อย่าให้สูญเปล่า

ท่าทีของหน่วยงานรัฐที่ไม่มีประสบการณ์และเต็มไปด้วยอุปสรรคทางเทคนิคในการยึดอายัดทรัพย์หลังศาลปกครองกลางยกคำร้องของนายบุญทรง เตริยาภิรมย์ อดีต รมช.พาณิชย์ และพวก ที่ร้องขอให้
สั่งคุ้มครองชั่วคราว จากการที่ถูกกระทรวงพาณิชย์ออกมาตรการบังคับทางปกครอง เพื่อยึดและอายัดทรัพย์มูลค่า 2 หมื่นล้านบาท กรณีค่าเสียหาย จากโครงการรับจำนำข้าวและการระบายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ หรือจีทูจี

ด้วยการที่ทางกรมการค้าต่างประเทศ หน่วยงานที่รับผิดชอบในการระบายข้าวในฐานะผู้เสียหาย ที่ไม่มีประสบการณ์ไม่ถนัดในการตามยึดอายัดทรัพย์ ขณะที่กรมบังคับคดีทำได้เพียงรอเอกสารก่อนถึงจะบังคับคดีได้ ท่าทีดังกล่าวทำให้หวั่นว่าการจะตามยึดอายัดทรัพย์ให้ทันอายุความ 10 ปี จะสามารถสืบทรัพย์เพื่อยึดหรืออายัดได้แค่ไหน

ทั้งนี้ เพราะกรมการค้าต่างประเทศบอกแล้วว่า วันที่ 14 ก.พ.นี้ จะทำหนังสือตั้งเรื่องมอบอำนาจยึดทรัพย์ ตามคำสั่งบังคับทางปกครองกรณีชดใช้ค่าสินไหมทดแทนจากการขายข้าวแบบจีทูจี มูลค่า 2 หมื่นล้านบาท ให้กับกรมบังคับคดีดำเนินการกับนักการเมืองและข้าราชการรวม 6 ราย ที่ต้องชดใช้ค่าเสียหายจีทูจีข้าวไปให้กรมบังคับคดีทั้งหมด

จากนั้นจะมีการสืบทรัพย์และส่งข้อมูลเพิ่มเติม ซึ่งกรมการค้าต่างประเทศยอมรับว่าไม่มีประสบการณ์ดำเนินการมาก่อน และมีขั้นตอนทางเทคนิคค่อนข้างมาก ทำให้ต้องใช้เวลา พร้อมยืนยันว่าที่ผ่านมาที่ทำให้เรื่องยึดอายัดทรัพย์ช้า ไม่ได้เกิดจากมีความขัดแย้งหรือความผิดพลาด ที่ผ่านมามีการหารือกับกรมบังคับคดีต่อเนื่องตั้งแต่เดือน ส.ค. 2559 และไม่ได้รอว่าศาลปกครองจะมีคำสั่งยกคำร้องตามที่นายบุญทรง อดีต รมว.พาณิชย์ ร้องต่อศาลให้คุ้มครองหรือไม่ เพราะทุกอย่างมีขั้นตอนชัดเจนอยู่แล้ว และเป็นการทำเพื่อให้รัฐได้ประโยชน์สูงสุด

ขณะที่กรมบังคับคดี บอกว่าคดีนี้เป็นไปตาม พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง มาตรา 57 ซึ่งอนุญาตให้นำวิธีพิจารณาความแพ่ง (วิ.แพ่ง มาตรา 271) มาใช้โดยอนุโลม โดยเริ่มจากโจทก์ กรมการค้าต่างประเทศ ยื่นตั้งเรื่องยึดอายัดทรัพย์ พร้อมวางค่าใช้จ่าย และส่งเอกสารเกี่ยวกับทรัพย์ที่จะยึด ซึ่งขั้นตอนนี้ทางฝ่ายโจทก์ต้องเป็นผู้ไปดำเนินการสืบทรัพย์ หาข้อมูลว่าทั้ง 6 ราย  มีทรัพย์สินรายการใดบ้าง และต้องมีการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น โฉนดที่ดินต้องได้รับการรับรองจากสำนักงานที่ดิน หรือบัญชีธนาคารระบุชื่อผู้ที่ต้องการยึดทรัพย์มาประกอบการพิจารณา

สำหรับขั้นตอนจากนั้นจะรายงานต่อศาล เพื่อขออนุญาตขายทรัพย์หรือขายทอดตลาด แต่หากรายการทรัพย์สินของผู้ที่ถูกยึดไม่เพียงพอต่อมูลค่าหนี้ที่ต้องชำระ จะต้องไปพิจารณาขั้นตอนทางปกครอง คือ กระทรวงพาณิชย์ต้องหารือกับกรมบัญชีกลางว่าจะหาทางออกในเรื่องนี้อย่างไร

จากภาพรวมจะเห็นได้ว่า รัฐคงจะต้องหาเครื่องมือหรือหน่วยงานที่มีประสบการณ์ในการสืบทรัพย์ ตามอายัดหรือยึดทรัพย์ เข้าไปช่วยกรมการค้าต่างประเทศในการจัดการขั้นตอนทางเทคนิคที่มีมากและซับซ้อนให้ทำงานได้เร็วมากขึ้นกว่านี้ ไม่เช่นนี้รัฐเตรียมทำใจไว้ได้เลยว่า การเอาผิดทุจริตการระบายข้าวแบบรัฐต่อรัฐครั้งนี้ คงจะได้แต่ชัยชนะทางคดี ไม่สามารถยึดทรัพย์มาชดเชยกับค่าเสียหาย 2 หมื่นล้านบาทได้

อย่างที่ทราบกันทั่วไปว่า ความเสียหายที่เกิดขึ้นเป็นของส่วนรวม ไม่มีใครเป็นเจ้าของเงิน 2 หมื่นล้านบาทอย่างแท้จริง จึงไม่มีใครอยากจะเอาจริงเอาจังในการตามยึดอายัดทรัพย์ ที่สำคัญผู้ที่จะโดนยึดอายัดทรัพย์ เป็นผู้มีอำนาจ เป็นนักการเมือง เป็นอดีตรัฐมนตรี เป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ซึ่งหากดำเนินการอย่างจริงจังก็อาจจะโดนเอาคืนเมื่อกลุ่มอำนาจนั้นกลับมามีอำนาจก็เป็นได้ เรื่องนี้จึงเดินหน้าอย่างไม่เต็มกำลังมากนัก

เมื่อเป็นเช่นนี้ หากรัฐบาลอยากเห็นการเอาผิดเรื่องนี้จริงจัง เป็นตัวอย่างให้ผู้ที่จะทุจริตคอร์รัปชั่นได้กลัวเกรง รัฐบาลต้องช่วยกรมการค้าต่างประเทศให้มากกว่านี้ รัฐต้องจัดทั้งเครื่องมือและหน่วยงานอื่นเข้าไปช่วยให้เต็มที่เลย เพราะเดิมพันครั้งนี้สูงมากถึง 2 หมื่นล้านบาท