วีรกรรมลิ้มโต๊ะเคี่ยม

โดย...กรกิจ ดิษฐาน

ความเดิมจากตอนที่แล้ว ว่าด้วยเรื่องลิ้มโต๊ะเคี่ยมก่อกวนพื้นที่แถบช่องแคบไห่หนาน-คาบสมุทรเหลยโจว ในรัชศกหลงชิ่ง ปีที่ 2

ครั้นถึงปีที่ 3 แห่งรัชศกหลงชิ่ง ข้าหลวงฝ่ายบู๊มณฑลกวางตุ้งแจ้งมายังราชสำนักว่า กวางตุ้งยังถูกโจรสลัดก่อกวนไม่หยุดหย่อน ส่วนหนึ่งเพราะประชาชนรู้เห็นเป็นใจ (แสดงว่าถูกขุนนางเบียดเบียน) ข้าหลวงจึงเสนอว่าไม่ควรไปกดดันราษฎร หากไม่แล้วจะยิ่งไปเข้ากับพวกโจร และให้ยื่นเงื่อนไขแก่ประชาชน หากผู้ใดเลิกยุ่งเกี่ยวกับคนร้าย จะอนุญาตให้เริ่มต้นชีวิตใหม่ หากผู้ใดไม่เชื่อฟังจะต้องใช้มาตรการขั้นเด็ดขาด

ปรากฏว่าหนึ่งในกลุ่มที่ยอมเป็น “ผู้ร่วมพัฒนาชาติ” คือ ลิ้มโต๊ะเคี่ยม หยุดวางอาวุธแล้วหันมาทำการค้าจนประสบความสำเร็จ แต่ข้าหลวงตั้งข้อสังเกตว่า ปล่อยลิ้มโต๊ะเคี่ยมก็เหมือนเลี้ยงลูกพยัคฆ์ไว้ มันจะแว้งมาทำร้ายราชสำนักเอาได้ ควรจะระวังให้ดี อย่างไรก็ดีเวลานี้ขุนโจรแซ่ลิ้มยอมศิโรราบแล้วก็ควรสร้างความไว้ใจแก่เขา หากไม่แสดงอาการกำเริบเป็นขบถอีก ก็ควรไว้เนื้อเชื่อใจ แล้วเขาจะมิต้องระแวงต่อราชสำนัก

ในหนังสือแจ้งตอนนี้เอ่ยถึงการก่อขบถของลิ้มโต๊ะเคี่ยมถึง 2 หน น่าสงสัยว่าการที่เขากลายเป็นโจรสลัดอาจเป็นเพราะถูกกลั่นแกล้งใส่ความ จนรวบรวมสมัครพรรคพวกลุกขึ้นต่อต้านทางการมากกว่าจะจับอาวุธปล้นชิงราษฎร หากเป็นเช่นนั้นก็ตรงกับในตำนานของพระจีนคณานุรักษ์

ถึงจะยอมวางอาวุธ แต่ลิ้มโต๊ะเคี่ยมยังไม่วางมือจากการเป็นผู้มีอิทธิพล เดือนที่ 7 และเดือนที่ 10 ปีที่ 3 แห่งรัชศกหลงชิ่ง ทางการกวางตุ้งรายงานว่า ลิ้มโต๊ะเคี่ยมยอมผันตัวเองเป็นพลเรือน แต่ยังกุมพื้นที่แถบเซี่ยไคว่ มณฑลกวางสีในปัจจุบัน ซึ่งห่างจากทะเลไกลลิบ แสดงว่าเมื่อวางอาวุธแล้วยอมลี้ไปในที่กันดารเพื่อความสบายใจของทางการ แต่แล้วทางการก็ยังไม่ไว้ใจเพราะเอ่ยถึงลิ้มโต๊ะเคี่ยมว่าเป็นหนึ่ง
ในขุนโจรที่มีเล่ห์เหลี่ยม มีปัญญาแหลมคมที่สุด สมควรที่จะกำราบให้ราบคาบในคราวเดียวกับพวกโจรก๊กอื่นๆ

ในเวลานี้ราชสำนักใช้เวลาไตร่ตรองพอควร ว่าจะจัดการกับขุนโจรแซ่ลิ้มประการใดดี ครั้นถึงเดือน 12 ปีเดียวกัน ก็มีสัญญาณในแง่ดี เมื่อข้าหลวงแจ้งมาว่า ลิ้มโต๊ะเคี่ยมแสดงอาการยอมอ่อนน้อมต่อราชสำนักอย่างจริงใจ สมควรให้โอกาสกลับตัวใหม่

แต่แล้วพอเปลี่ยนรัชกาล เป็นพระเจ้าหมิงเสินจง เข้ารัชศกว่านลี่ ปีที่ 1 ได้เพียง 5 เดือน ทางการก็เปลี่ยนนโยบายมากวาดล้างพวกชุมนุมโจรอีก คราวนี้ลิ้มโต๊ะเคี่ยมได้ยินว่าทางการจัดหนัก ก็หันมาจับอาวุธเป็นขบถอีก แล้วหลบหนีจากเซี่ยไคว่อันห่างไกล ออกไปถึงทะเลจนได้ แล้วไปซ่องสุมกำลังในประเทศใกล้เคียง แถมยังมีขุนโจรมาเป็นแนวร่วมอีก 2 คน พอออกทะเลก็เหมือนพยัคฆ์ติดปีก ทางการกวางตุ้งพยายามไล่ล่าแต่ก็คว้าน้ำเหลว ต้องหันมาวางกำลังพลตามจุดยุทธศาสตร์ เพราะไม่รู้ว่าขุนโจรลิ้มจะไปผนึกกำลังกับโจรสลัดญี่ปุ่นหรือโจรป่าจีนหรือไม่

แต่วิธีนี้ของทางการกวางตุ้งไร้ผล ซ้ำยังถูกราชสำนักติเตียนมาด้วยว่าอย่านิ่งดูดาย ให้รีบลากตัวลิ้มโต๊ะเคี่ยมมาโดยเร็ว หากล้มเหลวจะไม่รับฟังคำแก้ตัวใดๆ แต่ก็ปรากฏว่าล้มเหลวตามคาด แถมเมื่อถึงรัชศกว่านลี่ ปีที่ 3 ปรากฏว่าทางฮกเกี้ยนแจ้งมาว่าถูกโจรกลุ่มลิ้มโต๊ะเคี่ยมก่อกวน แสดงว่าโจรกลุ่มนี้สยายปีกคลุมภาคใต้ของจีนเรียบร้อยแล้ว

รัชศกว่านลี่ ปีที่ 6 ลิ้มโต๊ะเคี่ยมนำขบวนเรือมาจอดเรือที่เฉาหยาง เมืองซัวเถา มีตัวประกันจำนวนหนึ่งหนีออกมาได้ แจ้งกับทางการว่าก๊กโจรสลัดลิ้มโต๊ะเคี่ยมพยายามปล้นสำเภาอีกาดำของสยาม แต่ไม่เป็นผล ทั้งยังถูกพวกมลายูไล่ฆ่าจนเสียรี้พลอีก กระทั่งต้องมาแวะที่แถบเมืองแต้จิ๋ว เพื่อไปขนสมบัติที่ซ่อนไว้ แล้วโจมตีค่ายของทางการ เมื่อราชสำนักทราบข่าวก็เสนอให้แจ้งไปยังกองทัพเขตเพื่อเตรียมไปบดขยี้ให้สิ้นซาก ก่อนที่ขุนนางท้องถิ่นจะหลงกลลิ้มโต๊ะเคี่ยมอีก โดยเตือนว่าเขาเคยใช้กลเม็ดยอมสวามิภักดิ์แล้วพยศทีหลังมาก่อน หากติดกับจะเสียหายมิใช่น้อย

สุดท้ายคำสั่งนี้ไม่เป็นผล ลิ้มโต๊ะเคี่ยมยังรอดไปได้ ทั้งยังไปร่วมมือกับโจรสลัดญี่ปุ่นก่อเหตุอีก ความสามารถของเขาในเรื่องทีหนีทีรุก ในหมิงสือลู่ยังบันทึกไว้ว่า “สร้างความเสียหาย ด้วยการปรากฏกายทันที แล้วหายตัวไปในพลัน ขุนทัพนายทหารไม่อาจคว้าตัวได้”

ครั้นรัชศกว่านลี่ ปีที่ 6 เดือน 11 ทางการทราบว่า บัดนี้ ลิ้มโต๊ะเคี่ยมหนีไปซ่องสุมที่ประเทศเกาะแห่งหนึ่ง คอยประสานงานกับพ่อค้าจีนค้าขายสินค้าผิดกฎหมาย ทางการจึงต้องกวดขันพวกพ่อค้าเหล่านี้อย่างหนัก ฐานเป็นท่อน้ำเลี้ยงโจรสลัดใหญ่ แต่น่าสังเกตว่าสินค้าต้องห้ามที่โจรแซ่ลิ้มไปข้องแวะด้วย น่าจะเป็นสินค้าหายากจากประเทศทางใต้ เช่น สยามและปาตานี เพราะอีก 2 ปีต่อมา ราชสำนักหมิงทราบว่าลิ้มโต๊ะเคี่ยมไปซ่อนตัวที่สยามบ้าง ปาตานีบ้าง

หมิงสือลู่ตอนนี้บันทึกไว้ว่า ลิ้มโต๊ะเคี่ยมข่มขู่จะโจมตีเมืองตานีกับเมืองสยาม ทำให้ทั้งสองแว่นแคว้นเสนอกับต้าหมิงว่าจะร่วมมือไล่ล่าตัวมาให้ ทมางหมิงก็สนองตอบด้วยการตั้งค่าหัวนำจับลิ้มโต๊ะเคี่ยมอีกครั้ง แต่แล้วก็ล้มเหลวอีก ลิ้มโต๊ะเคี่ยมหนีหายไปอย่างไร้ร่องรอย ผ่านมาอีก 2 ปี จึงค่อยทราบว่าเดินทางออกจากสยามแล้ว

รัชศกว่านลี่ ปีที่ 8 เดือน 8 เป็นครั้งสุดท้ายที่ต้าหมิงทราบความเป็นไปของลิ้มโต๊ะเคี่ยม