบแทนสูงกว่าเงินฝากและไม่ต้องเสียภาษีด้วย ขอให้เอาเงินมาซื้อกองทุนดีกว่า

พนักงานชักแม่น้ำทั้งห้ามาชักชวนให้ออมในรูปกองทุนดีกว่า แต่เมื่อได้รับการปฏิเสธก็เปลี่ยนรูปแบบการชักชวนใหม่ให้มาซื้อประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ โดยอธิบายเหมือนกับว่าการซื้อประกันก็ไม่ต่างกับการออมเงิน

หากไม่ได้มีความรู้ทางด้านการเงินมาบ้าง ผู้เขียนคงจะงง เหมือนถูกสะกดจิต และก็ซื้อกองทุนหรือซื้อประกันชีวิตตามที่พนักงานธนาคารแนะนำ

สิ่งที่พบจากการถูกไซโคของพนักงานธนาคารครั้งนี้ เห็นได้ว่าพนักงานไม่ได้พูดให้ฟังถึงความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น อย่างการซื้อกองทุน 3 เดือน อาจจะได้ผลตอบแทน 1.5% แต่ฝากเงินในบัญชีเงินฝากประจำ 3 เดือน ได้ดอกเบี้ย 0.9% แตกต่างกันก็จริง แต่เงินฝากนั้นจะได้รับการคุ้มครองเงินฝาก ในขณะที่กองทุนรวมไม่มีและมูลค่าของหน่วยลงทุนจะผันแปรขึ้นลงตามตลาดหุ้น หากเป็นกองทุนหุ้น หรือหากเป็นกองทุนตราสาร มูลค่าหน่วยลงทุนก็จะผันแปรไปตามดอกเบี้ยเช่นกัน เงินต้นมีโอกาสจะหายไปได้

แม้จะเข้าใจว่าหากมองภาวะเศรษฐกิจและดูแนวโน้มการลงทุน ความเสี่ยงในอีก 3 เดือนข้างหน้าที่เศรษฐกิจจะแย่ลง หรือตลาดหุ้นจะปรับตัวเป็นขาลงอาจจะมีความเป็นไปได้น้อย ก็อาจตัดสินใจลงทุนได้แต่ไม่ชอบใจในการให้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน และการยื้อลูกค้าให้อยู่กับธนาคารให้นานที่สุดทั้งที่เงินฝากเป็นของลูกค้า แต่กลับไม่ได้รับความสะดวกที่จะจัดการทรัพย์สินของตัวเอง

นี่อาจจะเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ลูกค้าของธนาคารแต่ละแห่งเบื่อหน่ายที่จะไปใช้บริการที่เคาน์เตอร์ของธนาคาร หันไปใช้บริการธนาคารออนไลน์ที่ไม่ต้องพบกับพนักงานให้รำคาญใจ ส่วนลูกค้ารายใหญ่ที่เป็นพรีเมียมจริงๆ ธนาคารจะมีแผนกดูแลลูกค้ารายใหญ่มาดูแลให้อย่างดี ไม่ต้องมาเจอภาวะกระอักกระอ่วนใจอย่างลูกค้ารายย่อยที่มีเงินไม่มาก บริการที่ได้รับก็ไม่ดี จะถอนเงินยังโดนยื้อจนไม่อยากจะฝากเงินกับธนาคารอีกต่อไป