อย่าให้สับสน

รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เข้ามาบริหารประเทศในยุคที่เศรษฐกิจฟื้นตัวได้ช้า และมีความเปราะบางจากปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ จึงส่งผลกระทบต่อการจัดเก็บรายได้ของรัฐบาลจะต่ำกว่าเป้าหมายในช่วงระยะเดียวกัน

ขณะเดียวกัน รัฐบาลก็มีความจำเป็นที่จะต้องมีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานจำนวนมาก เพื่อรองรับการขยายตัวทางเศรษฐกิจในอนาคต และกระจายเม็ดเงินลงทุนไปหล่อเลี้ยงระบบเศรษฐกิจ สร้างความมั่นใจให้กับภาคเอกชนมีการลงทุนใหม่หรือขยายการลงทุนเพิ่ม ทำให้รัฐบาลต้องการเม็ดเงินในการลงทุนเพิ่มขึ้น จึงจำเป็นต้องหาช่องทางจัดเก็บรายได้ด้านอื่นมารองรับการขยายตัวของการใช้จ่าย ซึ่งเครื่องมือที่ทำได้ง่ายที่สุด คือการขึ้นภาษี

ด้วยเหตุนี้ การจับโยงการขึ้นภาษีของรัฐบาล กับระดับเงินคงคลัง เพื่อจะบอกว่าฐานะการคลังของรัฐบาลอยู่ในภาวะ “ถังแตก” โดยไม่ทราบความมุ่งหมายที่แท้จริงของเงินคงคลัง และระดับเงินคงคลังที่เหมาะสมนั้น ออกจะไม่เป็นธรรมกับรัฐบาลพอสมควร

เพราะเงินคงคลังนั้นเป็นเงินสดหรือสิ่งใกล้เคียงเงินสดที่รัฐบาลมีไว้เพื่อการใช้จ่ายในการดำเนินงานของรัฐ ถือว่าเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการสภาพคล่องของรัฐบาล นอกเหนือจากการกู้เงิน โดยระดับของเงินคงคลังนั้น ขึ้นอยู่กับการจัดเก็บรายได้ การเบิกจ่ายงบประมาณ การกู้เงิน ในช่วงที่มีการเบิกจ่ายงบสูงกว่ารายได้ เงินคงคลังก็จะต่ำลง แต่ถ้ามีรายได้มากกว่ารายจ่ายเข้ามา หรือมีการกู้เงินเพื่อสำรองไว้เบิกจ่าย เงินคงคลังก็จะสูง

ในอดีตเงินคงคลังมักจะมีไม่ต่ำกว่า 1-2 แสนล้านบาท แต่หลังจาก นายอภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์ เป็น รมว.คลัง และเห็นว่า การกู้เงิน ซึ่งเป็นการกู้ตามเอกสารงบประมาณ มาพักไว้นานๆ ในคงคลังออกจะไม่เหมาะสม เพราะต้องเสียค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยโดยไม่จำเป็น จึงมีการปรับปรุงระดับเงินคงคลังให้เหมาะสม โดยกำหนดไว้ที่ 7.5 หมื่น-1 แสนล้านบาท

ซึ่งหากสาธารณชนเห็นว่าระดับเงินคงคลังดังกล่าวมากหรือน้อยเกินไป ก็สามารถแสดงความคิดเห็นเพื่อให้กระทรวงการคลังปรับปรุงความเหมาะสมได้ แต่เป็นคนละประเด็นกับรัฐบาลถังแตก หรือมีรายได้ไม่เพียงพอต่อรายจ่าย แม้จะมีการจัดเก็บรายได้เพิ่มเติมทุกวิถีทางแล้วก็ตาม ซึ่งเคยเกิดขึ้นแล้วในอดีตเมื่อ 30 ปีก่อนหน้า ที่รัฐบาลไม่มีแม้แต่รายได้เพียงพอที่จะจ่ายเงินเดือนให้กับข้าราชการ ในขณะที่ปัจจุบัน รัฐบาลยังมีช่องทางในการจัดเก็บรายได้เพิ่ม เพื่อรักษาฐานะการคลังได้ โดยดูจากสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อจีดีพีที่ยังไม่เกิน 50%

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเรื่องระดับเงินคงคลัง รัฐบาลถังแตก เป็นเรื่องที่กระทบต่อความน่าเชื่อถือของฐานะการคลังประเทศ การชี้แจงอธิบายเรื่องดังกล่าวอย่างเร่งด่วนและถูกต้องตามหลักการคลังจึงเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง แต่เนื่องจากเรื่องดังกล่าวมีความซับซ้อน และเทคนิคด้านการบริหารคลังเข้ามาเกี่ยวข้อง การให้โฆษกรัฐบาลทำหน้าที่ชี้แจงเพียงฝ่ายเดียวจึงก่อให้เกิดความเข้าใจผิดได้ง่าย

การบริหารจัดการความเข้าใจต่อสาธารณชน เพื่อยับยั้งความสับสน ความแตกตื่นในเรื่องซับซ้อน ควรให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญเป็นผู้ออกมาอธิบาย ทำความเข้าใจมากกว่า นอกจากจะช่วยสร้างองค์ความรู้ให้สาธารณชนได้เข้าใจแล้ว ยังช่วยไม่ให้ปัญหาบานปลายจนกระทบความมั่นคงด้านเศรษฐกิจของประเทศอีกด้วย