เจตจำนงผู้นำแก้ทุจริต ไม่ใช่แค่พูดต้องลงมือทำ

สิ่งที่ทำได้เลยคือการแก้ไขปัญหาทุจริตต้องแก้ที่ต้นเหตุ เริ่มจากเรื่องอายุความคดีการทุจริตและร่ำรวยผิดปกติ

การแก้ไขปัญหาทุจริตคอร์รัปชั่นถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ประกาศเอาจริงเอาจังเข้ามาแก้ไขตั้งแต่หลังรัฐประหาร แต่ทว่าผ่านมา 2 ปีกว่ากลับยังไม่เห็นความคืบหน้าชัดเจน

​นำมาสู่งานเสวนา เรื่อง  “แก้ปัญหาคอร์รัปชั่น ชาตินี้ หรือชาติหน้า” ซึ่งจัดโดยคณะกรรมการญาติวีรชน พฤษภา 35 ร่วมกับมูลนิธิหมอเสม พริ้งพวงแก้ว ที่สมาคมนักข่าว นักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย

​ประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ ผู้อำนวยการสำนักข่าวอิศรา แม้ในช่วงหลังรัฐ ประหาร 22 พ.ค. 2557 ดัชนีชี้วัดการทุจริตคอร์รัปชั่นจะลดลง แต่ต่อมาตัวเลขกลับมาอยู่ที่เดิม ส่วนการแก้ปัญหาคอร์รัปชั่นจะรอชาตินี้หรือชาติหน้านั้นอยู่ที่ปัจจัยหลัก 4 ประการ

1.เจตจำนงของตัวผู้นำ ซึ่งไม่ได้อยู่แค่การแถลงหรือการพูด แต่อยู่ที่การลงมือกระทำ​ ที่ผ่านมาผู้นำใช้อำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราวโยกย้ายข้าราชการ 400 ราย แต่ปัจจุบันไม่ทราบว่าทั้ง 400 รายนั้นถูกลงโทษทางวินัยหรือถูกดำเนินคดีอาญาอย่างไรบ้าง

เจตจำนงนี้ต้องพิสูจน์โดยการกระทำที่ไม่เลือกปฏิบัติ เช่น กรณีองค์กรท้องถิ่นบางแห่งที่มีพฤติการณ์ที่ชัดเจนว่าทุจริตแต่กลับไม่ถูกโยกย้าย หรือการทุจริตอุทยานราชภักดิ์ ซึ่งทางคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้ยุติการดำเนินคดีแต่กลับไม่เปิดเผยรายละเอียด

2​.ประสิทธิภาพ กระบวนการยุติธรรม และองค์กรอิสระในการตรวจสอบ ซึ่งในอดีตและปัจจุบันการทำงานของ ป.ป.ช.ในชั้นอนุกรรมการก็ยังคงล่าช้า  รวมทั้งวิธีการตรวจสอบที่บางเรื่องก็ทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องหายไปอย่างไร้ร่องรอย

3.การเปิดเผยข้อมูล ​ซึ่งปัจจุบันสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) มีการนำเทคโนโลยีเกี่ยวกับระบบค้นหามาใช้ให้เห็นข้อมูลการค้นหาชื่อบริษัท ก็จะพบโครงการที่เอกชนเป็นคู่สัญญากับรัฐ แต่ยังมีข้อจำกัดตรงที่ สตง.รับผิดชอบหน่วยงานเพียง 10% ของ 7 หมื่นหน่วยงาน ขณะที่หน่วยงานที่มีข้อมูลครบถ้วนคือกรมบัญชีกลาง ยังมีปัญหาตรงที่ยัง
ไม่ยอมเปิดเผยข้อมูล

อีกปัญหาคือเรื่องการผูกขาดที่จะต้องแก้ไข เช่น เรื่องสินค้าปลอดภาษีในสนามบินสุวรรณภูมิที่จะต้องทำให้เกิดการแข่งขัน อีกทั้ง​โครงการประชารัฐ​ที่เอาทุนใหญ่เข้าไปมีส่วนร่วมกำหนดนโยบายก็ทำให้เกิดข้อสงสัยในการผูกขาด

4.การตื่นตัวของภาคประชาชน ที่ผ่านมาเหมือนจะมีการตื่นตัวมากขึ้นแต่ในรายละเอียดแล้ว เช่น ในโซเชียล มีเดีย ซึ่งการตื่นตัวยังเป็นเพียงแค่การวิพากษ์วิจารณ์ด่าทอรุนแรงมากกว่าใช้ข้อมูล ซึ่งหากพัฒนาต่อไปต้องทำให้เกิดการตื่นตัวและใช้โซเชียลมีเดียให้เกิดประโยชน์มากขึ้น

ด้าน รสนา โตสิตระกูล อดีต สว. ระบุว่าองค์ประกอบสำคัญในการทุจริตจะต้องมี 3 ประสาน คือ 1.นักการเมือง 2.กลุ่มทุน และ 3.ข้าราชการ ขณะที่​การจัดการทุจริตก็ต้องใช้ 3 ประสานเช่นกัน ได้แก่ 1.คนวงในที่มีข้อมูลหรือข้าราชการที่ดี  2.สื่อที่เป็นคนเข้าไปตรวจสอบประโคมข่าว และ 3.ภาคประชาชน

ที่ผ่านมากรณีเครื่องตรวจวัตถุระเบิดจีที 200 ที่ศาลต่างประเทศตัดสินแล้วว่าผิดในประเทศอื่นนั้นมีการเรียกร้องขอเงินคืนจากบริษัท แต่ประเทศไทยประเทศเดียวที่ไม่เอาเงินคืน เราจึงต้องทำ​ให้สังคมตื่นตัว ติดตาม และตรวจสอบอย่าคิดว่าไม่ใช่เงินของตัวเอง

ทั้งนี้ ข้าราชการคือผีบ้าน นักการเมืองคือผีป่า ถ้าหากผีบ้านเข้มแข็ง ผีป่าก็ไม่สามารถมาสิงได้ บางเรื่องเคยคิดว่าคงไม่สามารถเอาผิดได้จนย่ามใจทำมา แต่พอสุดท้ายเปลี่ยนรัฐบาลก็สามารถเอาผิดได้ ดังนั้นเรื่องการปราบทุจริตอาจไม่ต้องรอชาติหน้า แต่อาจเป็นรัฐบาลหน้าก็ได้

ส่วน วีระ สมความคิด เลขาธิการเครือข่ายประชาชนต้านคอร์รัปชัน กล่าวว่า หากมาตรฐานการแก้ปัญหาคอร์รัปชั่น ของประเทศไทยยังเป็นอย่างนี้ คงต้องไปเกิดใหม่เพื่อรอเห็นการแก้ปัญหาได้ โดยวิธีแก้จะต้องทำให้ผลตอบแทนความเสี่ยงในการกระทำทุจริตไม่คุ้มค่า จะไม่กล้าทุจริตต่อไป

สิ่งที่ทำได้เลยคือการแก้ไขปัญหาทุจริตต้องแก้ที่ต้นเหตุ เริ่มจากเรื่องอายุความคดีการทุจริตและร่ำรวยผิดปกติ ที่จะต้องไม่มีอายุความ รวมทั้งแก้ไข ป.วิอาญาให้ประชาชนฟ้องศาลเรื่องทุจริตได้โดยตรง หากผู้นำจริงใจจะแก้ปัญหาทุจริตก็ขอให้ใช้มาตรา 44 ดำเนินการกับสองเรื่องนี้

วีระ ระบุว่า กรณีอุทยานราชภักดิ์มีใบเสร็จชัดเจน แต่กรรมการตรวจสอบบอกว่าไม่พบความผิด ในฐานะผู้ร้องให้ตรวจสอบเรื่องนี้เคยได้รับการติดต่อจาก พล.อ.คนหนึ่ง ขอให้ถอนคดีออกจาก ป.ป.ช. แต่ได้ยืนยันว่าทำไม่ได้ เพราะทุจริตถือเป็นเรื่องอาญาแผ่นดินจะจบได้อย่างไร

อีกทั้งสมัยรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งบอกว่ามีการจ่ายเงิน 30-40% แต่รัฐบาลทหาร​พูดกันว่าบางโครงการจ่าย 50% ​ตราบใดที่ผู้นำรัฐบาลหรือคนใกล้ชิดเข้าไปเกี่ยวข้องเสียเอง และไม่มีความจริงจังจริงใจในการแก้ปัญหา​ก็คงแก้ไม่ได้