พระเมรุมาศ สร้างเสร็จ ก.ย.นี้
กรมศิลป์ยืนยันการสร้างพระเมรุมาศท้องสนามหลวง ในการถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
โดย...ส.สต
กรมศิลป์ยืนยันการสร้างพระเมรุมาศท้องสนามหลวง ในการถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จะเสร็จตามกำหนดในเดือน ก.ย. 2560 ตามที่เคยแถลงเพราะขั้นตอนปฏิบัติงานในเบื้องต้น และเร่งมือก่อนถึงฤาดูฝนจะมาถึง
อนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า พระเมรุมาศท้องสนามหลวงได้วางผังอาคารเชื่อมโยงสัมพันธ์กับศาสนสถานที่สำคัญของเกาะรัตนโกสินทร์ โดยแนวแกนทิศเหนือและทิศใต้เป็นแนวแกนเดียวกับรัตนเจดีย์ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม แนวแกนทิศตะวันออกและทิศตะวันตกเป็นแนวแกนเดียวกันพระอุโบสถวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร
ส่วนความสูงใหญ่นั้นสูง 50.49 เมตร ต่ำกว่าเมรุถวายพระเพลิงพระบรมศพรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 4 ที่พระเมรุมาศสูงประมาณ 80 เมตร เมื่อถึงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเล็กลง
อย่างไรก็ตาม พระเมรุมาศที่มีประวัติความสูง ได้แก่ พระเมรุมาศที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งสูง 120 เมตร เทียบได้กับตึกสูง 40 ชั้นในปัจจุบัน รองลงมาคือพระเมรุมาศถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่งสูง 102 เมตร
สำหรับรายละเอียดพระเมรุมาศ ณ ท้องสนามหลวง ในการถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นั้น ช่างวางผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดกว้าง 60 เมตร ยาว 60 เมตร สูง 50.49 เมตร ทรงบุษบก 9 ยอด บนฐานชาลา 3 ชั้น ตรงกลางบุษบกประธาน ประดิษฐานพระจิตกาธาน ทั้งนี้ตามสมมติฐานความเชื่ออย่างคติไทยที่เชื่อว่าพระมหากษัตริย์คือสมมติเทพที่อวตารลงมาจุติ จึงสร้างพระเมรุมาศตามที่ปรากฏในไตรภูมิกถา คือ มีเขาพระสุเมรุ สัตตบริภัณฑ์ สระอโนดาด และสัตว์หิมพานต์หลายชนิด ซึ่งช่างได้ปั้นรูปต้นแบบเสร็จแล้วพร้อมที่จะขยายได้ทันที
อธิบดีอนันต์ กล่าวว่า ได้เตรียมการจัดสร้างเทวดาประกอบพระเมรุมาศ โดยกลุ่มประติมากรรม สำนักช่างสิบหมู่
คือ เทวดายืนรอบพระเมรุมาศ จำนวน 12 องค์ (เชิญพุ่มโลหะ 4 องค์ เชิญฉัตร 8 องค์)
และเทวดานั่งรอบพระเมรุมาศ จำนวน 56 องค์ (เชิญฉัตร/บังแทรก)
ที่เพิ่มพิเศษในงานพระเมรุมาศครั้งนี้ คือ การสร้างมหาเทพ 4 องค์ ได้แก่ พระศิวะ พระนารายณ์ พระอินทร์และพระพรหม รวมทั้งสร้างครุฑยืนรอบพระเมรุ 4 ทิศ รวม 4 คู่ (8 ตัว) ทั้งนี้บนฐานความเชื่อว่าครุฑนั้นเป็นพาหนะของพระนารายณ์ เมื่อสมมติเทพสวรรคต ย่อมใช้ครุฑเป็นพระราชพาหนะเพื่อกลับยังสวรวงสวรรค์ตามเดิม
นอกเหนือจากที่กล่าวแล้ว ได้จัดสร้างท้าวจตุโลกบาลทั้งสี่ ได้แก่ ท้าวเวสสุวรรณ ท้าวธตรฐ ท้าววิรูปักษ์และท้าววิรุฬหก รวมทั้งการสร้างสัตว์มงคลประจำทิศ (ช้าง ม้า วัว สิงห์) ประดับทางขึ้นบันได (ชั้นที่ 1) ประจำทิศ ทิศละ 1 คู่ จำนวน 8 ตัว โดยดำเนินการตามขั้นตอน ได้แก่ ออกแบบบลายเส้น ปั้นต้นแบบ ขยายแบบเท่าจริง ขึ้นโครงสร้างและผูกไม้ครอส ขึ้นดินโกลนหุ่น ปั้นกายวิภาค ใส่เครื่องประกอบ เก็บรายละเอียด ทำพิมพ์ หล่อชิ้นงาน ตกแต่งชิ้นงาน ลงพื้นและเขียนสี ลงสีทอง/ปิดทองคำเหลว ประดับแวว และติดตั้งประกอบพระเมรุมาศ
ส่วนพื้นที่ในการสร้างพระเมรุมาศและอาคารต่างๆ นั้นกินพื้นที่ 2 ใน 3 ของสนามหลวง เพราะต้องใช้พื้นที่สร้างพลับพลายก พระที่นั่งทรงธรรม ศาลาลูกขุน ทับเกษตร ทิมและซ่าง เป็นต้น
การบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ ราชยาน
ส่วนความคืบหน้าการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ ราชยาน งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 9 ม.ค. 2560 โดยเจ้าหน้าที่สำนักช่างสิบหมู่ ได้ดำเนินการกะเทาะกระจกบริเวณหน้ากระดานฐานล่าง พระมหาพิชัยราชรถ และถอดส่วนประกอบพระที่นั่งราเชนทรยาน เพื่อนำไปบูรณะยังสำนักช่างสิบหมู่ เจ้าหน้าที่กรมสรรพาวุธทหารบกดำเนินการถอดช่วงล่างราชรถน้อย 9784 และเจ้าหน้าที่สำนักช่างสิบหมู่ถอดชิ้นส่วนบริเวณเกรินราชรถ ขนย้ายไปทำการบูรณะยังหน่วยงาน ทั้งนี้เจ้าหน้าที่สำนักช่างสิบหมู่ ได้ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ ตามโปรแกรมทุกรายการ
สำหรับการรับสมัครอาสาสมัครร่วมปฏิบัติงานจัดสร้างพระโกศจันทน์ และงานศิลปกรรมเครื่องประกอบพระเมรุมาศ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ตั้งแต่วันที่ 16-25 ม.ค.ที่ผ่านมา มีผู้สมัครรวม 228 คน และยังเปิดรับสมัครไปจนถึงวันที่ 3 ก.พ. 2560 จากนั้นจะทำการคัดเลือกโดยทดสอบทักษะความสามารถด้านช่างฝีมือและสัมภาษณ์ เพี่อคัดเลือกเข้าปฏิบัติงานร่วมกับสำนักช่างสิบหมู่ต่อไป
แม้ว่ายังไม่โปรดเกล้าฯ หมายกำหนดการในการออกพระเมรุพระราชทานเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช แต่กรมศิลป์มีความพร้อมในการเตรียมงานและทำงานตามที่แถลง ดังเช่นออกแบบพระเมรุมาศเป็นรูป 3 มิติ เพื่อให้เห็นโครงสร้างทุกมุม แม้ว่าจะไม่คมชัดเหมือนภาคเอกชนก็ตาม ที่เห็นนั้นเป็นผลงานของช่างกรมศิลป์โดยตรง
