ททท.ขยับรุกตลาดรัสเซีย ความหวังฟื้นท่องเที่ยวไทย

โดย...พีรดา ปราศรีวงค์

อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย ฝ่าวิกฤตทางการเมืองภายในประเทศ ปัญหาเศรษฐกิจโลกถดถอยมาหลายระลอกร่วม 10 ปีที่ผ่านมา จนสามารถพิสูจน์ตัวเองได้ว่า ภาคธุรกิจท่องเที่ยวเป็นเครื่องยนต์หลักช่วยขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจของประเทศไทยได้เป็นอย่างดี วัดได้จากตัวเลขนักท่องเที่ยวและจำนวนรายได้จากการท่องเที่ยวที่เติบโตเฉลี่ย 10-12% ต่อเนื่องทุกปี

เช่นเดียวกับปีนี้ ในยามที่ภาคการท่องเที่ยวไทยกำลังไปได้สวยเติบโตอย่างขีดสุด นักท่องเที่ยวแห่เข้าประเทศไทยอย่างล้นหลามช่วงไตรมาสแรกและไตรมาส 2 เติบโตกว่า 20% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจีนเติบโตกว่า 40% แต่แนวทางปฏิบัติกับนโยบายภาคการท่องเที่ยวมักมาแบบไม่ทันตั้งตัว ทันทีที่รัฐบาลมีนโยบายปราบปรามทัวร์ศูนย์เหรียญในช่วงปลายเดือน ส.ค. นักท่องเที่ยวจีนตัวเลขดิ่งเหวลดลงกว่า 50-60% ในทันที โดยภาครัฐได้เดินสายโรดโชว์สร้างความรู้ความเข้าใจให้กับคนจีน จนล่าสุดสถานการณ์ติดลบลดลงและมีสัญญาณที่ดีขึ้น

ยุทธศักดิ์ สุภสร ผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวว่า แนวโน้มการท่องเที่ยวไทยในปีหน้า มองว่าตลาดที่เป็นความหวังให้กับภาคธุรกิจท่องเที่ยวไทยอีกครั้ง คือ นักท่องเที่ยวระยะไกลที่มีชั่วโมงการบินเกินกว่า 6 ชั่วโมงขึ้นไป อย่าง รัสเซีย เกาหลี ญี่ปุ่น ยุโรป อเมริกา โดยเฉพาะตลาดรัสเซียจะพลิกฟื้นการเดินทางอีกครั้ง หลังตัวเลขนักท่องเที่ยวปรับลดลงกว่า 50% นับจากปี 2557 นักท่องเที่ยวรัสเซียมาไทยกว่า 1.38 ล้านคน ปี 2558 เหลือ 8 แสนคน เนื่องจากได้รับผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยนค่าเงินรูเบิ้ลอ่อนค่าลงกว่า 50% ปัญหาการเมืองระหว่างประเทศที่เกิดขึ้นในชาติแถบยุโรป ทำให้รัสเซียชะลอการเดินทางออกนอกประเทศ

สำหรับปีนี้สถานการณ์ตลาดรัสเซียสดใสขึ้น วัดได้จากตัวเลขนักท่องเที่ยวรัสเซียคาดว่าจะมาไทยเกือบ 1 ล้านคน และปีหน้าคาดว่าเดินทางมาถึง 1.32 ล้านคน ใกล้เคียงกับที่เคยเติบโตสูงสุด โดยมองว่าตลาดนี้จะปรับตัวดีขึ้น เพราะปัญหาการเงินคลี่คลายในทิศทางที่ดีขึ้น การสู้รบระหว่างประเทศ ปัญหาการเมืองที่เกิดขึ้นอาจเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้คนรัสเซียหลีกเลี่ยงการอยู่กับบ้าน และประเทศไทยเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความหลากหลาย คุ้มค่าเงิน และมีความพร้อมด้านคมนาคมมากกว่าประเทศที่อยู่ในภูมิภาคเดียวกัน

นอกจากนี้ ตลาดรัสเซียจะปรับฐานเป็นนักท่องเที่ยวกลุ่มคุณภาพมากขึ้น เพราะปัญหาค่าเงินที่มีอยู่ แต่นักท่องเที่ยวบางส่วนที่เดินทางมาไทยต้องเป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง ในส่วนนี้ ททท.เตรียมแพ็กเกจการท่องเที่ยว เพื่อเจาะกลุ่มลักซ์ชัวรี่ กลุ่มกอล์ฟ สปา คู่รัก คู่แต่งงานมากขึ้น จากเดิมเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวทั่วไปนิยมเดินทางเที่ยวแบบไม่เจาะจงสินค้าและการบริการมากนัก

“ปีหน้า ททท.เชื่อว่าตลาดรัสเซียจะกลับมาเติบโตอีกครั้ง และเป็นตลาดที่ดีสำหรับผู้ประกอบการท่องเที่ยวไทย โดย ททท.เตรียมเจรจากับสายการบินพันธมิตรหลายแห่งเปิดเส้นทางเมืองใหม่ๆ ในรัสเซียบินตรงเข้าประเทศไทย เพราะรัสเซียเป็นประเทศที่กว้างใหญ่มีหลายเมืองที่ยังเป็นโอกาสทางการตลาดให้ขยายเส้นทางการท่องเที่ยวมาไทยได้อีกมาก” ยุทธศักดิ์ กล่าว

ขณะเดียวกัน ตลาดจีนยังเป็นตลาดดาวรุ่งและสดใสของไทย แต่ปรับเปลี่ยนฐานนักท่องเที่ยวเป็นกลุ่มที่มีคุณภาพ การเดินทางมาจะไม่เน้นจำนวนมากเช่นที่ผ่านมา แต่การใช้จ่ายต่อหัวต่อคนจะปรับสูงขึ้นอย่างชัดเจน วัดได้จากปัจจุบันแพ็กเกจทัวร์ เดินทางมาประเทศไทยมีราคาเทียบเท่ากับการเดินทางไปยังประเทศญี่ปุ่น แต่มูลค่าเพิ่มและความหลากหลายของสินค้าและบริการ อาหารไทย ความเป็นคนไทยที่คนจีนชื่นชอบยังเป็นเสน่ห์ให้คนจีนหลงใหลและวางแผนมาเที่ยวประเทศไทย ในปีหน้าคาดว่าคนจีนจะมาไทยไม่ต่ำกว่า 9.8 ล้านคน เทียบกับปีนี้ 8.8-8.9 ล้านคน 

ยุทธศักดิ์ กล่าวว่า ตลาดยุโรป อเมริกา มีแนวโน้มการเติบโตทุกตลาดต่อเนื่องจากปีนี้ โดยทุกตลาดเติบโตเฉลี่ย 6-9% โดยเฉพาะอากาศที่หนาวเย็นทำให้กลุ่มประเทศดังกล่าว เลือกมาพำนักระยะยาว (ลองสเตย์) ในประเทศไทย ขณะที่ตลาดญี่ปุ่น เกาหลีและอินเดีย อาเซียน เป็นตลาดที่มีคุณภาพและคาดว่าจะเดินทางมาไทยเกินกว่า 1 ล้านคน

สำหรับอีกความท้าทายที่มองว่าจะเป็นตัวขับเคลื่อนรายได้ให้กับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยไม่แพ้ตลาดต่างประเทศ คือ นักท่องเที่ยวไทยเที่ยวไทย ในส่วนนี้ ททท.ต้องเร่งปรับกลยุทธ์ สร้างสมดุลทางการท่องเที่ยว เน้นตลาดในประเทศสร้างรายได้ให้กับประเทศ 33% ของรายได้ทางการท่องเที่ยวทั้งหมด เพื่อกระจายความเสี่ยงลดการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่งมากเกินไป โดยปีหน้าต้องผลักดันให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวช่วงวันธรรมดาให้มากขึ้น ลดความแออัดและกระจุกตัวเฉพาะช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว (ไฮซีซั่น) เท่านั้น

ทั้งนี้ ททท.คาดการณ์ว่าการท่องเที่ยวไทยในปี 2560 จะเติบโตต่อเนื่องจากปีนี้ โดยตั้งเป้านักท่องเที่ยวต่างชาติประมาณ 35 ล้านคน สร้างรายได้ตลาดต่างประเทศ 1.86 ล้านบาท เทียบจากรายได้ปีนี้ 1.65 ล้านล้านบาท ขณะที่ตลาดในประเทศคาดว่าจะมีรายได้ 8.5-9 แสนล้านบาท รวม 2.6 ล้านล้านบาท เทียบกับรายได้ปีนี้คาดว่าจะได้ 2.5 ล้านล้านบาท

แนวทางการทำตลาดเน้นกระจายไปยังตลาดอื่น ไม่เจาะจงเฉพาะตลาดจีนเท่านั้น เนื่องจากตลาดจีนอยู่ในภาวะปรับตัวเป็นตลาดที่มีคุณภาพ และในปีหน้าอาจประสบปัญหาสภาวะเศรษฐกิจถดถอย ซึ่งนอกจากรัสเซีย ยังมีอินเดีย ตะวันออกกลาง ยุโรปตะวันออก

สำหรับแนวโน้มตลาดอินเดียปี 2560 คาดว่าจะเดินทางมาไทย 1.24 ล้านคน เพิ่มขึ้น 7.73% รายได้ 6 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 11.96% มุ่งเจาะกลุ่มคู่รัก แต่งงาน ตลาดตะวันออกกลางคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยว 8.6 แสนคน เพิ่มขึ้น 8.87% สร้างรายได้ 7 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 16.7% และยุโรปตะวันออกคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยว 4.25 แสนคน เพิ่มขึ้น 10.39% สร้างรายได้ 3.3 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 15.28% และตลาดอาเซียนคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยว 9.4 ล้านคน สร้างรายได้ 2.9 แสนล้านบาท