ยานแคสซีนีสำรวจดาวเสาร์
ยานแคสซีนีเป็นยานอวกาศขององค์การนาซ่า ซึ่งกำลังปฏิบัติงานอยู่ในวงโคจรรอบดาวเสาร์
โดย...วรเชษฐ์ บุญปลอด
ยานแคสซีนีเป็นยานอวกาศขององค์การนาซ่า ซึ่งกำลังปฏิบัติงานอยู่ในวงโคจรรอบดาวเสาร์ ยานถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศเมื่อกลางเดือน ต.ค. 2540 ใช้เวลาเดินทางเกือบ 7 ปี ก่อนจะเข้าสู่วงโคจรรอบดาวเสาร์ในวันที่ 1 ก.ค. 2547 นอกจากยานลำนี้องค์การอวกาศยุโรป หรืออีซ่าก็ส่งยานไฮเกนส์เดินทางไปด้วยกัน เพื่อแยกตัวไปลงจอดบนไททัน ซึ่งเป็นดาวบริวารขนาดใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ ภารกิจนี้จึงถูกเรียกโดยรวมว่าแคสซีนี-ไฮเกนส์
แคสซีนีเป็นยานอวกาศลำแรกและลำเดียวในประวัติศาสตร์ที่เข้าสู่วงโคจรรอบดาวเสาร์ มีพลูโทเนียม-238 เป็นแหล่งพลังงานหลักของยาน ยานแคสซีนีได้สังเกตสิ่งต่างๆ และถ่ายภาพไว้เป็นจำนวนมาก เช่น พายุหกเหลี่ยมที่ขั้วเหนือของดาวเสาร์ วงแหวนดาวเสาร์ ค้นพบบริวารดวงใหม่ ภาพระยะใกล้ของดาวบริวารหลายดวง สังเกตการเปลี่ยนแปลงในทะเลสาบมีเทนและอีเทนบนไททัน อันตรกิริยาระหว่างอนุภาคในวงแหวนกับดาวบริวาร เป็นต้น
ปัจจุบันยานแคสซีนีถูกควบคุมให้อยู่ในวงโคจรที่สามารถเคลื่อนเฉียดรอบนอกของวงแหวน โดยมีวัตถุประสงค์ในการถ่ายภาพระยะใกล้ของวงแหวนทุกช่วงที่ยานตัดผ่านระนาบวงแหวน ซึ่งภายในนั้นมีวัตถุขนาดต่างๆ จำนวนมากที่มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นน้ำแข็ง
วันที่ 30 ม.ค. 2560 องค์การนาซ่าได้เผยแพร่ภาพถ่ายล่าสุดของวงแหวนดาวเสาร์ ซึ่งถ่ายไว้เมื่อวันที่ 18 ธ.ค. 2559 ภาพถ่ายชุดดังกล่าวเผยให้เห็นรายละเอียดในวงแหวน ด้วยระยะใกล้มาก ทำให้วัตถุขนาดเล็กที่สุดที่สามารถแยกแยะได้มีขนาดเพียง 550 เมตร
ด้วยการเคลื่อนที่ของยานที่เร็วมาก เมื่อเทียบกับวงแหวนทีมถ่ายภาพตัดสินใจถ่ายวงแหวนโดยการเปิดช่องรับแสงของกล้องถ่ายภาพเป็นเวลาสั้นๆ เพื่อให้ได้ภาพคมชัดที่สุด ซึ่งแม้จะทำให้ภาพที่ถ่ายได้ค่อนข้างมืดและมีสัญญาณรบกวน แต่ก็อุดมด้วยคุณค่าทางวิชาการ
ปีนี้เป็นปีสุดท้ายของโครงการสำรวจดาวเสาร์ด้วยยานแคสซีนี หลังจากเสร็จสิ้นภารกิจในเฟสสุดท้าย ซึ่งเน้นการสำรวจวงแหวนระหว่างการโคจรรอบดาวเสาร์จำนวน 20 รอบ ซึ่งเริ่มมาตั้งแต่เดือน พ.ย. 2559 และมีกำหนดสิ้นสุดในเดือน เม.ย. 2560 ยานจะโคจรรอบดาวเสาร์อีก 22 รอบ โดยเข้าใกล้ดาวเสาร์มากขึ้น ก่อนปิดฉากภารกิจอันยาวนาน โดยการพุ่งเข้าสู่ชั้นบรรยากาศของดาวเสาร์ในกลางเดือน ก.ย. 2560
