สหกรณ์กรีนเนท เกษตรอินทรีย์ เพื่อสังคม

ปัจจุบันมีหน่วยงานที่ประกอบธุรกิจเพื่อสังคมได้เพิ่มปริมาณมากขึ้น ด้วยเพราะความตระหนักถึงการอยู่ร่วมกันของสังคมที่ต้องเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ต้องร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม ซึ่งจากหนังสือ SE Catalog รวมกิจการเพื่อสังคมในไทยของ สำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ (สกส.) ที่รวบรวมกิจการเพื่อสังคมที่น่าสนใจไว้มากมาย และสหกรณ์กรีนเนท เป็นหนึ่งในนั้น

สหกรณ์กรีนเนท เป็นองค์กรที่ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อช่วยแก้ปัญหาเรื่องเศรษฐกิจของเกษตรกร รวมไปถึงส่งเสริมให้มีการทำเกษตรอินทรีย์ ผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการทำเกษตรอินทรีย์จากมูลนิธิสายใยแผ่นดิน ซึ่งเป็นวิธีการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่เพาะปลูกของเกษตรกรได้อย่างยั่งยืน โดยมีการจัดจำหน่ายผลผลิตของเกษตรกร ในระบบการค้าที่เป็นธรรม หรือแฟร์เทรด ซึ่งเป็นระบบที่ผู้ผลิตเองได้มีส่วนร่วมในเรื่องการกำหนดราคาด้วยการมองเห็นสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นของเกษตรกรในเรื่องปัญหาสภาพดิน ความแห้งแล้งระบบสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมจากการใช้สารเคมีในการเพาะปลูก ที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพของเกษตรกรและผู้บริโภค

วิฑูรย์ ปัญญากุล ผู้ร่วมก่อตั้งสหกรณ์กรีนเนท จึงมีความตั้งใจมุ่งเน้นส่งเสริมการสร้างผลผลิตแบบเกษตรอินทรีย์อย่างแท้จริงที่ไม่ใช่เพียงการไม่ใช้ปุ๋ยหรือสารเคมี แต่ยิ่งกว่านั้นคือการอนุรักษ์และฟื้นฟูพื้นที่ทำการเกษตร เพิ่มความหลากหลายของพืชพรรณ พัฒนาระบบเกษตรเพื่อความยั่งยืนผสมผสานการค้าที่เป็นธรรมไปพร้อมๆ กัน

นอกจากนี้ ยังส่งเสริมการแปรรูป เช่น สินค้าประเภทข้าว กาแฟ และธัญพืชต่างๆ เพื่อช่วยสร้างมูลค่าให้กับสินค้ามากขึ้นส่วนเรื่องราคาขาย เกษตรกรเองจะมีส่วนร่วมในการกำหนดราคา ที่นอกจากเกษตรกรผู้ที่อยู่ในระบบสหกรณ์จะได้รับเงินปันผลจากการถือหุ้นแล้ว ยังมีรายได้อีกส่วนหนึ่งเรียกว่า ส่วนแฟร์เทรดพรีเมียม ซึ่งส่วนนี้จะถูกนำย้อนกลับมาสู่ชุมชน โดยเกษตรกรเองเป็นคนกำหนดได้ว่าต้องการนำเงินไปทำอะไร เช่น นำไปพัฒนาพื้นที่เพาะปลูกเมื่อเกิดปัญหาน้ำท่วมหรือฝนแล้ง เป็นต้น

ตลาดในปัจจุบันเริ่มให้ความสนใจในการร่วมกิน ร่วมใช้ และร่วมส่งเสริมสินค้าเกษตรอินทรีย์มากขึ้นกว่าแต่ก่อนมาก ซึ่งเป็นสัญญาณที่ดีของทั้งเกษตรกรไทยและผู้บริโภคเองที่นอกจากจะได้กินของดี มีคุณภาพ ปลอดภัยต่อสุขภาพแล้วยังมีส่วนได้ช่วยสังคมอีกด้วย

สหกรณ์กรีนเนททำให้เกิดนวัตกรรมทางสังคม ประกอบด้วย 1.สร้างช่องทางการตลาดในการจัดจำหน่ายสินค้าให้กับเกษตรกร และให้ผลตอบแทนที่เป็นธรรม เกษตรกรเองมีส่วนร่วมในการกำหนดราคาขายได้ เพิ่มช่องทางเลือกสินค้าออร์แกนิกให้แก่ผู้บริโภค 2.เป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยน ส่งเสริมองค์ความรู้เรื่องการทำเกษตรอินทรีย์อย่างยั่งยืนให้กับเกษตรกรในท้องถิ่นและชุมชน 3.ทำโครงการกาแฟอินทรีย์ เพื่อการอนุรักษ์ป่าไม้อย่างยั่งยืน เพื่อรักษาพื้นที่ป่ากว่า 6,000 ไร่ ใน 7 หมู่บ้าน

ในด้านสินค้าและบริการ ได้แก่ 1.จำหน่ายสินค้าเกษตรอินทรีย์ทั้งในและต่างประเทศ อาทิ ชาใบหม่อนเกษตรอินทรีย์ ข้าวหอมมะลิอินทรีย์ ถั่วเหลืองเกษตรอินทรีย์ พืชผักต่างๆ และผลิตภัณฑ์จากสมุนไพร รวมไปถึงผลิตภัณฑ์จากผ้าพื้นเมือง เช่น ผ้าเช็ดตัวฝ้ายเกษตรอินทรีย์ ผ้าอ้อมฝ้ายเกษตรอินทรีย์ เป็นต้น

ปัญหาเศรษฐกิจของเกษตรกร จากการถูกเอาเปรียบราคาผลผลิต รวมไปถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจากสารเคมีในการเพาะปลูก ทำให้เมื่อมีการจัดตั้งสหกรณ์กรีนเนทนอกจากจะเกิดช่องทางในการกระจายสินค้าสู่ตลาดในราคาที่เป็นธรรม รายได้ปันผลกลับสู่ชุมชนแล้ว สิ่งแวดล้อมยังได้รับการฟื้นฟูจากองค์ความรู้เรื่องการทำเกษตรอินทรีย์ และผลผลิตจากธรรมชาติยังส่งผลดีต่อสุขภาพต่อ ทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคอีกด้วย