คนไทย 4.0

โดย...แบงก์กลิ้ง

ดูเหมือนว่าขณะนี้ผู้นำรัฐบาล และทีมเศรษฐกิจเห็นไปในทิศทางเดียวกันแล้วว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องปฏิรูประบบเศรษฐกิจใหม่ ให้หลุดพ้นจากประเทศที่ติดกับดักรายได้ปานกลางให้ได้ ไม่เช่นนั้นเราจะลำบากในอนาคต เพราะเศรษฐกิจจะเติบโตต่ำ การเก็บภาษีต่างๆ นานาก็จะได้น้อยลง ในขณะที่อีกด้านหนึ่ง ประเทศกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ก็จะมีปัญหาด้านแรงงานมาสมทบอีก ด้านรายได้ไม่แน่นอน แต่รายจ่ายมีแต่จะเพิ่มขึ้น

การประกาศนโยบายยกประเทศไทยสู่ไทยแลนด์ 4.0 นั้น เป็นสิ่งที่ถูกต้อง แต่การอธิบายและทำให้ทุกคนเห็นภาพของประเทศไทยเป็นภาพเดียวกัน เพื่อให้การขับเคลื่อนประเทศไปสู่เป้าหมายได้อย่างราบรื่นเป็นเรื่องที่ไม่ง่าย เพราะความหลากหลายของคนในสังคม เชื่อว่าคงจะมีคนไทยกลุ่มใหญ่มากที่จะไม่เข้าใจว่าไทยแลนด์ 4.0 คืออะไร

รัฐบาลได้ประกาศแผนปฏิบัติการที่เป็นรูปธรรมเพื่อไปสู่ไทยแลนด์ 4.0 โดยแบ่งเป็น 5 วาระ คือ

1.การเตรียมคนไทย 4.0 เพื่อก้าวสู่ประเทศที่พัฒนาแล้วหรือประเทศในโลกที่หนึ่ง ภายในปี 2575

2.การพัฒนาคลัสเตอร์เทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต

3.การบ่มเพาะผู้ประกอบการและพัฒนาเครือข่ายวิสาหกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม

4.การเสริมความเข้มแข็งของเศรษฐกิจภายในประเทศผ่านกลไกของ 18 กลุ่มจังหวัด และ 76 จังหวัด

5.การบูรณาการเศรษฐกิจไทยอาเซียนเชื่อมประเทศไทยสู่ประชาคมโลก

แค่เริ่มก็คงจะปวดหัวแล้วว่า “คนไทย 4.0” เป็นอย่างไร มีคุณสมบัติที่โดดเด่นยังไง ยังไม่เห็นมีใครมานิยามคำนี้ให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่าเป็นอย่างไร

หากเปรียบเทียบการพัฒนาประเทศไทยกับคอมพิวเตอร์ ก็คือการพัฒนาคอมพิวเตอร์ไปสู่เวอร์ชั่นใหม่ที่ตั้งชื่อว่า “4.0” ซึ่งการที่จะออกเวอร์ชั่นใหม่นี้ จะต้องมีการพัฒนาประเทศในหลายๆ ด้านเพื่อให้ไปสู่เป้าหมาย

ระหว่างการพัฒนาอาจจะเจอบัก คืออุปสรรคมากมายที่ขัดขวางไม่ให้การพัฒนาเป็นไปตามเป้าประสงค์ จึงทำให้การไปสู่เวอร์ชั่นใหม่ไม่ง่าย เช่น อินฟราสตรักเจอร์ต่างๆ กฎระเบียบ การศึกษา ฯลฯ รัฐบาลก็จะต้องขจัดบักเหล่านี้ให้หมดไป จะใช้เวลาแก้ปัญหาได้ช้าหรือเร็วก็ขึ้นอยู่กับว่าจะแก้ไขปัญหาได้ดีแค่ไหน

“คนไทย 4.0” ที่จะต้องอยู่ในประเทศไทย 4.0 คงจะต้องปรับเปลี่ยนไม่แตกต่างกัน แต่การที่ยังไม่มีใครให้นิยามคนไทย 4.0 ออกมา ก็คงเพราะยังไม่เห็นภาพที่ชัดเจนจึงยังนิยามไม่ได้ว่าคนไทย 4.0 จะต้องมีความสามารถทางภาษาอังกฤษได้ดี จะต้องใช้ระบบไอทีเป็น ฯลฯ ซึ่งทั้ง 5 วาระในการขับเคลื่อนประเทศไทย 4.0 นั้น ในส่วนของการเตรียมคนไทย 4.0 ก็เหมือนการเตรียมเมล็ดพันธุ์ชุดใหม่ ซึ่งผู้เขียนสารภาพว่ายังนึกภาพไม่ออกเหมือนกัน

แต่สิ่งที่กำลังเห็นภาพขณะนี้คือ เห็นคนไทยเวอร์ชั่น 1.0 2.0 คละกันไปกับเวอร์ชั่นที่สูงกว่านี้ ซึ่งก็เป็นที่แน่นอนคือ คนที่อยู่ในเวอร์ชั่นต่ำกว่า ก็มีความสามารถที่จำกัดในการเข้าใจในสิ่งใหม่แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคนในเวอร์ชั่นเก่าจะไม่สามารถอัพเกรดขึ้นมาเป็นเวอร์ชั่นที่สูงกว่าได้ หากมีการขจัดบักต่างๆ ให้หมดไป

เอาเป็นว่าการหาคำตอบของ “คนไทย 4.0” อาจจะเร็วเกินไป คงจะต้องรอให้ภาพของประเทศไทย 4.0 ออกมาให้เห็นกันก่อนจะดีกว่า แค่ภาพใหญ่ก็อาจจะไม่ง่าย เพราะบักที่เป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนาประเทศไทยเวอร์ชั่นใหม่ มีเยอะแยะมากมาย  มากจนไม่รู้ว่าการพัฒนาจะใช้เวลากี่ปีจึงจะเห็นภาพเป็นรูปธรรม

วันนี้แค่รัฐบาลช่วยเหลือคนไทย 1.0 ที่เป็นกลุ่มเกษตรกร หรือคนกลุ่มฐานรากให้ลืมตาอ้าปากได้ ไม่ลำบาก ก็มีความสำคัญพอๆ กับการสร้างคนไทยพันธุ์ใหม่ ที่จะมาอยู่ในสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจใหม่ๆ เพราะถึงเราจะก้าวไปสู่ไทยแลนด์ 4.0 เราก็ยังมีคนเวอร์ชั่นต่ำคละเคล้าปะปนในสังคมและในระบบเศรษฐกิจ ที่ไม่ควรจะถูกละเลยจากรัฐ