ตรุษจีนที่เปลี่ยนไป

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

ในเทศกาลตรุษจีนทุกๆ ปี สิ่งที่มักจะสร้างความตื่นตาตามหน้าข่าวให้กับคนทั่วโลกได้เห็นเสมอก็คือ ภาพการเดินทางของคลื่นมนุษย์กว่าร้อยล้านคนจากประชากรจีนทั้งหมดเกือบ 1,400 ล้านคนจีน ที่ออกเดินทางในช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่งส่วนมากเป็นแรงงานอพยพตามเมืองใหญ่ที่จะกลับไปเยี่ยมบ้านเกิด และอีกส่วนหนึ่งเป็นการเดินทางท่องเที่ยว โดยชาวจีนนั้นจะเดินทางกันปีละ 2 ครั้งที่เป็นช่วงวันหยุดยาว คือ วันปีใหม่ดั้งเดิมเช่นนี้ และวันชาติในเดือน ต.ค.

แต่ยิ่งผ่านมาปีหลังๆ จะสังเกตได้ว่าการเดินทางของจีนดูจะมีความวุ่นวายน้อยลง ซึ่งคงต้องยกเครดิตให้การพัฒนาระบบรางในจีน ที่เริ่มมีการเดินรถไฟความเร็วสูง มีการบริหารจัดการเชื่อมโยงขยายเส้นทาง และจัดระเบียบการเดินทางของคนหลักร้อยล้านได้ในช่วง 40 วันของเทศกาลได้ คาดว่าปีนี้จะมีการเดินทางด้วยยานพาหนะต่างๆ ในช่วงตรุษจีนเกือบ 3,000 ล้านเที่ยวทีเดียว

รถไฟความเร็วสูงในปัจจุบันยังเชื่อมเมืองต่างๆ ได้ไม่มากพอ เช่น สายปักกิ่ง-กว่างโจว และสายเซี่ยงไฮ้-คุนหมิง ซึ่งไม่พอต่อคนจีนที่เริ่มขยับฐานะและต้องการตั๋วโดยสารมากขึ้น แต่ภายในช่วง 5-10 ปีข้างหน้า สถานการณ์น่าจะเปลี่ยนไปอีกมาก เพราะจีนกำลังลงทุนมหาศาลอีก 3.5 ล้านล้านหยวน เพื่อขยายเครือข่ายรถไฟความเร็วสูงอีก 3 หมื่นกิโลเมตร ภายในปี 2020 จากปัจจุบันที่กำลังเดินรถอยู่ในเส้นทางประมาณ 1.9 หมื่นกิโลเมตร

นอกจากการเดินทางแล้ว เทคโนโลยียังเข้ามามีบทบาทเปลี่ยนแปลงมากขึ้นเช่นกัน การให้แต๊ะเอียก็ไม่ต้องมาเจอหน้าแล้วให้ทีละซองอีกแล้ว เพราะชาวจีนทยอยหันมาใช้อั่งเปาอิเล็กทรอนิกส์กันมากขึ้น

ผลสำรวจของธนาคารยูโอบี พบว่า ปีนี้มีชาวจีนถึง 75% ตั้งใจจะให้อั่งเปาอิเล็กทรอนิกส์ผ่านแอพพลิเคชั่นทางสมาร์ทโฟนกันมากขึ้น แม้จะมาพบปะเจอหน้ากันเป็นๆ แต่หลายคนให้เหตุผลว่า ที่เลือกวิธีนี้เพราะรู้สึกว่าสดใหม่ สนุก และสะดวกไม่ต้องพกเงินสดทีละมากๆ และทางแอพเจ้าตลาดทั้งเทนเซนต์และอาลีเพย์ ก็มีแคมเปญมากระตุ้นให้คนรู้สึกสนุกและสนใจอย่างต่อเนื่อง เช่น การใช้เทคโนโลยี Augmented Reality (AR) เหมือนกับของเกมโปเกมอน โก ออกมาทำการตลาดด้วย

แม้แต่ในด้านสังคมเอง ก็มีรายงานว่า ธุรกิจเช่าแฟนทั้งชายหญิงซึ่งเคยเป็นข่าวหวือหวามาหลายปีก่อน ก็กลายเป็นธุรกิจที่ยั่งยืนอย่างไม่น่าเชื่อในช่วงเทศกาลเช่นนี้ เป็นธุรกิจที่มีดีมานด์พุ่งสูงชนิดที่ว่า จากราคาปกติที่เช่า 500-2,000 หยวน/คืน เพื่อไปโชว์ตัวพ่อแม่ในมื้อค่ำนั้น ก็ยังหากันไม่ได้ง่ายๆ จนมีคนเสนอราคาถึง 6,000 หยวน/คืน หรือราว 3 หมื่นบาทมาแล้ว เพราะสังคมที่หันไปมุ่งการทำงานกันมากขึ้น โดยเฉพาะผู้หญิงจีนที่สนใจการก้าวหน้าในอาชีพมากกว่าการแต่งงาน หากไม่เจอผู้ชายที่ทัดเทียมหรือดีพอที่ต้องการ

จีนกำลังเปลี่ยนแปลงไปมากและอย่างรวดเร็วชนิดที่อาจทำให้บางประเทศรู้สึกว่าตัวเองหยุดนิ่งอยู่กับที่ไปเลยทีเดียวค่ะ