ปฏิรูปราชการ

ช่วง 1-2 สัปดาห์นี้ ชื่อเสียงของประเทศไทย หรืออาจจะเรียกได้ว่าชื่อเสียขจรขจายอย่างมาก ทั้งกรณีสินบนบริษัท โรลส์-รอยซ์ ที่จ่ายให้กับหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจของไทยหลายแห่ง และล่าสุดกรณีข้าราชการระดับสูงของไทย ถูกข้อกล่าวหาขโมยภาพจากการเดินทางไปร่วมงานของราชการที่ประเทศญี่ปุ่น

ทั้งสองกรณีตอกย้ำภาพลักษณ์ของประเทศที่มีปัญหาด้านจริยธรรม การคอร์รัปชั่น และการใช้อำนาจของข้าราชการไทย ประเภทที่อยากได้อะไรแล้วต้องได้ โดยไม่สนวิธีการที่จะได้มา แม้บางครั้งจะเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย สิ่งที่เกิดขึ้นอาจจะไม่เป็นข่าว หากเหตุการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นในประเทศไทย นั่นเพราะสังคมไทยยอมรับการกระทำที่ผิดกฎหมายจนกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติ กลายเป็นเรื่องที่ควรทำ หรือต้องทำ เพื่อแลกกับผลประโยชน์ที่จะได้รับกับข้าราชการ หรือผู้มีอำนาจ

แต่สิ่งเหล่านี้จะถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้นจากประเทศที่เคารพและปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ซึ่งไม่ใช่ประเทศไทย ที่แม้จะมีกฎหมาย แต่เราก็หาช่องที่จะหลบเลี่ยงไปได้

ล่าสุดจากการรายงานดัชนีคอร์รัปชั่นโลก (ซีพีไอ) ขององค์กรเพื่อความโปร่งใสระหว่างประเทศ (ทีไอ) ประจำปี 2559 พบว่า อันดับของไทยหล่นจากอันดับ 76 ในปี 2558 ลงมาอยู่ที่อันดับ 101 จากการจัดอันดับทั้งหมด 176 ประเทศ

ก่อนหน้านี้ ดัชนีคอร์รัปชั่นของไทยในปี 2558 ที่อยู่อันดับ 76 นั้น ขยับขึ้นมาจากอันดับ 85 ในปี 2557 ซึ่งยังชื่นชมการทำงานของรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ที่เข้ามาปรับเปลี่ยน จนสะท้อนมาที่ดัชนีคอร์รัปชั่นที่ดีขึ้น ผ่านมา 1 ปี ดัชนีคอร์รัปชั่นที่แย่ลง สะท้อนภาพได้เป็นอย่างดีว่าปัญหาคอร์รัปชั่นในสังคมไทยไม่ได้หมดไป แต่ฝังรากลึกมายาวนาน จนขยะที่ค่อยๆ ซุกไว้ใต้พรมนั้นโผล่ออกมา

ดังนั้น แม้รัฐบาลจะมีแนวนโยบายปฏิรูปหลายด้าน โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจที่พุ่งเป้าไปสู่ประเทศผู้มีรายได้สูง การเร่งผลักดันการลงทุนในหลายรูปแบบเพื่อทำให้เศรษฐกิจเจริญก้าวหน้า แต่เรายังคงจะต้องเผชิญหน้ากับภาพจำทั้งเรื่องคอร์รัปชั่น ปัญหาจริยธรรม หากไม่แก้ไข หรือวางนโยบายในการปฏิรูปสังคมควบคู่ไปด้วย ที่ผ่านมายังไม่เห็นรัฐบาลวางแนวนโยบาย หรือดำเนินแนวทางในการปฏิรูปด้านสังคมอย่างชัดเจนจริงจัง

ทั้งนี้ การแก้ปัญหาด้านสังคมไม่สามารถทำได้เพียงชั่วครั้งชั่วคราว ปราบปรามจุดนี้ก็เกิดจุดนั้น หายไปสักพักแล้วก็กลับมาใหม่ เพราะปัญหาสังคมไทยไม่สามารถแก้ได้ชั่วข้ามคืน แต่รัฐบาลต้องลงไปแก้ที่ระบบ ที่โครงสร้าง การปฏิรูประบบราชการ พูดกันมาหลายปีมาก แต่ไม่เคยทำได้จริง หรือรัฐบาลไม่ทำจริง

ระบบราชการไทย ยังถูกฝังหัวว่า เป็นผู้มีอำนาจ ใครอยากให้อนุมัติ จัดทำโครงการใดๆ ต้องมีผลประโยชน์เข้ามาแลก แต่ไม่เคยคิดว่าจะทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ หรืออุทิศชีวิตการทำงานในฐานะข้าราชการ เพื่อประเทศชาติ ระบบราชการจึงเปิดช่องให้คนไม่ดีเข้ามาหาผลประโยชน์ได้มากที่สุด เป็นแหล่งหากินของมิจฉาชีพ และผู้ทุจริต

สิ่งที่เกิดขึ้นเหล่านี้ รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ต้องแก้ไขโดยเร็ว และให้เป็นวาระแห่งชาติ ในการปฏิรูประบบราชการ โดยเริ่มที่ตัวข้าราชการก่อนเป็นลำดับแรก แต่หากไม่เริ่ม โอกาสที่จะก้าวสู่ประเทศที่พัฒนาคงเป็นไปได้ยาก