สินบนโรลส์-รอยซ์ (1)

ไม่ว่าจะด้วยความบังเอิญหรือเป็นธรรมจัดสรรก็ตาม ที่ทำให้ข่าวสินบนโรลส์-รอยซ์ เกิดขึ้นในเวลาใกล้เคียงกับข่าวการจัดอันดับการคอร์รัปชั่นองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ ที่ประเทศไทยอันดับร่วงหล่นลง 25 อันดับ จากอันดับที่ 76 ร่วงหล่นลงไปเป็นอันดับที่ 101 

ผลการจัดอันดับดังกล่าวเป็นการตอกย้ำให้เห็นชัดเจนว่า การทุจริตคอร์รัปชั่นในวงราชการไทย ไม่ได้ลดน้อยลง แม้ในยุคที่ทหารครองเมืองชูนโยบายปราบคอร์รัปชั่นอย่างจริงจัง เมื่อปฏิวัติใหม่ๆ ข้าราชการยังเกรงอำนาจปฏิวัติไม่กล้าทำอะไร การปฏิวัติเป็นเหมือนหินทับหญ้า พอยกหินขึ้นหญ้าก็งอกงามขึ้นเหมือนเดิม

ไม่ว่าลุงตู่จะมีความตั้งใจในการปราบการทุจริตคอร์รัปชั่นมากเพียงใด แต่ในความเป็นจริงแล้ว การทุจริตในวงราชการไทย อยู่ในสายเลือดของข้าราชการในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับรัฐมนตรี เสนาบดี ไปจนถึงข้าราชการตัวเล็กตัวน้อย ยิ่งเป็นข้าราชการส่วนท้องถิ่นแล้ว ว่ากันว่ายิ่งกินกันมูมมาม ว่ากันตรงๆ ไม่ต้องอ้อมค้อม งบเหลือก็พาเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ

เมื่อใดที่มีการจัดอันดับการคอร์รัปชั่นของบ้านเรา หน่วยงานที่ติดอันดับเป็นแชมป์การคอร์รัปชั่นตลอดกาล 3 อันดับแรก หนีไม่พ้น กรมที่ดิน กรมศุลกากร และตำรวจ

เป็นที่รู้กันในแวดวงนักธุรกิจหรือประชาชนที่ต้องติดต่อกับหน่วยงานราชการว่า ผู้ที่มีอำนาจอนุมัติที่จะต้องลงชื่อในเอกสารเป็นคนสุดท้าย ข้าราชการเหล่านี้ใช้น้ำหมึกที่มีราคาแพงมาก แพงจนนึกไม่ออกว่าใช้ปากกาอะไร ใช้หมึกอะไร ที่ทำให้การลงชื่อแต่ละครั้ง มีค่าน้ำหมึกแพงตั้งแต่หลักแสนหลักหลักล้าน สิบล้าน ร้อยล้าน จนล่าสุดที่เราได้ข่าวจากโรลส์-รอยซ์ ค่าน้ำหมึกปรับราคาไปถึงระดับพันล้านแล้ว ในการใช้เพื่อเซ็นชื่อเท่านั้น

กรมศุลกากรนั้นเป็นที่รู้กันมานานแล้วว่า การติดต่องานแต่ละโต๊ะจะต้องเสียบธนบัตรเป็นใบเบิกทางไปด้วยมิฉะนั้น ถ้าเจ้าหน้าที่หาไม่เจอใบเบิกทาง เรื่องก็จะถูกกองอยู่บนโต๊ะอย่างนั้น ยังไม่เซ็นผ่านไปโต๊ะถัดไป การดำเนินพิธีการทางศุลกากรจะต้องผ่านหลายโต๊ะ ทุกโต๊ะต้องมีธนบัตรผ่านทางเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่รู้กันดี แม้ปัจจุบันจะมีความพยายามที่จะใช้ระบบ Paperless ไม่ต้องใช้กระดาษ แต่ชิปปิ้งก็ยังยืนยันว่ายังต้องจ่ายใบผ่านทาง แต่รูปแบบอาจเปลี่ยนไป ไม่ทำกันแบบเปิดเผยเหมือนสมัยก่อน

เจ้าหน้าที่กรมศุลกากรนั้น นอกจากรายได้จากธนบัตรผ่านทางแล้ว เจ้าหน้าที่เขาจะเก็บงานไว้ทำหลังเวลาเลิกงาน เพื่อรับเงินโอทีเป็นการกระจายรายได้ให้ทั่วถึงสำหรับส่วนงานที่ไม่ได้ติดต่อกับประชาชน กระบวนการเหล่านี้เป็นลักษณะงานการหารายได้พิเศษที่เป็นลักษณะประจำ แต่จะมีพวกมืออาชีพที่ใช้ช่องทางกฎหมายจะเรียกว่ากลั่นแกล้งก็ได้ โดยหาช่องกฎหมายไปจับกุมผู้นำเข้าสินค้า ตีความกฎหมายให้ต้องเสียภาษีหรือเสียภาษีมากกว่าที่สำแดง แล้วก็เข้าวงจรเดิมคือการเรียกร้องเงินใต้โต๊ะ

ช่องทางนี้มีทั้งที่ทำโดยถูกต้องตามกฎหาย จัดการกับพวกหนีภาษีจริงๆ แต่บางส่วนใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือ ตีความกฎหมายตามอำเภอใจเพื่อหวังเรียกร้องผลประโยชน์ในลักษณะเป็นเงินใต้โต๊ะ หรือไม่ก็รอรับเงินรางวัลนำจับที่สูงสุดถึง 55% ซึ่งวงเงินรางวัลนำจับในปัจจุบันสูงมาก บางคดีสูงเป็นหลักพันล้าน หมื่นล้าน

สำหรับกรมที่ดินก็ไม่น้อยหน้าใคร ผู้ที่เคยขอออกโฉนดที่ดินแทน น.ส.3 หรือ ส.ค.1 หรือที่ดินมือเปล่า แม้ที่ดินนั้นจะถูกต้องมีสิทธิโดยสมบูรณ์ที่จะออกเป็นโฉนดได้ก็ตาม แต่การจดปากกาลงชื่อในโฉนดนั้นมีราคา ถ้าไม่มีธนบัตรเบิกทางก็อย่าหวังว่าจะได้รับโฉนด สอบถามเมื่อใดเรื่องก็ยังไม่เรียบร้อย ยังต้องตรวจสอบโน่นตรวจสอบนี่ จนกว่าจะมีใบเบิกทางตามธรรมเนียมจึงจะได้รับโฉนด หรือหากเป็นที่ดินในแหล่งท่องเที่ยว ที่ดินริมทะเลก็อาจจะขอแบ่งที่ดินแทนการจ่ายเป็นธนบัตรเบิกทาง

สำหรับตำรวจนั้นคงทราบกันดีว่า ทุกคดีที่ท่านสั่งต้องคุยกันหลังไมค์เสมอ สำหรับท่านผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ที่มือซ้ายถือกฎหมายมือขวาถือปืนนั้น ผมไม่ค่อยกล้าจะวิพากษ์วิจารณ์มาก เกรงจะถูกกล่าวหาเป็นพวกแก๊งกล่าวหาตำรวจอาจจะถูกจับดำเนินคดีได้ทุกเมื่อ

ด้วยข้อเท็จจริงอันเป็นที่ทราบกันดีในวงราชการดังกล่าว ทำให้ข่าวสินบนโรลส์-รอยซ์ไม่ได้เป็นเรื่องที่เหนือความคาดหมายเป็นที่รู้กันดีอยู่แล้วว่า การจัดซื้อจัดจ้างในวงราชการซึ่งรวมถึงรัฐวิสาหกิจจะมีข้อตกลงหลังไมค์กันทั้งนั้น การจ่ายเงินก็ไม่มีหลักฐาน เขาจ่ายกันเป็นเงินสดๆ หรือไม่ก็ไปจ่ายกันเมืองนอก หากไม่มีความขัดแย้งกันเอง เรื่องเหล่านี้จะถูกเก็บไม่เผยแพร่สู่สาธารณะ คนที่มีอำนาจจัดซื้อจะกลายเป็นคนเก่งมีผลงาน ทั้งๆ ที่เป็นตัวการทุจริต

โรลส์-รอยซ์จ่ายสินบนให้เจ้าหน้าที่ทั้งการบินไทยและ ปตท. จึงไม่ใช่เป็นเรื่องไม่แปลก แต่ที่แปลกใจคือ เมื่อเรื่องแดงขึ้น ถูกเปิดโปงโดยต่างชาติ เป็นข่าวดังไปทั่วโลก ทั้งการบินไทยและ ปตท.ดูเหมือนว่าจะไม่กระตือรือร้นที่จะตรวจสอบ ปตท.นั้นเงียบมากจนแทบจะไม่มีข่าวคราวว่ามีการดำเนินการอย่างใด ข่าวส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการบินไทย อาจเป็นเพราะวงเงินสูงและเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเครื่องโรลส-รอยซ์

แต่เหตุผลที่ข่าว ปตท.เงียบมากนั้น มีเสียงกระซิบแอบนินทากันว่า เพราะ ปตท.มีงบโฆษณาให้กับสื่อทุกประเภทเป็นเงินจำนวนมาก เพียงแค่ ปตท.กระแอมเท่านั้น สื่อต่างๆ ก็หัวหดกันหมดแล้ว เพราะไม่อยากไปวิ่งหาโฆษณามาแทน

ข่าวสินบนโรลส์-รอยซ์ที่ดังไปทั่วโลกอย่างนี้ สื่อทุกแขนงไม่อาจนิ่งเฉย แต่ดูทิศทางแล้ว สื่อเกือบทุกสำนักจะมุ่งไปที่การบินไทย ตรวจสอบหาข้อมูลผู้ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งไม่ใช่เรื่องยากเพราะมีช่วงเวลาเป็นเครื่องมือเริ่มต้นในการตรวจสอบข้อเท็จจริง จนได้ข้อมูลแล้วว่า การอนุมัติซื้อเครื่องยนต์ครั้งนั้น ผ่านที่ประชุม ครม.จนเกิดการโยนกลองกันระหว่าง ครม.และบอร์ดเจ้าจำปี

ในส่วนของการบินไทยเองก็ไม่อาจนิ่งเฉยได้ ตั้งกรรมการตามสูตร เริ่มจากกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงต่อไปก็คงจะเป็นกรรมการพิจารณาหาผู้กระทำผิด กรรมการพิจารณาดำเนินการกับผู้กระทำผิดทั้งทางแพ่งและทางอาญากว่าจะเริ่มคดีได้จริง คดีคงขาดอายุความไปแล้ว

แต่ที่แปลกประหลาดมากเกินความคาดหมายคือ การออกมาให้ข่าวของผู้บริหารการบินไทยว่า จะฟ้องโรลส์-รอยซ์ ที่มาติดสินบนเจ้าหน้าที่การบินไทย ทำให้การบินไทยซื้อของแพงจะเรียกค่าเสียหายจากโรลส์-รอยซ์

ข่าวอย่างนี้ ขออุทานด้วยภาษาวัยรุ่นว่า พระเจ้าช่วยกล้วยทอดคิดออกมาได้อย่างไร