ชาวบ้านริมโขงฮือค้าน มติครม.เอื้อจีนระเบิดแก่ง

โดย...ทีมข่าวภูมิภาคโพสต์ทูเดย์

แม้การพัฒนาเศรษฐกิจชายแดนอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงจะเป็นยุทธศาสตร์ที่สร้างโอกาสของประเทศ แต่ขณะเดียวกันบทบาทของจีนก็ทำให้หลายฝ่ายในประเทศไทยกังวล ทั้งการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงโดยไม่นำพาต่อความกังวลของประเทศท้ายน้าอีก 5 ประเทศ รวมทั้งการขยายอิทธิพลเข้ามามากขึ้นจากการเช่าพื้นที่ในลาว ล่าสุด โครงการปรับปรุงเส้นทางเดินเรือในแม่น้ำโขงของจีน ซึ่งระงับไปตั้งแต่ปี 2547 หลังการไล่ระเบิดแก่งกลางแม่น้ำโขงมาจนถึงเขตแดนประเทศไทยถูก ต่อต้านอย่างหนัก

บทเรียนที่ผ่านมาดังกล่าว ทำให้เครือข่ายประชาชนไทย 8 จังหวัดลุ่มแม่น้ำโขงกว่า 20 องค์กร ออกแถลงการณ์คัดค้านมติคณะรัฐมนตรี วันที่ 27 ธ.ค. 2559 ซึ่งให้ความเห็นชอบแผนพัฒนา การเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำโขง หรือที่จีนเรียกว่าแม่น้ำล้านช้าง (ล้านช้างเจียง)  ปี 2015-2025 ตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอ เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางพัฒนาการขนส่งทางน้ำระหว่างประเทศ ซึ่งการดำเนินการประกอบด้วย การ ปรับปรุงร่องน้ำเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินเรือ ตั้งแต่เมืองซือเหมา เขต จิ่งหง มณฑลยูนนาน ในจีน จนถึงเมืองหลวงพระบางในลาว ระยะทางประมาณ 890 กิโลเมตร

แถลงการณ์ระบุว่า มติ ครม.ดังกล่าวถือเป็นความผิดพลาดอย่างรุนแรงของรัฐไทย โดยตั้งข้อสังเกตว่าข้อตกลงว่าด้วยการเดินเรือเสรีที่ร่วมลงนามโดย  4 ประเทศน้ำโขงตอนบน ได้แก่ จีน  เมียนมา ลาว และไทย ไม่ได้ระบุครอบคลุมถึงการปรับปรุงร่องน้ำ หรือระเบิดแก่งแต่อย่างใด แต่หลังจากการลงนามของ 4 ประเทศ ทีมดำเนินการระเบิดแก่งของจีนก็เริ่มปฏิบัติการในพื้นที่พรมแดนจีน-เมียนมา และพรมแดนลาว-เมียนมา โดยอ้างว่าการ "บูรณะร่องน้ำ" ดังกล่าวกระทำโดยถูกต้องตามหลักสากล แต่ติดขัดที่บริเวณพรมแดนไทย-ลาวด้าน จ.เชียงราย

นอกจากนี้ ลาวและไทยเป็นประเทศสมาชิกคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง  หรือ MRC ที่จะต้องปฏิบัติตามข้อตกลงแม่น้ำโขง แต่ไม่ปรากฏว่ามติ ครม. ดังกล่าว จะได้กล่าวถึงไว้แต่อย่างใด

ทั้งนี้ เครือข่ายประชาชนไทย 8 จังหวัดลุ่มน้ำโขงและองค์กรภาคีเครือข่ายลุ่มน้ำโขงเห็นว่าโครงการนี้จะสร้างผลกระทบรุนแรงต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างกว้างขวาง ประกอบด้วย

การทำลายแก่งกลางแม่น้ำโขง ส่งผลกระทบต่อแหล่งพันธุ์ปลา พืชน้ำ ซึ่งเป็นแหล่งอาหารและอาชีพของชุมชนริมฝั่งโขงทั้งลาวและไทย อีกทั้งหากไม่มีแก่งจะทำให้กระแสแม่น้ำโขงไหลแรงขึ้น อาจกัดเซาะตลิ่งและส่งผลต่อการเดินเรือข้ามฟากในท้องถิ่น
 
การเดินเรือในแม่น้ำโขงไม่มีความคุ้มค่า เพราะปัจจุบันการค้าขายชายแดนมีการเจริญเติบโตจากการขนส่งโดยใช้เส้นทาง R3A และสะพานมิตรภาพไทย-ลาว ที่ อ.เชียงของ จ.เชียงราย  อยู่แล้ว การขนส่งและเดินเรือสินค้า ขนาด 500 ตัน จีนจะเป็นฝ่ายได้ประโยชน์ฝ่ายเดียว

ที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือ การเสี่ยงต่อการสูญเสียดินแดน เนื่องจากการ ปักปันเขตแดนไทย-ลาว ใช้ร่องน้ำลึกในแม่น้ำโขงเป็นเส้นเขตแดน หากมีการระเบิดแก่งย่อมทำให้ร่องน้ำเปลี่ยน

เครือข่ายประชาชนจึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลไทยยุติโครงการดังกล่าวทันที เพื่อปกป้องผืนดินไทยและระบบนิเวศอันทรงคุณค่า เหตุผลในการผ่านมติ ครม.ครั้งนี้มีเบื้องลึกหรือข้อตกลงพิเศษกับจีนอยู่เบื้องหลังหรือไม่ สิ่งนี้ต้องอธิบายให้ประชาชนได้รับทราบทันที

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 23 ธ.ค.ที่ผ่านมา  หลิวลีหัว รองประธาน บริษัท CCCC Second Habor Consultant ซึ่งได้รับสัมปทานจากทางการจีนในโครงการปรับปรุงร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง ได้เข้าพบ นิวัฒน์ ร้องแก้ว หรือครูตี๋ ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ เพื่อชี้แจงถึงการสำรวจและระเบิดแก่งในแม่น้ำโขง ซึ่งครูตี๋ ก็ได้แจ้งว่าจะทำหนังสือถึงรัฐบาลจีน เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นมีแต่จีนที่ได้ประโยชน์ ขณะที่คนในท้องถิ่นต้องได้รับผลกระทบ

"ผมยังไม่พูดถึงข้อบังคับการ เดินเรือหากระเบิดเกาะแก่งแล้วว่าจะมีผลต่อชาวบ้านอย่างไร ห้ามเก็บไม้ไหลน้าซึ่งเป็นวิถีของชาวบ้าน ห้ามล่องแพ ห้ามวางตาข่ายในร่องน้ำ จริงๆ ไม่ต้องห้ามหรอกหากเรือ 500 ตันมา เราก็ออกเรือเล็กไม่ได้อยู่แล้ว เรื่องนี้ต้องคุยกันก่อน หากจีนลดกำไรลงจากมากๆ ลดลงสักหน่อย ชาวบ้านก็อยู่ด้วยกันได้ เป็นมิตรภาพ"

นี่คือสิ่งที่ครูตี๋สะท้อนแทนชาวบ้านริมฝั่งแม่น้ำโขง