ตลาดผู้สูงอายุ

โดย...รุจิระ บุนนาค

โลกกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ จากข้อมูลเดือน ม.ค. 2559 ประเทศในกลุ่มอาเซียนมีประชากรที่อายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป ถึง 36.9 ล้านคน ซึ่งเป็นสัดส่วนร้อยละ 5.89 ของประชากรทั้งหมดในอาเซียน สำหรับประเทศไทยมีประชากรกว่า 66 ล้านคน มีจำนวนผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 65 ปี ประมาณ 6.5 ล้านคน หรือร้อยละ 9.9 ของประชากรทั้งหมดของประเทศ ซึ่งถือเป็นประเทศที่มีสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุมากเป็นอันดับ 2 ของอาเซียน รองจากสิงคโปร์  ประเทศไทยจึงกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุ (Aging Society) กระทรวงสาธารณสุขคาดว่าในปี 2568 ประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่การเป็น “สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์” โดยจะมีผู้สูงอายุ 1 คนในประชากรทุกๆ 5 คน

ความเจริญก้าวหน้าทางการแพทย์บวกกับผู้คนในสมัยนี้ใส่ใจต่อสุขภาพมากขึ้น ทำให้คนมีอายุยืนขึ้น การพัฒนาทางด้านการแพทย์ ความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การโภชนาอาหาร ส่งผลให้ในแต่ละประเทศเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแตกต่างกันไป 

องค์การสหประชาชาติ (United Nations : UN) ให้นิยามผู้สูงอายุ (Older Person) หมายถึง ประชากรทั้งเพศชายและหญิงที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป และได้แบ่งระดับการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุเป็น 3 ระดับ คือ 1.ระดับการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aging Society) หมายถึง สังคมหรือประเทศที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งประเทศ หรือมีประชากรอายุตั้งแต่ 65 ปี มากกว่าร้อยละ 7 ของประชากรทั้งประเทศ

2.ระดับสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged Society) หมายถึง สังคมหรือประเทศที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศ หรือมีประชากรอายุตั้งแต่ 65 ปี มากกว่าร้อยละ 14 ของประชากรทั้งประเทศ

3.ระดับสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (Super-Aged Society)หมายถึง สังคมหรือประเทศที่มีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศ

ผู้สูงอายุเป็นบุคคลที่ต้องได้รับการเอาใจใส่เป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพ จิตใจ ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยที่แต่เดิมทำงานตามปกติ แต่เมื่อเกษียณออกมามีเวลาว่าง บางคนที่มีลูกหลานอาจใช้เวลาอยู่กับลูกหลานได้คลายความเหงาไปบ้าง บางคนอาจมีเวลาทำในสิ่งที่ตนเองเคยอยากทำในวัยทำงาน แต่เพราะต้องทำงานประจำเลยไม่มีเวลา โดยเรียนหลักสูตรต่างๆ เช่น ดนตรี  ร้องเพลง วาดรูป ถ่ายรูป จัดดอกไม้ ทำอาหาร ทำให้ไม่รู้สึกเบื่อหน่าย หรือบางคนอาจหันไปปฏิบัติธรรม

ความสูงอายุทำให้การดำรงชีวิตในแต่ละวัน อาจไม่คล่องแคล่วเหมือนวัยหนุ่มสาว การเคลื่อนไหว เดินเหิน และการทรงตัวของผู้สูงอายุจะเปลี่ยนแปลงไป ทำให้ลูกหลานอดห่วงไม่ได้ว่าการดำรงชีวิตในแต่ละวันจะปลอดภัยดีหรือไม่

เมื่อเป็นเช่นนี้ การที่ผู้ประกอบการให้ความสนใจต่อผู้บริโภคกลุ่มผู้สูงอายุ ย่อมเป็นช่องทางที่ทำให้ธุรกิจเติบโตได้ดี เช่น เสนอการเรียนหลักสูตรสั้นๆ ที่น่าสนใจหรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการสร้างและตกแต่งบ้าน เพื่อให้มีความปลอดภัยต่อการใช้ชีวิตภายในบ้าน ย่อมได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี พื้นที่ที่ต้องใช้เท้าสัมผัส ควรสามารถรองรับกิจกรรมและการเดินของผู้สูงอายุ จึงไม่ควรลื่น ควรดูดซับหรือลดแรงกระแทก ทางเดินบางจุดควรมีอุปกรณ์ราวจับช่วยในการทรงตัว ระบบไฟส่องสว่างอัตโนมัติยามกลางคืน เพื่อให้ผู้สูงอายุเดินได้อย่างมั่นคงและมั่นใจ สวิตช์-ปลั๊กไฟที่มีสีสันที่เห็นได้ชัดเจน

การมีสภาพร่างกายที่เริ่มเสื่อมถอย เฟอร์นิเจอร์และเครื่องใช้ภายในบ้านที่ออกแบบพิเศษสำหรับผู้สูงอายุย่อมมีความสำคัญไม่แพ้กัน เช่น เตียงนอนที่สามารถปรับระดับได้และไม่สูงเกินไป หมอนเพื่อผู้สูงอายุ ที่นอนยางพาราที่มีความแข็งตัว เก้าอี้ไม้ที่มีพนักพิง

สิ่งต่างๆ เหล่านี้ย่อมทำให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข

ความสามารถในการหยิบจับสิ่งของของผู้สูงอายุมีไม่มากนัก เพราะกำลังแขนที่อ่อนแรง บางท่านข้อมืออาจบิดเอี้ยวไม่สะดวก ทำให้ผู้สูงอายุบางคนไม่สามารถรับประทานอาหารได้อย่างสะดวก ผู้ประกอบการที่ให้ความสำคัญต่อการออกแบบภาชนะอาหารพิเศษ เช่น น้ำหนักเบา ด้ามจับใหญ่และจับใช้งานได้ง่าย ย่อมเป็นการดึงดูดผู้บริโภคกลุ่มผู้สูงอายุได้เป็นอย่างดีเช่นกัน

ผู้สูงอายุบางกลุ่มมีความใส่ใจในเรื่องสุขภาพเป็นพิเศษ เพราะร่างกายเริ่มเสื่อมสภาพไปตามวัย จึงพยายามดูแลรักษาสุขภาพตนเองให้ดีขึ้น กลุ่มผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพจึงได้รับความสนใจ เช่น ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร อาหารที่มีไขมันต่ำหรือไม่มีคอเลสเตอรอล อาหารที่มาจากธรรมชาติ
อาหาร ออร์แกนิก เพราะอาหารประเภทนี้ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆ เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด มะเร็ง เบาหวาน ผู้ประกอบการที่ให้ความสนใจธุรกิจเรื่องนี้ ย่อมได้รับการตอบรับไม่แพ้กัน

ประเทศไทยมีพืชและสมุนไพรต่างๆ ที่มีประโยชน์มากมาย ดังนั้นผลิตภัณฑ์ที่ตอบสนองกลุ่มผู้สูงวัยที่รักความสวยงาม คงไม่พ้นประเภทบำรุงผิวพรรณ ลบรอยย่น ให้ความชุ่มชื้น ที่ทำจากสมุนไพรไทย เพราะมั่นใจว่าปลอดภัยกว่าการใช้เครื่องสำอางที่มีสารเคมีเป็นส่วนผสม หากผู้ประกอบการทำการศึกษาค้นคว้าสมุนไพรใหม่ๆ หรือต่อยอดคุณประโยชน์ที่ได้จากสมุนไพรเดิมย่อมได้รับความสนใจจากผู้สูงอายุ

หากธุรกิจต่างๆ ช่วยกันคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อผู้สูงอายุ ประกอบกับรัฐบาลให้การสนับสนุน นอกจากสร้างตลาดในประเทศไทยแล้ว ยังอาจสามารถบุกตลาดอาเซียนและตลาดอื่นๆ ของโลกได้อีกด้วย